ABŞ-la Rusiya Suriyada hər an toqquşa bilər. Xüsusilə Rusiyanın himayəçilik etdiyi Bəşər Əsəd rejiminin Şərqi Qutada, ardınca Dumada dinc insanlara qarşı zəhərli qazdan istifadə etməsi gözlənilən toqquşma təhlükəsini daha da artırıb. ABŞ-dan gələn son açıqlamalardan da görünür ki, Vaşinqon hər an rejimə qarşı hərbi əməliyyatlara başlaya bilər.
Baki-xeber.com xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp Suriya məsələsini müzakirə etmək üçün Ağ Evdə prezident kabinetinin yüksək səviyyəli milli təhlükəsizlik rəsmiləri ilə bir araya gələcək. ABŞ prezidenti Donald Tramp görüşdən əvvəl, Suriya ilə bağlı bütün variantların masada olduğunu deyib. "Suriyadakı dəhşətli hücumu qınayıram. Suriyada insanlığa qarşı cinayət işlənir, buna icazə verməyəcəyik. Vəziyyəti hərbi liderlərlə müzakirə edirik, 24-48 saat ərzində mühüm qərarlar verəcəyik" - deyə Tramp bildirib.
Tramp rusiyalı həmkarı Vladimir Putini və İranı Suriyada zəhərli hücumun baş verməsinə imkan yaratmaqda günahlandırıb. Tramp Rusiya və İranı Əsədi müdafiə etməkdə və onun qoşunlarının həyata keçirdiyi zorakılıqlara imkan verməkdə ittiham edib. Tramp hücumu “xəstəlik” və “beyinsizlik” adlandırıb və onların buna görə ağır bədəl ödəyəcəklərinə söz verib.
ABŞ dövlət başçısı Suriya, Rusiya, İran və ya hər üçünün birgə olmasından asılı olmayaraq, onlara necə cavab veriləcəyinə qərar veriləcəyini deyib. ABŞ prezidenti Birləşmiş Ştatların hansı şəkildə cavab verəcəyi haqda bir söz deməyib. Lakin ABŞ-ın daxili təhlükəsizlik və əks-terror məsələləri üzrə müşaviri Tomas Bossert bildirib ki, “mən masa üzərində heç bir variantı istisna etməzdim”.
Məlumata görə, Pentaqonda Tramp, Suriyadakı kimyəvi hücuma cavab vermək üçün bir sıra hərbi variantlar təklif edib. Bundan əvvəl Pentaqon rəhbəri Ceyms Mattis Suriyaya hərbi müdaxiləni istisna etmədiklərini deyib. Nazir bildirib ki, ABŞ kimyəvi silahdan istifadəyə cavab olaraq Bəşər Əsəd rejiminə qarşı hava zərbələrini istisna etmir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında da ABŞ və Rusiya təçsilçiləri arasında gərginlik yaranıb. Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Vasiliy Nebenzya ABŞ-ın mümkün hücumunun çox ağır nəticələrinin olacağına dair xəbərdarlıq edib. ABŞ nümayəndəsi Nikki Heyli BMT hərəkətə keçsə də keçməsə də Vaşinqtonun Suriyada kimyəvi silahlardan istifadəyə cavab verəcəyini deyib.
Proseslərin gedişi də göstərir ki, ABŞ-ın Əsəd rejimini vurması qaçılmaz olacaq. Çünki Vaşinqtondan gələn açıqlamalarla yanaşı ABŞ artıq hərbi hazırlıqlara da başlayıb. Məlumatlara görə, 60 “Tomahawk” raketi daşıyan bir ABŞ destroyeri, Kiprin Larnaka limanından ayrılaraq Suriya sahillərinə yaxınlaşmağa başlayıb. Raket gəmisinin Tartus hərbi hava bazasının 100 kilometrliyində olduğu bildirilir. Bölgədəki Rusiya təyyarələri isə 4 dəfə alçaqdan uçaraq Suriya sularına girən gəmiyə yaxınlaşıb.
Bundan başqa, ABŞ “Harry Truman” təyyarə gəmisi qrupunu da Aralıq dənizinə göndərir.
Rusiya da Suriyadakı hərbi qüvvələrini raket hücumuna və ya ABŞ-ın digər müdaxilələrinə qarşı hazır vəziyyətə gətirib. Bölgədəki S-400 raketdən müdafiə sistemləri də işə salınıb. MİQ-31 qırıcı təyyarələri 24 saat boyunca uçuşlar keçirirlər.
Əsəd rejiminin 20 kritik bölgə və hərbi bazalarının ABŞ raketlərinin hədəfində olduğu xəbər verilir. Sözügedən bazaların bəzilərində Rusiya hərbçilərinin olduğu bildirilir. Məhz buna görə, ABŞ-ın rus əsgərləri olmayan bölgələri hədəf alacağı təxmin edilir. Bununla belə Suriyadakı bütün Rusiya hərbi bazaları gözlənilən təhlükəyə qarşı hazır vəziyyətə gətirilib. ABŞ-ın mümkün müdaxiləsinə qarşı, bölgədəki ABŞ donanmasına məxsus gəmilər və təyyarələrin Rusiya tərəfindən hədəf alınacağı iddia edilir.
