Bazar ertəsi günü, 16 noyabr 2026
     

Ba­kı Fo­ru­mun­dan dün­ya­ya qlo­bal və­tən­daş eti­ka­sı ça­ğı­rı­şı...

Image


Şə­la­lə Cə­sur: "Qlo­bal və­tən­daş eti­ka­sı çox­pil­lə­li ol­ma­lı­dır"

 

Ma­yın 5-də Ba­kı­da ke­çi­ri­lən IV Ümum­dün­ya Mə­də­niy­yət­lə­ra­ra­sı Dia­loq Fo­ru­mu çər­çi­və­sin­də bey­nəl­xalq təş­ki­lat­la­rın bi­rin­ci yük­sək sə­viy­yə­li gö­rü­şü olub.

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Bi­rin­ci vit­se-pre­zi­den­ti Meh­ri­ban Əli­ye­va gö­rüş­də et­di­yi çı­xış­da bil­di­rib ki, yük­sək sə­viy­yə­li bu top­lan­tı­nın ke­çi­ril­mə­sin­də məq­səd dün­ya­nın si­ya­si, iq­ti­sa­di, mə­də­ni, so­si­al, ma­liy­yə və di­gər bey­nəl­xalq təş­ki­lat­la­rı­nın in­san­la­rın təh­lü­kə­siz­li­yi, da­vam­lı in­ki­şa­fı və ink­lü­ziv cə­miy­yət­lə bağ­lı qar­şı­sın­da du­ran mə­sə­lə­lə­ri mü­za­ki­rə et­mək­dən iba­rət­dir: "Biz, həm­çi­nin, ça­lı­şı­rıq bir­gə təd­bir­lər gö­rək ki, mə­də­niy­yət­lər və si­vi­li­za­si­ya­lar ara­sın­da­kı gər­gin­lik­lər ara­dan qalx­sın. Çün­ki on­lar bə­zi hal­lar­da di­ni, mə­də­ni və so­si­al məh­du­diy­yət­lər ya­ra­dır. Bu tə­şəb­büs re­surs­la­rı sə­fər­bər­li­yə al­maq, o cüm­lə­dən dün­ya­nı da­ha təh­lü­kə­siz et­mək üçün bir­gə səy­lə­rin gös­tə­ril­mə­sin­də əla­və plat­for­ma ola­caq. Ona gö­rə bey­nəl­xalq təş­ki­lat­la­rın təm­sil­çi­lə­ri­nin iş­ti­ra­kı ilə bi­rin­ci yük­sək sə­viy­yə­li top­lan­tı­nın ke­çi­ril­mə­si mə­də­niy­yət­lə­ra­ra­sı an­laş­ma­nı, to­le­rant­lı­ğı, qar­şı­lıq­lı hör­mə­ti, qlo­bal və­tən­daş­lıq eti­ka­sı­nı, müş­tə­rək mə­su­liy­yə­ti­mi­zi tə­min edə­cək.

Bi­zim ha­mı­mız dün­ya­da mə­də­ni müx­tə­lif­li­yi ta­nı­yı­rıq. Bü­tün mə­də­niy­yət­lə­rə və si­vi­li­za­si­ya­la­ra gəl­dik­də, on­lar da­vam­lı in­ki­şa­fa töh­fə ver­mə­li­dir. Bü­tün bu iş­lə­rin həll olun­ma­sı asan de­yil. Bi­zim ha­mı­mı­zın müx­tə­lif mə­də­ni mən­şə­yi var. Biz he­sab edi­rik və ən azı eti­raf et­mə­li­yik ki, müx­tə­lif pers­pek­tiv­lər möv­cud­dur və on­lar açıq qa­lır.

