Məhəmməd Əsədullazadə: "Natiq Əliyevin İtaliyada keçirilən məhkəmə ilə əlaqədar narahatlığını ABŞ səfiri ilə görüşdə bildirməsi rəsmi Vaşinqtonun buna diqqət ayırmasında mühüm rol oynayıb"
İtaliya məhkəməsi ölkədə Transadriatik qaz boru kəməri (TAP) üzrə işlərə yenidən başlanması barədə qərar qəbul edib. Bu barədə italiyalı hüquqşünas Mariano Alterio deyib. Belə ki, bu qərarla məhkəmə Latsio vilayət məhkəməsinin əvvəlki qərarını ləğv edib. TAP konsorsiumunun nümayəndəsi də bu məlumatı təsdiq edib.
O da məlumdur ki, kəmərin tikintisinin bir qədər əvvəl müvəqqəti dayandırılmasından sonra Azərbaycan bu istiqamətdə danışıqlar apararaq, bunun yenidən bərpası istiqamətində səy göstərdi. Energetika naziri Natiq Əliyev bu günlərdə ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri Robert Sekutanı qəbul edərkən bu məsələyə xüsusi toxunub. Nazir TANAP layihələri üzrə işlərin qənaətbəxş səviyyədə olduğunu, lakin İtaliyada TAP layihəsinin tikintisi ilə bağlı bir sıra çətinliklərin hələ də qaldığını deyib. Bu problemlərin "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsinin vaxtında yekunlaşmasına mümkün təsirlərindən narahatlığını ifadə edib. Heç şübhəsiz ki, Azərbaycanın məsələyə bu cür həssas yanaşması problemin həllini tezləşdirib. Qeyd edək ki, dəyəri 4,5 milyard avro olan TAP boru kəməri Türkiyə-Yunanıstan sərhədində TANAP-a birləşəcək.
Xəzərin Azərbaycan sektorundakı "Şahdəniz-2" yatağından çıxarılan qazı Türkiyəyə və bu ölkədən Avropaya nəql edəcək TANAP "Cənub Qaz Dəhlizi"nin tərkib hissəsi olan bir layihədir. TANAP Türkiyə-Gürcüstan sərhədində Cənubi Qafqaz Boru Kəmərinə, Türkiyə-Yunanıstan sərhədində isə "Trans-Adriatik" (TAP) qaz boru kəmərinə birləşəcək.
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini "Bakı-Xəbər"lə bölüşən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, Birləşmiş Ştatların bu işin sürətləndirilməsində rolu olub: "Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün nəzərdə tutulmuş və Azərbaycanın iştirakçısı olduğu TAP və TANAP əsas ixrac qaz kəməri regionun mühüm əhəmiyyət kəsb edən qlobal lahiyələrindən biridir. İlkin dövrdə illik ötürməsi 16 mlrd. kubmetr nəzərdə tutulan qazın sonradan 30 mlrd. kubmetrə qaldırılacağı gözlənir. Azərbaycanın "Şahdəniz 2" yatağından ixrac ediləcək qazın Avropaya ötürülməsi üçün inşa olunan kəmərin İtaliyadan keçən hissəsində Rusiyanın birbaşa dəstəklədiyi müəyyən siyasi qruplar zeytunlar bağının köçürülməməsi üçün etiraz edərək, məhkəməyə müraciət ediblər. TAP və TANAP Rusiyanın Avropaya nəqli nəzərdə tutulan "Cənub axını" qaz kəmərinə alternativ enerji kəməridir. Buna görə də Rusiya çalışır ki, müxtəlif yollarla bunun reallaşmasının qarşısını alsın. Natiq Əliyevin İtaliyada keçirilən məhkəmə ilə əlaqadar narahatlığını ABŞ səfiri ilə görüşdə bildirməsi rəsmi Vaşinqtonun buna diqqət ayırmasında mühüm rol oynayıb. ABŞ xüsusən TANAP-a dəstək verir. Tərəfdaşı olduğu Avropa İttifaqının Rusiyanın qaz şantajından yayınması üçün bundan sonra da layihəyə dəstək verəcəyi gözlənir. Bu layihə, həmçinin, Cənubi Qafqaz regionunda təhlükəsizlik üçün mühüm faktordur. İtaliya hökuməti və Avropa İttifaqının Rusiyanın bu kimi təzyiqləri fonunda TAP-a əhəmiyyətli dərəcədə dəstək verməsi Azərbaycanın imkanlarını genişləndirir".
Vidadi ORDAHALLI
