Məlum olduğu kimi, ali məktəblərin sonuncu kurs tələbələri dövlət imtahanının ləğv edilməsini istəyirlər. Son günlər bu, ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biridir. Sosial şəbəkələrdə artıq 30 mindən çox tələbə bu çağırışa qoşulub. Səbəb dərslərin 3 semestr distant, bir semestr isə hibrid formada keçirilməsidir. Məsələ ondadır ki, pandemiya ilə əlaqədar iki il ali təhsil müəssisələrində dövlət imtahanı ləğv edilib.
Bu arada Təhsil Nazirliyi ali məktəblərdə yekun dövlət imtahanının ləğvi ilə bağlı təkliflərə münasibət bildirib. Qurumun İctimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri Cəsarət Valehov qeyd edib ki, bu məsələ müvafiq normativ aktlarla tənzimlənir. O xatırladıb ki, “Ali təhsil pilləsinin dövlət standartı və proqramı” Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 23 aprel tarixli, 75 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilib: “Bu sənədə əsasən (bənd 7.4) ali təhsil proqramları təhsilalanların dövlət attestasiyası ilə yekunlaşır. Dövlət attestasiyası bütün təhsilalanlar üçün məcburidir. Bu sənədin qüvvədə olma müddəti 6 ildir. Lakin yeni sənəd qəbul edilənə qədər qeyd olunan sənəd qüvvədədir. Belə ki, hazırda da bu sənəd Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Hüquqi aktların vahid elektron bazasında qüvvədə olan sənəd kimi yerləşdirilib”.
Sözügedən məsələ ilə bağlı Təhsil Nazirliyinin belə mövqe sərgiləməsi aydın məsələdir. Çünki təhsil sisteminin strukturu ümumiyyətlə hökumət tərəfindən müəyyən olunur və Təhsil Nazirliyi icraçı orqandır. Ancaq Təhsil Nazirliyi obyektiv mövqe tuta bilsə, adıçəkilən qurum da bu prosesə dəstək verməlidir. Yəni Təhsil Nazirliyi də müvafiq instansiyalar, hökumət qarşısında məsələ qaldıra bilər ki, doğrudan da dövlət imtahanları sovet təhsil sistemindən qalmadır. Əgər Azərbaycan təhsildə Boloniya sisteminə keçibsə, sovetizmin qalığı olan dövlət imtahanı niyə yaşamalıdır? Çünki təcrübə göstərir ki, dövlət imtahanı universitet rəhbərliyi, oradakı müəllimlər üçün əlavə gəlir mənbəyidir. Tələbə 5 il müddətində hər il 2 dəfə olmaqla və hər dəfə 6-7 imtahan verirsə, bu, 5 il ərzində azı 50-60 imtahan deməkdir. Bütün bunlardan sonra yekun olaraq dövlət imtahanı verməyin nə mənası var? Bu, potensial rüşvət obyektidir. Həm də dövlət imtahanına hazırlaşmaq üçün vahid vəsait varmı? Buna hazırlaşmaq üçüün tələbələr hansı vəsaitdən istifadə etməlidir? Aşkar görünür ki, dövlət imtahanı qondarma bir şeydir. Ona görə də Təhsil Nazirliyi bu cür açıqlamalarla yaxasını kənara çəkməməlidir. Qurum bu məsələnin həlli ilə bağlı müəyyən addımlar ata bilər və bunu etməlidir.
“Bütün bunları Təhsil Nazirliyi təhlil edib təkliflərlə çıxış etməlidir”
Məsələyə münasibət bildirən Aydınlar Partiyasının sədri Qulamhüseyn Əlibəylinin də fikrincə, dövlət imtahanının saxlanılmasının heç bir elmi və pedaqoji əsası yoxdur: “Çünki tələbə semestr ərzində yekun olaraq imtahan verir və imtahan verdiyi fəndən qiymət alır. Ona görə də bakalavr təhsilinin sonunda təzədən bir neçə fənni birləşdirib dövlət imtahanını tələbələrə yükləmək doğru deyil. Yekun olaraq tələbələr üçün buraxılış işi yazıla bilər. Yəni tələbənin praktiki fəaliyyətini qiymətləndirmək üçün buraxılış işlərinin yazılmasına ehtiyac var. Ancaq dövlət imtahanı adətən bir neçə fəndən ibarət olur. Hər fəndən bir neçə sual salınır. Bu o fənlərdir ki, tələbə semestr ərzində ondan imtahan verib qiymət alır. Qiymət olmasa, təbii ki, tələbə növbəti kursa keçə bilmir. Ona görə də dövlət imtahanı adı ilə bir neçə fənni birləşdirib tələbəni imtahan etməyin anlamı yoxdur. Bu, nəticə etibarı ilə bəzi neqativ hallara zəmin yaradır. O üzdən, yekun olaraq buraxılış işi saxlanılmalıdır. Praktiki olaraq mənimsədikləri biliyin praktikada tətbiqinə uyğun olaraq iş hazırlamalıdılar. Daha sonra həmin iş qiymətləndirilməlidir. Bütün bunları Təhsil Nazirliyi təhlil edib təkliflərlə çıxış etməlidir. Verilən təkliflər də dolğun formada əsaslandırılmalıdır. O zaman məsələ öz həllini tapacaq”.
Bir sözlə, partiya sədri bununla bağlı təşəbbüslə çıxış etməyin məqsədəuyğun olması qənaətindədir.
Vidadi ORDAHALLI