Ye­kun ola­raq, əl­bət­tə, qeyd edi­rik ki, dia­loq dər­hal ra­zı­laş­ma, sa­də an­laş­ma və ya­xud baş­qa mə­sə­lə­lə­rin həl­li de­mək de­yil. Çün­ki bu, müx­tə­lif ide­ya­lar və ste­reo­tip­lər ara­sın­da olan boş­lu­ğun ara­dan qal­dı­rıl­ma­sı­na gös­tə­ri­lən cəhd­dir. Bu, tə­bii ki, mü­na­qi­şə­dən da­ha yax­şı­dır. Mən si­zə ma­raq­lı dis­kus­si­ya­lar ar­zu­la­yı­ram. He­sab edi­rəm ki, bi­zim mə­ra­mı­mız bu­nun­la da­ha da güc­lə­nə­cək. Biz dia­lo­qu da­vam et­di­rə­cə­yik və bir çox ça­ğı­rış­la­rı ara­dan qal­dır­ma­ğa na­il ola­ca­ğıq. Çox sağ olun, Ba­kı­ya gəl­di­yi­ni­zə gö­rə si­zə tə­şək­kür edi­rəm".

Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın çı­xı­şın­da qeyd et­di­yi qlo­bal və­tən­daş­lıq eti­ka­sı nə de­mək­dir?

Eks­pert Şə­la­lə Cə­su­run söz­lə­ri­nə gö­rə bu ter­mi­nin el­mi iza­hı var: "Müa­sir döv­rün zid­diy­yət­lə­ri, də­rin böh­ran­la­rı qlo­bal eti­ka­nı, qlo­bal si­ya­sə­ti və qlo­bal eko­lo­gi­ya­nı əha­tə edib. Bun­lar so­si­al, ir­qi, et­nik mü­na­qi­şə­lər­də tə­za­hür edir. Ye­ni qlo­bal eti­ka ye­ni qlo­bal qay­da­la­rın mey­da­na gəl­mə­si­ni və hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si­ni tə­min edir. Qlo­bal eti­ka­nın əsas də­yər­lə­ri qlo­bal iq­ti­sa­diy­ya­ta, si­ya­sə­tə və eko­lo­gi­ya­ya tət­biq edi­lir. Qlo­bal eti­ka­nın də­yər­lə­ri­nin və prin­sip­lə­ri­nin for­ma­laş­ma­sın­da dün­ya­nın bir çox fəl­sə­fi tə­lim­lə­ri və din­lə­ri iş­ti­rak et­sə də, hə­lə də bu də­yər­lər in­san­la­rın dav­ra­nı­şın­da tam tə­cəs­süm et­mə­yib. Bu ba­xım­dan da Meh­ri­ban Əli­ye­va düz­gün ola­raq he­sab edir ki, Ba­kı­nın ev sa­hib­li­yi et­di­yi fo­rum de­yi­lən də­yə­rin də la­zı­mi şə­kil­də in­ki­şaf et­mə­si­nə şə­ra­it ya­ra­da­caq.

Qlo­bal və­tən­daş­lıq eti­ka­sı­nın nü­ma­yən­də­lə­ri olan alim­lər dün­ya­da müx­tə­lif ey­ni­li­yin möv­cud­lu­ğu ide­ya­sı­nı irə­li sü­rə­rək gös­tə­rir ki, müt­ləq əx­laq hə­mi­şə özü­nü xü­su­si əx­la­qi mo­tiv və dav­ra­nış ki­mi tə­za­hür et­di­rir.

Eti­raf et­mək la­zım­dır ki, müt­lə­qin möv­cud­lu­ğun­da xris­ti­an və mü­səl­man əx­la­qı da iş­ti­rak edir. Müt­ləq eti­ka və ya qlo­bal eti­ka dün­ya­nın va­hid ta­le­yi­ni an­la­maq­dan irə­li gəl­mə­li­dir. Qlo­bal eti­ka dün­ya­da o za­man la­zı­mi şə­kil­də in­ki­şaf edə bi­lər ki, bə­şə­riy­yət­də baş­qa xalq­la­rın da ya­şa­dı­ğı və on­lar­la əmək­daş­lı­ğın zə­ru­ri­li­yi dərk edil­sin. Bu­na gö­rə də qlo­bal və­tən­daş eti­ka­sı çox­pil­lə­li ol­ma­lı, o, müt­ləq də­yər­lər­dən bu və ya di­gər re­gi­on və mə­də­niy­yə­tin kon­kret hə­ya­tı­na, mə­də­niy­yət­lə­rin müx­tə­lif­li­yi­nə hə­qi­qi lo­yal­lıq (hör­mət) kəsb edə­rək da­xil ol­ma­lı, dün­ya­da re­al hə­ya­tın fak­tı­na çev­ril­mə­li­dir".

