Azərbaycanda kolbasa və sosis çoх istehlak olunan məhsullardandır. Xüsusilə də ayaqüstü qəlyanaltı kimi bu ət məmulatları hər birimizin dadına çatır. Qeyd edək ki, yerli istehsal son illər bazarın 80 faizini ələ alıb və o üzdən narahatlıqlar bir az da artır. Çünki yeni bazar həmişə hərcmərcliyə yol açır. Bu yöndə faktlar, şikayətlər də az deyil. Belə ki, bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da kolbasa istehsalında mənşəyi bəlli olmayan, xəstə heyvan ətlərindən, bir sıra hallarda ət əvəzinə heyvanların süd vəzi, yelini, dili, başı, hətta karton, kartof qabığından istifadə edilir. İstehsal prosesi antisanitariya şəraitində, xammal üzrə laborator yoxlama aparılmadan həyata keçirilir. Analoji şəraitdə isə heyvanların elektrik cərəyanı ilə öldürülməyib əllə üzü qibləyə və Allahın adi ilə "Bismillah" deyilərək kəsilməsi belə məhsulun halallığına təminat vermir.
“Ölmüş at, eşşək ətlərindən kolbasa hazırlanan yerlərdə istifadə olunur”
“Azad İstehlakçılar” İctimai Birliyinin rəhbəri Eyyub Hüseynov bildirdi ki, kolbasa və sosiska məhsulları bazarın ən çox çirklənmiş seqmentlərindən biridir: “Çox təəssüflər olsun ki, bu bazarı sağlamlaşdırmaq üçün dəfələrlə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyində məsələ qaldırmışam. Bildirmişəm ki, mütləq malların etiketində yazılmışlarla onların tərkibi araşdırılsın. Lakin buna hələ nail ola bilməmişik. Düzdür, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi bu məsələni düzəltmək istəyir. Amma agentliyin ciddi səhvlərindən biri kütləvi informasiya vasitələrində gedən məsələləri təqib etməməsidir. AQTA-nın sədr müavininə dedim ki, siz mətbuatda çıxan materialları izləmirsiniz. Ancaq o, izlədiklərini bildirdi. Amma çox təəssüf ki, hər gün dövlət orqanları tərəfindən, nə bilim, murder olmuş, xəstəlikdən ölmüş heyvan ətinin kəsildiyi aşkarlanır və bu kimi hallar tez-tez ifşa olunur. Şübhəsiz ki, ölmüş həmin at, eşşək ətlərindən kolbasa hazırlanan yerlərdə istifadə olunur. Təbii ki, bütün bunlar ciddi nəzarətə götürülməlidir. Azad İstehlakçılar Birliyi olaraq biz istehlakçıların ucuz, lakin keyfiyyətli mal almasının tərəfdarıyıq. Buna nail olmaq üçün isə gərək ciddi nəzarət olsun”.
Birlik sədri onu da əlavə etdi ki, ölkənin əmtəə bazarında təxminən 70 faiz xarici kolbasa və sosiskalardır: “Yerli mallar üstünlük təşkil etdiyi, az kimyalaşdığı halda istehlakçılar səhv olaraq yaxşı görkəmə, dada, markalanmaya baxıb xaricilərə üstünlük verirlər. Bu da istehlakçıların ciddi səhvidir. Xaricdən gətirilən, xüsusən də Rusiyadan gətirilən kolbasalar heç də keyfiyyətli kolbasalar deyil. Baxmayaraq ki, onlar cəlbedicidir. Ona görə də, zəruri məsələlərdən biri mütləq Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən monitorinq aparılıb, etiketində yazılanla içərisinin doğru olub-olmamasının araşdırılmasıdır. Kolbasa istehsalçıları yaxşı hallarda heyvanların yemini, başını, dilini, toyuq cəsədlərini, toyuğun dərisini qarışdırırlar. Daha sonra soya, kartof nişastası, dadverici, qoxuverici və s. kimyalaşdırılmış vasitələr qatmaqla ortaya bir şey çıxardırlar və adını kolbasa qoyurlar”.
Günel CƏLİLOVA
