Son bir aydır koronavirusa (COVID-19) yoluxma sayı sürətlə artır. Virusdan əziyyət çəkənlərin bir qismi ev şəraitində müalicəyə üstünlük verir. Təbii ki, evdə müalicə alanları poliklinika müəyyən preparatlarla təmin etsə də, bəzi dərmanları xəstə yaxını özü əldə etməlidir.
Lakin koronavirusun müalicəsi üçün lazım olan favirpiravir və kleksan (iynə) son bir ayda apteklərdə tapılmır. Qeyd etdiyimiz kimi, bu dərmanlar bəzi işbazlar tərəfindən əldə satılır.
Ümumiyyətlə, Azərbaycanda koronavirusa yoluxan xəstələrin müalicəsi zamanı ciddi dərman qıtlığı yaşanır.
“Favirpiravir, remsedevir dərmanları koronavirusun müalicəsində təsirli olduğu üçün...”
Tanınmış həkim Qalib Əsədov da Azərbaycanda COVID-19 xəstəliyindən evdə müalicə alan xəstələrə verilən dərman preparatlarının azlığı ilə bağlı narazılıq etdi: “Azərbaycanda evdə müalicə olunan xəstələrə antiviral preparat istisna olunaraq yalnız vitaminlər verilir. Koronavirusa qarşı müalicədə, ilk növbədə, virusa qarşı preparatlardan istifadə olunması vacibdir. Azərbaycanda istər mövsümi qripə, istərsə də koronavirusa yoluxma baş alıb gedir. Koronavirusa yoluxma xüsusilə artıb. Statistika da bunu deyir. Düşünürəm ki, real rəqəmlər statistikadan qat-qat çoxdur. Bilirik ki, COVID-19 virusdur. Mütləq apteklərdə bu virusa təsir edən antiviral dərmanlar olmalıdır. Hansı ki, hazırda Azərbaycanda bu dərmanlar yoxdur. Bir də koronavirus qanın laxtalanma sisteminə təsir edir. Qanın durulaşdırılması üçün müəyyən dərmanlar var ki, bu gün bunlar da apteklərdə yoxdur. İnsanlar, sadəcə olaraq, kleksan preparatını tapmaq üçün əziyyət çəkirlər. Favirpiravir, remsedevir dərmanları koronavirusun müalicəsində təsirli olduğu üçün xəstələrə tövsiyə edilir. Təbii ki, heç kimə nəinki bu dərmanlar, hətta vitaminləri belə özbaşına atmağı məsləhət bilmirəm. Amma əksər insanda virus və qızdırma var. Həkim deyir favirpiravir atmaq lazımdır. Xəstə bunu haradan tapsın? İstər xəstəliyi yüngül simptomla, istərsə də ağır keçirən xəstə bu dərmanı haradan tapmalıdır axı? Həmçinin, kleksanı haradan əldə etsin? İnfeksiya baş götürüb gedir. Antiviral dərmanlar apteklərdə olmalıdır”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, əvvəllər apteklərdə artbidol preparatı çox idi və bu dərmana diqqət belə yetirilmirdi. İndi isə bu dərman tapılmır. Çox az insan qrip olanda bu dərmandan istifadə edirdi: “Favirpiravir, remsedevir preparatları isə yeni dərmanlardır, onlar da yoxa çıxıb. Türkiyə artıq bu dərmanların istehsalına başlayıb. Azərbaycanda ağır xəstələrə, bildiyim qədər, xəstəxanada bu dərmanlar pulsuz verilir. Deyilənə görə, əlaltından 600-700 manata bu dərmanı əldə etmək olur. İstənilən halda, dərmanları özbaşına atmaq yolverilməzdir. Bütün dərmanlar, hətta vitaminlər belə kimyəvi maddələrdir, zəhərdir. Dozasından, qədərindən çox olduqda fəsadlara yol aça bilər. Evdə müalicə olunan xəstələr belə, həkim təyinatı ilə müalicə olunmalıdırlar. Sadəcə, problem odur ki, həkimin təyin etdiyi dərmanı xəstə tapa bilmir. Dövlət tərəfindən evdə müalicə olunan xəstələrə dərman verilməsinə gəlincə, bu məsələdə də xeyli boşluq var. Dövlətin evdə müalicə olunan xəstəyə təyin etdiyi dərman paketində antiviral və qandurulducu dərman yoxdur. Vitaminlər verilir ki, tək bununla da iş bitmir. Həmçinin, müalicə həkim nəzarəti altında həyata keçirilməlidir”.
Günel CƏLİLOVA
