Elnur Soltanov: "Cənub Qaz Dəhlizi" Avropaya qaz idxalında ən əhəmiyyətli və real layihədir
Azərbaycandan Avropaya qaz tədarükünü nəzərdə tutan “Cənub qaz dəhlizi” qısamüddətli perspektivdə Cənub-Şərqi Avropanın enerji təhlükəsizliyini artıracaq. Bunu Trend-ə Avropa Siyasət Mərkəzinin enerji məsələləri üzrə analitiki Marko Culi deyib.
Onun sözlərinə görə, bu gün Azərbaycan bu layihə üçün qaz verəcək yeganə ölkədir.
M.Culi qeyd edib ki, gələcəkdə Azərbaycanın rolu daha da arta bilər, çünki Xəzər qazının müqavilələrə bağlı olmayan müəyyən hissəsi bu layihəyə qoşula və Azərbaycan ərazisindən tranzit yolu ilə keçə bilər.
O xatırladıb ki, Avropa İttifaqının uzunmüddətli perspektivində müxtəlif istehsalçılarla – Türkmənistan, İraq, İran və digər ölkələr tərəfindən qaz tədarükünü təşkil etmək planları mövcuddur.
"Cənub Qaz Dəhlizi" Avropaya qaz idxalının şaxələndirmə siyasətində ən əhəmiyyətli, ən real və qısa dönəmdə həyata keçirilməsi planlaşdırılan yeganə layihədir. Bunu isə Xəzər Enerji və Ətraf mühit Mərkəzinin sədri Elnur Soltanov deyib.
O qeyd edib ki, konseptual çərçivədə ilk konkret addım "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsi olacaq: "Bu mənada Avropanın enerji təhlükəsizliyi arxitekturasında Azərbaycanın rolu olacaq. Çünki Avropaya Azərbaycan qazı idxrac olunacaq. Eyni zamanda bu prosesdə siyasi liderlik də Azərbaycana aiddir. Bu layihə neft layihəsindən daha mürəkkəb, daha bahalı layihədir. Buna baxmayaraq Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində liderliyi üzərinə götürəcək. Türkiyə çox əhəmiyyətli bir partnyor oldu, amma nisbi olaraq götürsək, layihənin həyata keçirilməsində Azərbaycan daha çox təkbaşına fəaliyyət göstərir".
Ekspert layihənin Azərbaycana böyük iqtisadi fayda verdiyini deyir: "2016-cı ildə layihə çərçivəsində Azərbaycan və Gürcüstanda 24 min nəfərə yaxın şəxs işlə təmin olundu və bunun böyük əksəriyyəti azərbaycanlılar oldu. Yəni, layihəyə xərclənəcək 45 milyard dolların 25-30 milyard dollara qədəri Azərbaycan və Gürcüstanda xərclənəcək. Bu pulların da xərclənməsi Azərbaycan iş adamlarının, azərbaycanlı işçilərin maddi rifahının yaxşılaşmasına xidmət edəcək".
E.Soltanovun sözlərinə görə, Avropanın enerji təhlükəsizliyi məsələsində Azərbaycanın rolunun artması, ölkəmizin strateji əhəmiyyətini də artırır, siyasi dividend qazandırır.
“Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin reallaşdırılması Azərbaycana həm iqtisadi, həm də siyasi dividendlər verəcək”. Bunu isə Xəzər Universitetinin iqtisadiyyat və menecment fakültəsinin dekanı, iqtisadçı ekspert İnqilab Əhmədov deyib.
Onu sözlərinə görə, bu layihə ilk növbədə Azərbaycanla Avropa ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafına xidmət edəcək.İ.Əhmədov deyib: “Avropa bu layihə sayəsində təbii qazın əldə olunması kanallarını şaxələndirə bilər. Eyni zamanda Azərbaycan da Avropanın simasında öz qazının satışı üçün etibarlı bazar tapır”.
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Əli Məsimli isə deyib ki, Cənub Qaz Dəhlizi" 1994-cü ildə başlanılan siyasətin yeni əsrdə çox sanballı davamıdır.
