Azər Həsrət: “Buna naşılıqmı, yoxsa məqsədyönlü bir davranışmı deyək, bilmirəm...”
Bu gün bəzi saytlarda medianın əzəli və əbədi prinsiplərinin pozulduğunu çoxlarımız müşahidə edirik. Bəzliləri İP yığmaq, yazıya daha çox giriş əldə etmək üçün müəyyən “tryuklardan” istifadə edir, bəzən bilərəkdən, bəzən də naşılıqla elə başlıqlarla, elə fotolarla xəbər yayırlar ki, bu, tükü-tükdən seçənlərin gözündən yayınmır.
Məsələn, son vaxtlar bəzi saytlarda qəribə hallar baş verir. Baxırsan ki, hansısa bir müğənninin hansısa davranışından yazırlar, “filankəs belə etdi”, yaxud “filan müğənni bahalı villasının şəklini paylaşdı” kimi başlıq altında yaydıqları yazıya götürüb Prezidentin şəklini qoyurlar. Yəni Prezidentin şəkli qoyulur, yazının isə başlığı hansısa müğənni haqqında olur. Yaxud hansısa bir şou biznesçinin şəklini qoyub altdan da “Prezident sərəncam imzaladı” yazırlar. Yazını açırsan, görürsən ki, Prezident, tutalım, Azərbaycanın UNESCO-dakı səfirini təltif edib, amma saytda üzə çıxan başlıq şəkil hansısa şou-biznesçinin şəkli olur. O müğənninin, yaxud hansısa bir ağzının danışığını bilməyən aparıcının şəklinin o yazıda nə işi var? Təəssüf ki, saytların bəziləri belə yollara əl atır. Heç kəs anlamır ki, nə baş verir. Müğənniyə aid olan mövzuya Prezidentin, Prezidentə aid yazıya isə hansısa müğənninin şəkilini verirlər. Nə edəcəyini bilmirsən, onların niyə belə etdiyini anlamaqda çətinlik çəkirsən.
Bəzi saytlar niyə belə edirlər?
“Məsələni gündəmdə saxlamaq, diqqət mərkəzinə gətirmək və araşdırmaq lazımdır”
Media eksperti Azər Həsrət “Bakı-Xəbər”ə “Açığını deyim ki, etik deyil. Dəxli olmadan Prezidentin, yaxud başqa bir şəxsin şəklini vermək, əlbəttə, uyğun deyil, jurnalistikaya ziddir. İkinci bir tərəfdən bu, öz oxucularına, izləyicilərinə, tamaşaçılarına, dinləyicilərinə hörmətsilikdir. Yəni media belə şeylər etməməlidir. Kiminsə haqqında xəbər verilirsə onun şəklini qoymaq olar, yaxud da Prezident sərəncam verib kimisə təltif edibsə həmin şəxsin şəklini vermək yerinə düşər. Məntiq var”-deyə bildirdi.
A.Həsrətin fikrincə, amma dəxli olmadan kiminsə şəklini qoymaq jurnalistika prinsipləri ilə daban-dabana ziddir: “Buna naşılıqmı, yoxsa məqsədyönlü bir davranışmı deyək, bilmirəm. Bundan nə qazanırlar, o da mənə aydın deyil. Mən də şəxsən belə hallar müşahidə etmişəm, hətta özümlə də bağlı olur. Bəzən Youtube-də videolar üzrə axtarış aparanda görürəm ki, mənim şəklimlə video çıxır, üzərinə basıram açılır və heç bir şəkildə mənə dəxli olmayan, içində də haqqımda hər hansı söz belə keçməyən videodur. Amma bu niyə axtarışda mənim şəklimlə çıxır? Açığını deyim, bunu mən də anlaya bilmirəm. Bəlkə bizim bilmədiyimiz nəsə bir kiber hücum var? Yaxud ağlımız kəsməyən proqramlar, tətbiqlər icad ediblər onlar bu cür beyinləri qarışdıran görüntülər yaradır? Yəni mənə elə gəlir ki, bunlar araşdırılmalıdır. Çünki inanmıram ki, normal, ciddi media bu metoddan istifadə etsin. Ağlı başında olan jurnalist heç vaxt bunu etməz. Yəni hər halda məsələni gündəmdə saxlamaq, diqqət mərkəzinə gətirmək və araşdırmaq lazımdır. Bunu da yəqin ki, xüsusi olaraq kiber sahə ilə məşğul olanlar daha uyğun izah edə bilərlər. Üstəlik, o cür görüntüləri olan medianın özündən də soruşmaq olar ki, siz niyə bu cür xəbər yayırsınız?”
İradə SARIYEVA
