Bu gün müsəlman aləminin birliyi vacib amil sayılsa da, görünən odur ki, buna nail olmaq elə də asan deyil. Xüsusən də Qətər ətrafında baş verən son hadisələr İslam dünyasında yeni bir ciddi toqquşmanın başlanmasına rəvac verə bilər. Xatırladaq ki, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı başda olmaqla, Körfəz ölkələrinin təqdim etdiyi 13 bəndlik tələbləri qəbul etməkdən imtina edib. Tələblərə əsasən, Qətər terrorçuluğun maliyyələşdirilməsini dayandırmalı, İranla əlaqələri kəsməli, "Əl-Cəzirə" kanalını bağlamalı və digər şərtləri yerinə yetirməli idi.
Öz növbəsində, Qətər həmin tələblərin ölkənin suverenliyinə zidd olduğunu əsas gətirərək müzakirəsindən və qəbulundan imtina etdiyini bildirib. Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər naziri Adel əl-Cübeyr də Qətərin tələbləri yerinə yetirməkdən rəsmən imtina etdiyini təsdiqləyib. Ardınca Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Bəhreyn və Misirin xarici işlər nazirləri Qətərə qarşı bəyanatla çıxış ediblər. Birgə bəyanatda deyilir: "Qətərdən daxil olmuş mənfi cavabla əlaqədar təəssüfümüzü ifadə edirik. Bu, Qətərin problemə məhəl qoymadığını və qeyri-ciddi yanaşdığını göstərir". Hazırda Fars körfəzinin ərəb ölkələri Əməkdaşlıq Şurasının üzvlərindən yalnız Oman və Küveyt Qətərlə əlaqələrini saxlayır. Bu durumda Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Bəhreyn və Misir Qətərə tətbiq edilmiş sanksiyaları daha da sərtləşdirmək barədə yekdil qərara gəliblər.
"Al-Arabiya" telekanalının bildirdiyinə görə, Qətəri təcrid etmiş Körfəz ölkələri, başda Səudiyyə Ərəbistanı olmaqla, Dohaya mesaj göndəriblər ki, onların səbri tükənir. Məlumata görə, kral Salman və onun yeni varisi, 31 yaşlı müdafiə naziri Məhəmməd bin Salman Qətərə qarşı daha sərt addımları nəzərdən keçirir. Körfəz ölkələrinin Qətəri işğal edəcəyinə dair də iddialar var, ancaq hələlik heç bir ölkə hərbi planının olduğunu təsdiq etmir. Bununla belə, artıq məlumdur ki, Qahirədə toplanan Körfəz ölkələrinin xarici işlər nazirləri bölgədə təhlükəsizliyi qorumaq məqsədilə ortaq hərbi bazalar qurmaq yönündə qərar qəbul edib. Məhz həmin bazalardan Qətərə zərbələr endirilməsi tamamilə gözlənilən sayılır. Bununla yanaşı, 4 ölkənin bölgədə coğrafi baxımdan Qətərə ən yaxın yerdə - Bəhreyndə hərbi baza qurmaq niyyəti var. Bu baza qurularsa, Misir ilk dəfə Körfəz bölgəsində hərbi gücə sahib olacaq.
Hazırda yaranmış vəziyyət, öz növbəsində, İslam dünyasında yeni qanlı savaş başlada bilər. Çünki Qətər də yalnız deyil. Məsələn, İran və Türkiyə Qətərə hərtərəfli dəstək verir. Türkiyənin Qətərdə hərbi bazası var və ərəb koalisiyası həmin bazanın bağlanmasını tələb edib. Türkiyə artıq hava yolu ilə Qətərə zirehli texnikasını gətirərək Dohada həmin texnikanın nümayişini keçirib. Ankara Qətərə yüzlərlə əlavə əsgər göndərə biləcəyini də açıq bəyan edib. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan da bildirib ki, ərəb ölkələrinin tələbləri beynəlxalq hüquqa ziddir, dövlətin suveren hüquqlarına müdaxilə cəhdidir. O, bu ölkə ərazisindəki Türkiyə hərbi bazasının bağlanması barədə Qətərin qarşısına qoyulan şərti Türkiyəyə hörmətsizlik kimi dəyərləndirib. Ərdoğan şəxsən Səudiyyə Ərəbistanı kralı ilə görüşdə bu ölkənin ərazisində də Türkiyə hərbi bazasının qurulmasını təklif etdiklərini, bu təklifə hələ cavab verilmədiyini də xatırladıb: "Hələ də Səudiyyə Ərəbistanı bu təklifimizə cavab verməyib. Belə olan halda Qətərdən Türkiyə hərbi bazasının bağlanmasını tələb etmək Türkiyəyə də hörmətsizlikdir. Biz hər hansı ölkə ilə hərbi sahədə əməkdaşlıq edərkən kimdənsə icazəmi almalıyıq?! Türkiyə sıradan bir dövlət deyil". İran da Qətərə hərtərəfli yardıma hazır olduqlarını bildirir.
Qətərin müdafiə naziri Xalid əl-Attiya "Sky News Britain" kanalına müsahibəsində ölkəsinin özünü müdafiə etməyə hazır olduğunu bildirib: "Ümid edirik ki, hadisələr hərbi müdaxilə mərhələsinə gəlməyəcək. Ancaq biz hər zaman ölkəmizi müdafiə etməyə hazırıq. Qətər tarix boyu asan udulan loxma olmadığını göstərib". Qətərli nazir Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Bəhreyn və Misirin tələblərinin ölkənin suverenliyinə hücum anlamı daşıdığını vurğulayıb. O daha əvvəl - 1996 və 2014-cü illərdə Qətərdə dövlət çevrilişi cəhdlərinin olduğunu xatırladıb.
Hazırda Qətərin maraq dairəsində olan məsələlərdən biri də Rusiya ilə hərbi əməkdaşlığı dərinləşdirməkdir. Bu xüsusda Qətərlə Rusiya arasında təmaslar xeyli artıb. Hesab edilir ki, Qətər Moskvadan istədiyi dəstəyi alsa, onunla savaş digər ərəb ölkələri üçün asan olmayıb uzun bir dövrü əhatə edəcək.
Tahir TAĞIYEV