ÜST koronaya yoluxanların 70 faizdən çoxuna lazımsız yerə antimikrob preparatlarının verildiyini açıqlayıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Hande Harmancı deyib ki, dünyada COVID-19-a yoluxma səbəbinə görə xəstəxanaya yerləşdirilən xəstələrin 70 faizindən çoxuna lazımsız yerə antimikrob preparatları verilir.
Onun sözlərinə görə, COVID-19-un xüsusi müalicəsi yoxdur: “Müalicə üçün verilən preparatlar dolayısı ilə başqa xəstəliklərə yönəlib. COVID-ə yoluxma zamanı pnevmonik hal təxminən 7-8 faiz genişlənir. Buna görə də buna uyğun antimikrob preparatların verilməsi lazımdır”.
H.Harmancı qeyd edib ki, dərmanların lazımsız yerə verilməsi orqanizmdə onlara qarşı davamlılığın yaranmasına səbəb olur.
ÜST rəsmisi dərman qəbulu ilə bağlı iki kateqoriyadan olan insanlara tövsiyəsinin olduğunu da söyləyib: “Birinci, həkimlərə müraciət edərək onlara tövsiyə edirəm ki, lütfən, xəstələrə lazım olmayan dərmanları yazmayın. Virusa yoluxanlara müraciət edərək deyirəm ki, mümkün olduğu qədər həkim nəzarəti olmadan dərman qəbul etməyin, apteklərdən həkim göstərişi olmadan antimikrob dərmanları alaraq içməyin!”.
Belə çıxmırmı ki, dünyada indiyə qədər virus əleyhinə istifadə edilən dərmanların böyük hissəsi müalicə üçün uyğun olmayıb? Azərbaycanda vəziyyət necədir?
“Həkimlər ÜST tərəfindən tövsiyə edilən hər müalicə sxeminə, müalicə rejiminə əməl etmirlər”
“Sağlamlığa Xidmət” İctimai Birliyinin icraçı direktoru Pərvanə Vəliyeva “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, COVID-19 müalicəsində virus əleyhinə preparatlar istifadə olunmalıdır. “Mikrob əleyhinə isə antibiotiklərdən istifadə edilir. Virus əleyhinə preparatlar antibiotik tərkibli deyil. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı hər zaman antibiotiklərdən ancaq həkim nəzarəti altında və zəruri olduğu hallarda istifadə edilməsini təbliğ edir. Çünki antibiotiklərdən qeyri-düzgün istifadə ona davamlılıq yaradır, yəni orqanizmdəki mikrob artıq bu dərmanı tanıyır və ona müqavimət göstərə bildiyinə görə həmin antibiotik təsir etmir. Antibiotiklər pasiyentin çəkisinə, yaşına uyğun olaraq xüsusi doza ilə təyin edilir.
Lakin COVID-19 testi pozitiv çıxmış xəstələr ev şəraitində, həkim təyin etmədiyi halda antibiotik/antimikrob preparatlar qəbul edirlər. Və ya hər hansı qeyri-mütəxəssis olan tibb işçisi onlara Səhiyyə Nazirliyinin müəyyən etdiyi müalicə sxeminə antibiotik də əlavə etməsini tövsiyə edir.
Mikrob, bakteriya, iltihab prosesi olarsa, antibiotiklər təyin edilir, virusun müalicəsində isə xüsusi virus əleyhinə preparatlar istifadə olunmalıdır.
ÜST-in COVID-19 müalicə rejimləri haqqında tibb işçiləri, o cümlədən, hər kəs özünü maarifləndirməlidir”.
P.Vəliyeva, həmçinin, qeyd etdi ki, çox zaman koronaviruslu xəstələrin müalicəsində həkimlər ÜST-in tövsiyələrini nəzərə almırlar: “Onu da vurğulayım ki, həkimlər ÜST tərəfindən tövsiyə edilən hər müalicə sxeminə, müalicə rejiminə əməl etmirlər. Bəzən mütəxəssislərimiz deyirlər ki, ÜST bu tövsiyəni dünya üzrə qeyd edir, amma bu müalicə rejimi bizim regiona uyğun deyil. Yəni illərlə xəstələri müalicə edib təcrübə qazanan mütəxəssislər, həkimlər öz təcrübələrinə əsaslanaraq, hansı dərmanın hansı dərmanla effektiv olduğunu artıq özləri başa düşürlər, bilirlər. Ona görə də öz təcrübələrinə arxalanaraq viruslu xəstələri müalicə edirlər. Yəni hər zaman ÜST-in tövsiyələrindən istifadə olunmaya bilər”.
İradə SARIYEVA