Mə­həm­mə­də­li QƏ­RİB­Lİ



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

16.11.2026 / 21:14
Qaraqoyunlu Cahanşahın ermənilərə simpatiyasının sirləri - Eçmiədzini ermənələrə hədiyyə edənlər...

16.11.2026 / 20:57
İran müharibəsi artıq bitdi...Əsas yekunlar...

16.11.2026 / 20:40
ASB-nin Dublin Zirvəsində Naxçıvanın mühüm bir məsələsi həll edildi...

16.11.2026 / 20:24
Universitet tələbələri ilə görüşən Şərurlu İsfəndiyar hansı qəbahətlərə yol verdi?!...

16.11.2026 / 20:09
Azərbaycanın Strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrində tək riskli məqam - analitiklər razılaşmır...

16.11.2026 / 19:53
Avropa siyasi məkanına yeni diplomatik fəallıq fenomeni gəlir...

16.11.2026 / 19:38
ASB-nin Dublin sammitində Əliyev daha bir uğur qazandı - Litva prezidenti açıqladı...

16.11.2026 / 19:24
Türkdilli xalqların ortaq mədəni irsi memarlıq timsalında

16.11.2026 / 19:10
Qara dənizdə içərisində 4 azərbaycanlının da olduğu gəmi vurularaq batırıldı...

16.11.2026 / 18:56
ABŞ-ın Avropadan çəkilməsinə icazə verilmir - Tramp çətinə düşdü...

16.11.2026 / 18:42
Paşinyan Azərbaycanın tam haqlı olduğunu bütün Avropaya bəyan etdi...

16.11.2026 / 18:27
Üç ölkə liderləri Çin görüşünün gündəliyində razılaşa bilmədilər

16.11.2026 / 18:23
Ceyhun Bayramovla Birləşmiş Krallığın XİN başçısı arasında telefon danışığı olub

16.11.2026 / 18:18
AMEA-da Səhəndin 100 illiyinə həsr olunmuş elmi konfrans keçirilib - FOTO

16.11.2026 / 18:10
Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçildi

16.11.2026 / 18:02
Çin Rusiyadan dəstəyini geri çəkir, Putinin yeni Yalta arzusu suya düşür...

16.11.2026 / 17:45
Azərbaycanla Britaniya qarşılarında yeni yol açdılar...

16.11.2026 / 17:30
Gələn ildən əmanətçilərin qazancından vergi tutula bilər - faizlər də açıqlandı...

16.11.2026 / 17:17
Avropa yenidən Rusiya qazı üçün milyardlarla dollar ödəyir...

16.11.2026 / 17:12
Əhalinin dərman və ərzaq xərcləri artır...

16.11.2026 / 16:50
Ramiz Mehdiyevi ifrat tərifləyənlər risk aıtındadır – “kardinal” dövlət çevrilişində ittiham olunur...

16.11.2026 / 16:10
Azərbaycan ASB-nin yeni beynəlxalq təşkilata çevrilməsini önəmli saymır - niyə?..

16.11.2026 / 15:57
Hikmət Hacıyev: "Azərbaycan NATO ilə tərəfdaşlığı inkişaf etdirməyə hazırdır" - FOTO

16.11.2026 / 15:20
Ermənistan Rusiyadan qopur, İran o gücdə deyil, Azərbaycanla isə problem var...

