2020-ci ildə özünü göstərən koronavirus infeksiyası cəmiyyətdə çox ağır vəziyyətin yaranmasına səbəb oldu. Gözə görünməyən, gizli yayılan koronavirus sürətlə yoluxan düşmən olmaqla dünyanı diz çökdürdü, insanların kütləvi məhvinə səbəb oldu. İstəsək də, istəməsək də əzizlərimizlə, yaxınlarımızla uzun müddət görüşə bilmədik, yaxından ünsiyyət qurmaq mümkün olmadı.
Məlumat üçün bildirək ki, bu dəhşətli virus 2019-cu ilin axırlarında Çinin Uhan şəhərində başladı və Yer kürəsinin 200-dən artıq ölkəsinə yayıldı. Yaşından, kimliyindən asılı olmayaraq, əksər insan bu virusa yoluxdu. Onu da qeyd edək ki, insanların bu virusa yoluxmasının əsas səbəbi onların bu infeksiyaya biganə və məsuliyyətsiz yanaşmaları oldu.
Koronavirusa yoluxmaların qarşısını almaq və karantin nəzarəti yaratmaq üçün Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah yaradıldı. Qərargahın göstərişlərinə əsasən, qabaqlayıcı tədbirlər görüldü, vətəndaşların bir-birinə əl verməklə salamlaşmaq, qucaqlaşmaq, öpüşmək, sarılmaq kimi vərdişləri qadağan edildi. Belə bir müsbət meyl formalaşdı: məsafə saxlamaq, əyani təmaslardan qaçmaq, sosial müdafiə, sanitar-gigiyena qaydaları müəyyən olundu və onlara ciddi əməl edildi.
Qeyd etdiyimiz kimi, koronavirus infeksiyasından qorunmağın əsas şərtlərindən biri də sosial məsafənin saxlanmasıdır. Əhalinin sıx olduğu məkanlarda mütləq sosial məsafəyə nəzarət edilir. Sadə vətəndaşlarla yanaşı, məsul şəxslər də bu qaydanın pozulmamasına xüsusi riayət edirlər.
Bu günlərdə Kiprin Nikosiya Universitetinin professorları Dimitris Drikakis və Talib Dbouk bu qənaətə gəliblər ki, koronavirus pandemiyası zamanı qəbul olunmuş sosial məsafə qaydaları yoluxmanın qarşısının alınmasına təminat vermir. Alimlər hesab edirlər ki, virusun yayılmasında hava amilləri, xüsusilə də külək böyük rol oynayır. D.Drikakisin sözlərinə görə, 2 metrlik sosial məsafə qaydası yalnız tam küləksizlik şəraitində səmərəlidir. Bundan başqa, havanın temperaturu və rütubətlilik də virusun yayılmasında müəyyən rol oynayır. Mütəxəssislər təklif edirlər ki, epidemioloji modellər araşdırılarkən iqlim şərtləri də hava yolu ilə yoluxma indeksinə daxil edilməlidir.
Danılmaz faktdır ki, bu günədək koronavirusdan qorunmağın əsas yolu kimi sosial məsafə qeyd olunub. Maraqlıdır, sosial məsafə koronavirusla mübarizədə effektsiz sayılır?
“Gözəgörünməz virusla mübarizədə gigiyenik qaydalara əməl etmək, sosial məsafəni qorumaq və tibbi maskadan istifadə etmək tələb olunur”
Professor, tibbi ekspert Adil Qeybulla qeyd etdi ki, koronavirusla mübarizədə üç qızıl qaydaya əməl etmək lazımdır: “Gözəgörünməz virusla mübarizədə gigiyenik qaydalara əməl etmək, sosial məsafəni qorumaq və tibbi maskadan istifadə etmək tələb olunur. Bu üç qızıl qaydaya riayət etmək özümüzü və yaxınlarımızı qorumaq deməkdir. Sosial məsafənin qorunması adıçəkilən xəstəliklə mübarizədə effektiv sayılır: “Ancaq onu da nəzərə almaq lazımdır ki, soyuq qış günlərində, xüsusən küləkli havada COVID-19 daha tez yayılır. Sosial məsafə saxlanılsa belə, küləkli və soyuq hava virusun yayılmasını sürətləndirir. Soyuq havada insanların evdə olması daha uyğundur”.
Günel CƏLİLOVA
