Xına məclisləri restoran toyları ilə rəqabət həddinə çatıb

Tarix: 01.03.2016 / 01:46
Bölmə: Sosial

Nizami Hüseynov: "Milli adətlərimizdən biri sayılan xınayaxdı mərasimi artıq biznes marağına çevrilib"

"Xınayaxdı kimi mərasimlərdə maddiyyat yox, mənəviyyat məqsəd seçilməlidir"

Xalqımızın toy kimi bir adəti var. Bununla əlaqəli ən gözəl adətlərimizdən biri də xınayaxdı mərasimidir. Bu mərasim qız evinə məxsusdur və məhz orada qız evi tərəfindən keçirilir. Xınayaxdı mərasiminin əsas mənası ondan ibarətdir ki, gəlin olacaq qız subaylığın son gecəsini yaşayır.

Əvvəllər bu mərasimlər sadə olardı. Toydan bir gün öncə ən yaxın qohumlar qızın evinə gedər, simvolik olaraq xına yaxaraq xeyir-dua verərdilər. Bunun üçün isə o qədər də böyük xərc tələb olunmurdu. Bir kasa xına, bir xonça da konfet və gəlinin toy günü geyinəcəyi gəlinlik. Amma indi qədim adətlərimizdən olan xınayaxdını həyata keçirmək üçün əməlli-başlı xərc tələb olunur.

Ümumilikdə, böyük toy biznesinin tərkib hissəsi olan xınayaxdı mərasimləri son zamanlar dəb halını almağa başlayıb. Şou-biznes nümayəndələri gəlirini toylardan tutduğu kimi, aktrisalar, rəqqasələr də qazancını xınayaxdı mərasimlərindən çıxarmağa başlayıb. Onlar da günü-gündən öz biznesini genişləndirərək ofislər, mərkəzlər açmaqla məşğuldur.

Təbii ki, dəbdəbəli keçirilən xınayaxdı mərasimlərinin qiyməti elə ucuz olmur. Xına mərasimləri təşkil edən studiyalardan əldə etdiyimiz məlumata əsasən, xınayaxdı üçün hazırlanan geyimlər studiya tərəfindən sifarişlə alınır. Qiymətlər isə müxtəlifdir. Məsələn, xına əlcəkləri 15-35 manat, gəlin üçün üz örtüyü 25 manat, zinət əşyaları üçün nəzərdə tutulmuş zinət qabı 15-45 manat, üzərlik qabı 20-25 manat, xınayaxdı qabı 20-35 manat arasında dəyişir.

Xına mərasiminə dəvət edilən aparıcıya isə, məşhurluğundan asılı olaraq, 2500-4000 arası pul ödəmək lazım gəlir.

Xına məclisini aparan rəqqasə, aktrisa və ya aparıcılar artıq bu sahədə öz biznesini qurublar. Onların bəziləri artıq xınayaxdı mərasimlərinin keçirilməsi üçün salon və sifarişlərin qəbulu üçün ofis açıblar. Onlar dəfələrlə öz açıqlamalarında qeyd ediblər ki, təşkil etdikləri xına məclislərində milli adət-ənənələr yaşadılır və mərasimdə iştirak edən bütün xanımların geyimi məhz həmin salon tərəfindən təmin olunur. Məclis bitəndən sonra geyim və digər aksesuarlar salona geri qaytarılır. Təbii ki, geyimlər məclisdə iştirak edənlərə pulsuz deyil, arenda kimi pulla verilir.

Tanınmış aktrisa Naibə Allahverdiyeva, Tünzalə Əliyeva (Toppuş bacı), müğənni Xuraman Şuşalı, Xatirə İslam, rəqqasə Göyçək Fatimə, aparıcı Nazilə Səfərli və digərləri artıq bu sahədə öz bizneslərini qurublar.

Müğənni Xuraman Şuşalı da xınayaxdı təşkil edən şirkətin sahibəsidir. Xuramanın təşkil etdiyi xına mərasiminin qiyməti 2000 manatdan başlayır. Bura dekor, çəkiliş, səs avadanlığı və Xuramanın ifası daxildir. Onun dediyinə görə, bu, son qiymət deyil, sövdələşmədən asılı olaraq, müştəriyə endirim də təklif edilə bilər.

Rəqqasə Fatimə isə bildirir ki, dekor, ansambl, çəkiliş, "haxışta" ifa etmək və məclisi aparmağın qiyməti 2000 manatdır. Rəqqasə onu da əlavə etdi ki, müştərinin istəyindən asılı olaraq, dekor dəyişdikcə, qiymət də artır.

Folklorşünas Nizami Hüseynov bizimlə söhbətində bildirdi ki, milli adətlərimizdən biri sayılan xınayaxdı mərasimi artıq biznes marağına çevrilib: "Bəllidir ki, xınayaxdı mərasimi qədimdən bəri keçirilən adətlərdən biridir. Təəssüflər olsun ki, indi əksər mərasimlərimizi daha təmtəraqlı şəkildə qeyd edirlər. Əslində, toyu olacaq gəlinin və təşrif buyuran qonaqların milli geyimlərdə xınayaxdı icra etməsi, bayatı və "haxışta" oxunması milli adət-ənənələrimizin dirçəldilməsi və keçmişə xas əxlaqi keyfiyyətlərin, ab-havanın gənclərə aşılanması baxımından sevindiricidir. Bu bizim folklorumuzun zənginliyini göstərir. Çünki əyləncəli mərasimdə səslənən bayatılardakı fikirlər maraqlı olur. Misal üçün, mərasimdə qız evi oğlan evinə və ya əksinə, bayatılar ünvanlayır.

Əvvəllər xınayaxdı deyiləndə qonaqlar xınanı əlin içinə və barmaqlarına yaxardılar. Gənc qızlar isə əlinin iç hissəsinə öz istəklisinin baş hərfini yazardılar. İndi mərasimlər daha dəbdəbəli keçirildiyi kimi, gəlinlərin də əli və biləyinə xına ilə çoxlu bəzəklər çəkilir".

Onun fikrincə, xına mərasimlərinə əlavə pul xərcləmək düzgün deyil: "Bahalı mərasimlər təşkil etmək, bunun üçün əlavə xərc tökmək faydalı sayıla bilməz. Çünki belə mərasimlərdə maddiyyat yox, mənəviyyat məqsəd seçilməlidir".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...