16.11.2026 / 14:45
Azərbaycanda pensiya Ermənistandan 2 dəfə, Rusiyadan isə 40 dollar çoxdur - RƏQƏMLƏR

16.11.2026 / 14:32
Devlər Çində Ukrayna problemini yerdən qaldıra bil(məy)əcək... Tərəddüdlər...

16.11.2026 / 14:01
Azərbaycan 2030-cu ildə 27-ci Ümumdünya Enerji Konqresinə ev sahibliyi edəcək...

16.11.2026 / 13:57
Moskvanın sülh üçün maksimalist tələblərinə Aİ-dən maksimalist qarşılıq - Rusiya qoşunları bütün ölkələrdən çıxarılsın…

16.11.2026 / 13:52
Hesablama Palatası cari xərclərin artım tempinə limit qoyulmasını təklif etdi...

16.11.2026 / 13:38
“Bir pəncərə” informasiya sistemi haqqında əsasnamə təsdiq edildi

16.11.2026 / 13:35
Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyi müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir.

16.11.2026 / 13:34
“Yüksəliş” müsabiqəsinin keçirilməsi üçün bir milyon manat ayrıldı

16.11.2026 / 13:30
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində dövlət idarəetməsi təkmilləşdiriləcək - FƏRMAN

16.11.2026 / 13:21
Rumıniya Qara dəniz regionunun təhlükəsizliyi ilə bağlı Bakı ilə danışıqlar aparacaq...

16.11.2026 / 13:08
Aİ-nin genişlənmə sammitinə Gürcüstandan yalnız səfir dəvət olundu, Tiflis tədbirdən imtina etdi...

16.11.2026 / 12:43
Ukrayna Rostov vilayətində neft bazasını və qazpaylayıcı stansiyanı vurdu...

16.11.2026 / 12:29
Üç qitədəki Strateji Tərəfdaşlarımızın bizə faydaları nə ola bilər?! - Tək bir cümlə...

16.11.2026 / 12:20
Əmək Məcəlləsində dəyişikliklər təsdiqləndi

16.11.2026 / 12:18
İran parlamenti kəşfiyyat nazirinin müctəhid olması tələbini ləğv etdi...

16.11.2026 / 12:15
Prezident İlham Əliyev Dövlət Qulluğu Məcəlləsini təsdiqlədi

16.11.2026 / 12:05
Büdcəyə ən çox pul gətirən vergi bəlli oldu – Çoxumuz hər gün ödəyirik!

16.11.2026 / 11:53
Hörmüz boğazında iki neft tankeri minaya düşərək partladı...

16.11.2026 / 11:31
Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

16.11.2026 / 11:20
Ukrayna Krım körpüsünə növbəti dəfə zərbə endirdi – nəqliyyatın hərəkəti dayandırıldı...

16.11.2026 / 11:03
Mağazada qiymət göstərməyənlər 1 650 manatadək cərimələnəcək

16.11.2026 / 10:44
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti minatəmizləməyə dəstəyi artırmağa çağırdı

16.11.2026 / 10:17
Şahdağda qarın hündürlüyü 20 santimetrə çatdı

16.11.2026 / 10:02
Bakıda güclü külək 32 ağacı sındırdı

16.11.2026 / 09:55
İrandan Azərbaycana dronla narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - aparatı idarə edən iranlı da yaxalandı

16.11.2026 / 09:36
Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri yenidən görüşəcək

16.11.2026 / 09:05
Bakıda mağaza və evlərdən oğurluq edən şəxslər saxlandı

16.11.2026 / 07:22
Babil İmperiyasının süqut etmə tarixi dəqiqləşdirildi - mübahisə bitdi

16.11.2026 / 07:11
Tramp-Putin-Tszinpin görüşünün tarixi bəlli oldu

16.11.2026 / 06:59
"Türkiyə özünü yeniləyir" - Yeni Partiya bu şüar altında Qurultay keçirdi

16.11.2026 / 06:49
İranın Tramp və administrasiya üzvlərinə qarşı sui-qəsd planı açıldı - bir çox yüksək rütbəli şəxs hərbi bazalara köçürüldü

16.11.2026 / 06:40
Zaxarova Consonun Moskvada çox içməsinə şahidlik etdi - “Elə deyirdi süz…”

15.11.2026 / 22:36
Estoniya Rusiya ilə sərhəddəki bütün keçid məntəqələrini bağlayır...