ABŞ-ın Əsəd rejimini Aralıq dənizindəki gəmilərdən vura biləcəyi təxmin edilir. Qeyd edilir ki, ABŞ bununla həm Rusiya, həm də İrana cavab vermək istəyir.
O da qeyd edilir ki, ABŞ Əsəd rejiminə qarşı əməliyyatları təkbaşına başlamayacaq. Fransa və İngiltərə də hərbi əməliyyatlarda ABŞ-la birgə hərəkət edəcək. Artıq bununla bağlı tərəflər arasında danışıqlar da gedir.
“Daily Mail” qəzeti yazır ki, İngiltərə də hərbi əməliyyat hazırlıqlarına başlayıb. İngiltərə Baş naziri Tereza May bununla bağlı parlamentin razılığı olmadan qərar qəbul edə bilər. 2013-cü ildə Baş nazir David Kemeron Suriyada əməliyyat keçirmək üçün parlamentdən dəstək ala bilməmişdi.
“Daily Mail” İngiltərənin Suriyada rejimə qarşı gözlənilən hərbi əməliyyatlarda “GR4 Tornado” qırıcı təyyarələrindən istifadə edəcəyini yazır. Bu qırıcılar “Storm Shadow” adlı raketlərlə təchiz edilir ki, bu raketlərin də mənzili 240 km-dən çoxdur. Raketlərin uzaqmənzilli olması isə GR4 “Tornado” döyüş təyyarələrinin Suriyanın havadan müdafiə sisteminə yaxalanmadan əməliyyat keçirməsinə tam imkan verir. Məlumata görə, İngiltərə, döyüş təyyarələrinin vurulması ehtimalına qarşı Suriyanı Cənubi Kiprdəki ingilis bazasından vuracaq, bu bazada 6 GR4 “Tornado” döyüş təyyarəsi var. Bir başqa hücum variantı isə Suriyanın Aralıq dənizindəki ingilis sualtı gəmilərindən “Tomahawk” raketləri ilə vurulmasıdır.
ABŞ kəşfiyyatı (CIA) və Pentaqon rejimə aid 22 kritik bölgənin xəritəsini hazırlayıb. Vurulacaq hədəflər arasında İran dəstəkli şiə milislərin olduğu strateji nöqtələrdə də var. Bundan başqa, Humus və Tartus bölgələrində ABŞ-ın hədəfləri arasında olan iki hərbi bazada rus əsgərlərinin də olduğu bildirilir.
Fransa, İngiltərə, ABŞ və İsrail Suriyada birgə hərəkət edəcək. Suriyada rejimə aid hərbi bazalar raketlərlə həhv ediləcək. Ilk öncə başda hərbi aerodromlar olmaqla bütün strateji hədəflər vurulacaq.
Məlumatlara görə, Suriya rejimi hədəf ola biləcək bəzi hərbi bazaları boşaltmağa başlayıb.
Rusiyanın "Kommersant" qəzeti də mümkün hücumun Rusiya ilə ABŞ arasında hərbi münaqişəyə gətirib çıxara biləcəyini yazır. Bundan əvvəl də Moskva bölgədəki rus əsgərləri üçün hər hansı bir təhlükə yaranarsa buna dərhal qarşılıq verəcəklərini bəyan etmişdi.
Bütün bunlarla yanaşı, bölgədə eyni vaxtda başqa bir müharibənin - İran-İsrail müharibəsinin başlanması təhlükəsi yaranıb. Belə ki, iki gün əvvəl İsrailin iki hərbi təyyarəsi Livanın hava məkanından Suriyanın hərbi hava bazasına hücum edib. İsrail ordusunun hücumu zamanı əsasən İranının istifadə etdiyi Homs vilayətindəki T4 bazasında olan 7 iranlı əsgər öldürülüb.
İranın dini lideri Ayətullah Əli Xamneinin nümayəndəsi Əli Əkbər Vilayəti İsrailin Suriyadakı hərbi hava bazasını vurmasının cavabsız qalmayacağını bəyan edib.
Qeyd edək ki, dünən İsrailin iki hərbi təyyarəsi Livanın hava məkanından Suriyanın hərbi hava bazasına hücum edib. Ancaq İsrail ordusu Homs vilayətindəki T4 bazasına hücumla bağlı heç bir açıqlama verməyib.
Baş qərargahı Britaniyada yerləşən Suriya İnsan Haqları Müşahidə Qrupu, İran hərbiçiləri də daxil olmaqla, 14 nəfərin öldüyünü bildirib. İranın “Fars” xəbər agentliyi də Suriyadakı aviabazaya hücum zamanı 3 iranlının öldüyü barədə xəbər yayıb. Hadisədən dərhal sonra Suriya mediası hücumda Birləşmiş Ştatları günahladırıb, ancaq Fransa və ABŞ bu ittihamı rədd edib.
Bazar günü Dəməşq yaxınlığında üsyançıların nəzarətində olan şəhərdə kimyəvi hücum nəticəsində azı 40 nəfərin öldüyü bildirilsə də, Suriya hökuməti bu iddiaları rədd edib.
TAHİR