Ə.Məsimli qeyd edib ki, Bakı-Ceyhan-Tbilisi neft kəməri Azərbaycan üçün nə qədər böyük əhəmiyyət kəsb edirdisə, "Cənub Qaz Dəhlizi" də bir o qədər önəm daşıyır: ""Cənub Qaz Dəhlizi" iqtisadi faydası ilə yanaşı Azərbaycanın müstəqilliyinin gücləndirilməsi baxımından da çox ciddi əhəmiyyət kəsb edir. Digər vacib bir məsələ odur ki, biz həm neft, həm qaz siyasəti ilə, həm də neft və qazın dünya bazarına çıxarılması infrastrukturunun qurulması ilə XXI əsrin energetika siyasətinə korrektə vermişik”.
Deputat deyib ki, bu layihələri reallaşdırmaqla həmçinin Azərbaycan dünya energetika sahəsində vacib bir oyunçu rolunu ortaya qoyub: ""Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsnin reallaşması da Azərbaycanın energetika sahəsində daha vacib oyunçu kimi ortaya çıxmasına xidmət edir. Eyni zamanda bu layihə regional səviyyədə əməkdaşlığın yeni mərhələsinə yol açır. Azərbaycanın Türkiyə və Gürcüstanla strateji əməkdaşlığının yeni bir mərhələsi ortaya çıxır”.
Ə.Məsimli bildirib ki, Cənub Qaz Dəhlizinin digər vacib əhəmiyyət kəsb edən tərəfi isə odur ki, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə nüfuzunu artıracaq, Avropa ilə əməkdaşlığı daha da gücləndirəcək.
Haaqa mərkəzi: “Cənub Qaz Dəhlizi” enerji təhlükəsizliyinin təminində Azərbaycanı Avropanın tərəfdaşına çevirəcək”
“Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin reallaşdırılması nəticəsində Azərbaycan enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında Avropanın tərəfdaşına çevriləcək. Bunu Haaqa Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin enerji təhlükəsizliyi üzrə eksperti Sijbren de Yonq deyib.
Onun sözlərinə görə, bu layihə böyük əhəmiyyət daşıyır, çünki bu, Avropanın rəqabətin daha az olduğu bölgələrinə əlavə qaz tədarük etməyə imkan verəcək.
Ekspert qeyd edib ki, ümumilikdə bu layihə Avropa ilə Azərbaycan arasında iqtisadi əlaqələrin möhkəmlənməsinə səbəb olacaq.
"Cəbub Qaz Dəhlizi" Azərbaycanın Avropaya inteqrasiyası baxımından mühüm rol oynayacaq
"Cənub Qaz Dəhlizi" ilk növbədə milli iqtisadiyyatımızın daha da inkişafı, milli gəlirlərimizin artması üçün mühüm layihədir. Bunu isə Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Aydın Hüseynov deyib.
Deputat vurğulayıb ki, bu layihə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayacaq: “Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi bu layihə təkcə enerji təhlükəsizliyi yox, eyni zamanda milli təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir”.
A.Hüseynov vurğulayıb ki, Azərbaycan qısa müddətdə dünyaya yeni nümunələr təqdim etdi: ""Cənub Qaz Dəhlizi" də yeni bir modeldir, enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına yeni bir töhfədir. Bu layihə Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynamaqla yanaşı Azərbaycanın Avropaya inteqrasiya olunması baxımından, Azərbaycan xalqının milli mənəvi dəyərlərinin təbliğ olunması baxımından çox mühüm rol oynayacaq”.
Deputat bildirib ki, bu layihə təkcə iqtisadi dividentlər gətirməyəcək, eyni zamanda ölkəmizin siyasi nüfuzunun artmasına da xidmət edəcək: “Bu gün Azərbaycan bir sıra beynəlxalq əhəmiyyətli layihələri ilə dünyaya mühüm töhfələr verib ki, bu da Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu xeyli artırıb. Hesab edirəm ki, "Cənub Qaz Dəhlizi" də bu baxımdan mühüm əhəmiyyətə malikdir və bunun əlamətləri artıq görünməkdədir”.