15.11.2026 / 22:10
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında həftəlik fəaliyyəti ilə bağlı icmal yayımlanıb - VİDEO

15.11.2026 / 22:02
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarına qarşı kiberhücumlar müşahidə olunur

15.11.2026 / 19:54
Prezident: "Ümummilli Liderin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur"

15.11.2026 / 19:52
"Radio və televiziya dövlətçilik ənənələrimizin, milli kimliyimizin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır" - Prezident

15.11.2026 / 19:46
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın televiziya və radio işçilərini təbrik etdi

15.11.2026 / 18:43
Ağstafada sursat partladı - ölən və yaralanan var...

15.11.2026 / 18:30
Bayden memuarında Zelenskini “nankor”, Putini isə “yeniyetmə kimi” xarakterizə edib

15.11.2026 / 18:11
Rumıniya Qara dənizdə azərbaycanlıların olduğu gəmiyə hücuma görə Rusiyanı günahlandırdı – qırıcılar havaya qaldırıldı...

15.11.2026 / 17:15
Kremlin Avropaya xəbərdarlıq - razılaşma olmasa, məqsədimizə hərbi yolla nail olacağıq...

15.11.2026 / 16:31
"Söyüdlü kəndinin boşaldılacağı barədə məlumatlar əsassızdır" - Media və Yayım Şurası

15.11.2026 / 16:26
Təhsilin rəqəmsallaşmasındakı ciddi geriliyin əsas səbəbi məmur məsuliyyətsizliyidir - İlham Əhmədov yazır

15.11.2026 / 15:33
Rumıniya sahillərində azərbaycanlı dənizçilərin olduğu gəmi vuruldu...

15.11.2026 / 14:35
Putinin nəvələrinin Zelenski soyadı daşıdığı ortaya çıxdı... Uşaqların sənədləri illər sonra dəyişdirildi...

15.11.2026 / 14:19
Əliyevin Strateji dünya təfdaşlığı kursu şaxələnir - Avropa, Amerika, Mərkəzi Asiya, Çin, sonra kim...

15.11.2026 / 13:50
Trampa sui-qəsd iddiası ABŞ-ı ayağa qaldırdı... Bəzi rəsmilər evlərindən çıxarılıb təhlükəsiz yerlərə aparıldı...

15.11.2026 / 13:14
İranın nə qədər raketi var?... ABŞ kəşfiyyatı açıqladı – müharibəyə baxmayaraq...

15.11.2026 / 12:09
Daha bir super güclə Strateji tərəfdaşlıq qurduq - Azərbaycanı nələr gözləyir...

15.11.2026 / 11:42
İran Bəhreyndə ABŞ-ın radar stansiyasına dronlarla zərbə endirdi...

15.11.2026 / 11:18
Kadırov Qroznıda Putinin adını daşıyan yeni rayon salır...

15.11.2026 / 11:10
Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik etdi

15.11.2026 / 10:31
Azərbaycan Fələstini Milli Günü münasibətilə təbrik edib

15.11.2026 / 10:11
Tramp İrana yeni zərbələrdən bu halda imtina edəcək – Ağ Evdə qapalı müzakirələr gedir...

15.11.2026 / 09:27
"Azərbaycanın artan geosiyasi nüfuzu onu Avropa üçün mühüm tərəfdaşa çevirib" - Vüqar Rəhimzadə

15.11.2026 / 08:55
Hörmüz boğazında iki neft tankerində partlayış baş verib...

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