Bu gün "Müjdəverən", "Muştuluqçu" çərşənbədir...

Tarix: 01.03.2016 / 00:46
Bölmə: Sosial

Azərbaycan mədəniyyətində, adət-ənənələr sistemində, həyat tərzində çox əlamətdar hadisələr var ki, onlar bizim dünyagörüşümüzün formalaşmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu əsasən özünü müxtəlif ayin və mərasimlərdə, bayramlarda əks etdirir.

Elə bir fəsil yoxdur ki, onun öz mərasimi, ayini olmasın. Ola bilər ki, bir zamanlar mərasimlərin, bayramların sayı daha çox olub, sonralar sadəcə müxtəlif məsələlər üzündən onların sırasında seyrəlmə müşahidə edilib. Buna baxmayaraq, elə mərasimlər var ki, indinin özündə də qeyd edilir. Bildiyimiz kimi, Novruz çərşənbələrinin ilki "Əzəl çərşənbə"dir ki, buna da bəzi bölgələrimizdə "Sular novruzu", yaxud da "Yalan çərşənbə" deyirlər. Bu gün isə ikinci çərşənbədir. Ona el arasında "Muştuluqverən", "Müjdəçi" çərşənbə adı verilib.

Filologiya elmləri doktoru, professor Məhərrəm Qasımlı ata-babalarımızdan bizə miras qalan çərşənbə adları haqqında böyük maarifçilik işi aparır. M.Qasımlının qeyd etdiyinə görə, bayramlar çox olsa da, türk xalqı üçün ən əziz bayram Novruz bayramıdır. Onun sözlərinə görə, əsas çərşənbələrə qədərki üç çərşənbə el arasında "oğru çərşənbələr" adlanır və kiçik çilləyə düşür. İnama görə, "oğru çərşənbələr"də yazın nəfəsi oğrunca yer üzünə - suya, torpağa, ağaclara toxunub geri qayıdır, bu minvalla yaxın zamanlarda gəlib çıxacağına işarə etmiş olur. "Oğru çərşənbələr"dən sonra başlayan əsas çərşənbələr "doğru çərşənbələr" adı ilə tanınır.

Alim vurğulayır ki, el inamına görə, "doğru çərşənbələr"də yazın nəfəsi növbə ilə suyun, ağacların, torpağın canına hopub onları oyadır. O qeyd edir ki, yazın nəfəsi öncə suya toxunur və bununla da el arasında deyildiyi kimi: "sulara ixtiyar verilir". Alimin sözlərinə görə, sulara ixtiyar verilməsi, daha doğrusu, suların ixtiyarının özünə qaytarılması o deməkdir ki, həmin gündən başlayaraq daha sular donmur, şaxta-qış onu dondurub ixtiyarını əlindən ala bilmir. Professor bildirir ki, ikinci çərşənbədə torpağa ixtiyar verilir. Torpaq qarını-buzunu əridib nəfəsinin buğu ilə toxumu cücərdir, əkini dikəldir: "Bilirsiniz ki, "doğru çərşənbələr"in el arasında çeşidli adları var. Bu sıradan olan birinci çərşənbə "Əzəl çərşənbə"dir. Barəsində danışdığımız ikinci çərşənbə isə "Müjdəverən", "Muştuluqçu", "Külə", "Kül", "Xəbərçi" adları ilə tanınır".

Alim qeyd edir ki, "Müjdəverən çərşənbə"də torpağın ixtiyarı özünə qaytarılır, torpağın "qanı" hərəkətə gəlir...

İradə SARIYEVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 11.07.2026 / 19:45

"Soyqırım və deportasiya qurbanlarına dəstək" adlı layihənin icrası davam edir

Tarix: 11.07.2026 / 19:03

Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub - FOTO

Tarix: 11.07.2026 / 09:44

Vətənə və xalqa xidmət edən ömür Doğum gününüz mübarək, hörmətli Rasim Məmmədov!

Tarix: 10.07.2026 / 19:55

Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 18:40

Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi... - "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."

Tarix: 10.07.2026 / 17:35

Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı - necə və hansı üsullarla?...

Tarix: 10.07.2026 / 17:19

Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:58

“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 15:41

Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir? – Deputatdan iddia...

Tarix: 10.07.2026 / 15:27

Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...

Tarix: 10.07.2026 / 14:34

Kəlbəcərdə mina partladı...

Tarix: 10.07.2026 / 14:18

Bakıda sərnişinlərdən küsən avtobus sürücüsü ilə bağlı QƏRAR VERİLDİ...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...