İlham Şaban: "İstənilən kəmərin müəyyən risqləri olur"
Məlum olduğu kimi, Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri (TAP) layihəsinin Albaniyadan keçən hissəsində aparılan tikinti işləri zamanı qədim yaşayış məskəninin izləri aşkarlanıb. Qalıqlar Korçe vilayətinin Turan kəndi ərazisində tapılıb.
TAP-ın ekspertlərinin qiymətləndirməsinə əsasən, tapılan əşyalar eramızdan əvvəl X-IX əsrlərə aiddir.
Layihənin podratçısı tikinti işlərini dərhal dayandırıb. Tapıntılar barədə Albaniyanın Arxeoloji Xidmət üzrə Agentliyinə məlumat verilib. Hazırda alban arxeoloqlar tərəfindən ərazidə qazıntı işləri aparılır.
Bildirilir ki, tikinti işləri azı 1 ay yubanacaq.
TAP-ın tarixi irs üzrə baş məsləhətçisi Nil Ferbern KİV-ə bir daha bildirib ki, konsorsium tarixi və mədəni irsin qorunmasına olduqca böyük əhəmiyyət verir: "Bizim komandamız işlərin gedişinə nəzarəti davam etdirir və təqib edilən qaz kəməri yolunda tapılmış mədəni irsin bütün elementlərini bərpa edir".
Qeyd edək ki, TAP layihəsi Avropa Birliyinin enerji təhlükəsizliyi və enerji mənbələrinin diversifikasiyası baxımından xüsusi rol oynayır. Təbii qazın Azərbaycandan Avropa bazarlarına ixracının ən qısa və birbaşa marşrutunu TAP təşkil edir. TAP layihəsi üzrə Albaniya, İtaliya və Yunanıstan arasında "Hökumətlərarası Saziş" 2013-cü ilin fevral ayında imzalanıb. Borunun uzunluğu 878 km təşkil edir. Onun fəaliyyətə başlama tarixi kimi 2020-ci ilin yanvar ayı göstərilir.
Qeyd edək ki, ekoloji problemlər bəhanəsi ilə artıq bir ilə yaxındır tikintiyə İtaliyada da analoji problemlər yaradılır. Bənzər problemin Albaniyada da ortaya çıxması kəmərin vaxtında təhvil verilməsinə nə dərəcədə mənfi təsir göstərə bilər? Məsələyə münasibət bildirən Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban bunu istisna etmədi: "İstənilən kəmərin müəyyən risqləri olur. "Bakı-Tiflis-Ceyhan" kəməri tikilərkən də bənzər problemlər ortaya çıxmışdı. Yəni arxeoloji qazıntılar nəticəsində antik dövrə dair müəyyən abidələr tapılmışdı. Bunun nəticəsində o zaman neft kəmərinin tikintisi 2 ay yubandı. Hətta kəmərin keçən hissəsinin dəyişdirilməsi məsələsi gündəmə gəldi. Ona görə də belə risqlərdən heç bir ölkə sığortalanmayıb. Adətən bu kimi risqli məsələlər ortaya çıxanda tikinti şirkətinin vəzifəsi odur ki, tikintini sonrakı dövrdə daha da sürətləndirib qrafikə uyğun təhvil versin. Təhvil vermədikdə isə, tikinti şirkəti alıcıya təzminat ödəməlidir. Yəni məsələnin kökündə bu kimi amillər dayanır. O üzdən, belə halların baş verməsi təbiidir. Hesab edirəm ki, bu məsələ də zamanla yoluna qoyulacaq". Vidadi ORDAHALLI
