Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla tənzimləməsi sahəsində yaranan problemlər məsələnin hərbi müstəvidə çözülmə ehtimalını gedərək artırır. Artıq beynəlxalq miqyasda da əksər ekspertlər bu fikirdədir ki, yeni müharibə həm qaçılmaz, həm də genişmiqyaslı olacaq.
Rusiyalı hərbi ekspert Pavel Felqenhauer də bildirir ki, Qarabağda yeni müharibə qaçılmazdır: "Çünki tərəflər arasında danışıqlar yoxdur. Həmçinin, toqquşma təkcə Qarabağ zonasında yox, Ermənistan-Azərbaycan sərhədində də ola bilər". Onun sözlərinə görə, münaqişə tərəfləri yeni müharibəyə ciddi şəkildə hazırlaşır: "Mən toqquşmanın konkret nə vaxt olacağını deyə bilmərəm, lakin bu, gec-tez baş verəcək. Hücumu kimin başlayacağını da dəqiq deyə bilmərəm. Müharibənin miqyasının nə qədər ola biləcəyini də demək çətindir. Bu, ötən ilin aprelində olduğu kimi də baş verə, yaxud daha genişmiqyaslı və uzunmüddətli ola bilər. Lakin yenə deyirəm, yeni hərbi toqquşma mütləq baş verəcək. Ümid edə bilərik ki, bu dəfə də toqquşmalar apreldəki kimi qısamüddətli olsun".
Hərbi ekspert vurğulayıb ki, münaqişə ilə bağlı siyasi proses donub, əvəzində Ermənistan və Azərbaycan orduları ciddi şəkildə müharibəyə hazırlaşır: "Onu da bildirim ki, müharibənin başlaması üçün kimin birinci güllə atmasının əhəmiyyəti yoxdur. Çünki tərəflər hər gün üz-üzədir və güllələr atılır".
Erməni ekspert Riçard Kirakosyan da ölkəsi üçün müharibəni qaçılmaz sayır. Elə bu səbəbdəndir ki, yayılan məlumatlara görə, Ermənistan Azərbaycanla həmsərhəd kəndləri silahlandıracaq.
Bu planları icra etmək üçün Nazirlər Kabineti yanında müdafiə naziri Vigen Sarkisyanın başçılığı altında komissiya yaradılacaq. Amma Ermənistanın özündə açıq etiraf olunur ki, Azərbaycan hərbi cəhətdən onlardan çox güclüdür. Xatırladaq ki, elə bu günlərdə Stokholm Beynəlxalq Sülh Tədqqiqatları Təşkilatı (SIPRI) da bunu təsdiq edən məlumatlar yaymışdı. Qurumun hesabatına əsasən, erməni hərbi rəsmilərinin Ermənistan ordusunun məğlubedilməzliyi və Rusiyadan iri həcmdə silah tədarükü barədə çıxışlarına baxmayaraq məlum olub ki, Azərbaycanla Ermənistanın hərbi sahədə idxalat həcmləri böyük fərq təşkil edir. Hesabata əsasən, 2012-2016-cı illərdə Azərbaycanın silah satınalmaları Ermənistandan 20 dəfə çox olub. Bundan başqa qeyd olunub ki, Ermənistan tərəfindən yeni silah-sursatın alınması ilə bağlı söhbətlər uydurma xarakteri daşıyır və yalnız 2016-cı ildə Dağlıq Qarabağda təmas xəttində erməni hərbçilərinin müvəffəqiyyətsizliyə uğramasını ört-basdır etmək üçün ortaya atılıb. Belə bir vaxtda bəlli olub ki, Azərbaycan Ermənistan üzərində hərbi üstünlüyünü daha da artıracaq.
Belə ki, ölkəmiz Rusiyadan yeni silahlar alacaq. Məlumatlara görə, Rusiyanın "Almaz-Antey" hava-kosmik müdafiə konserni ixrac potensialını artırmağı planlaşdırır. İxrac potensialının artımı həm "Rosoboroneksport" ASC, həm də fərdi satış hüququ vasitəsilə nəzərdə tutulub. Konserndə Rusiyanın zenit-raket sistemləri və zenit-raket komplekslərinin tədarükü üçün ən perspektivli silah bazarları arasında, Azərbaycan da daxil olmaqla, bir sıra ölkələr göstərilib. Xatırladaq ki, artıq Rusiya ikitərəfli müqavilələr çərçivəsində Azərbaycana T-90C tankları, BMP-3, özüyeriyən artilleriya qurğuları, ağır alov saçan sistem göndərib. Onu da bildirək ki, Azərbaycanın aldığı T-90C tanklarının ixrac üçün nəzərdə tutulmuş ən son variantlarından biridir. Tankın atəşi idarəetmə sistemi avtomatlaşdırılıb, hərəkət edən hədəflərə dəqiq zərbə endirmək üçün elektron tank ballistik ayırdedici ilə təchiz olunub. Bu tanklar istənilən hava şəraitində və sutkanın istənilən vaxtında hədəfi dəqiq vurmağa imkan verən elektron sistemlərlə təchiz olunub. Rusiyanın Azərbaycana satdığı 120 mm-lik "Vena" özüyeriyən artilleriya qurğuları 1 kilometr məsafədən düşmənin möhkəmləndirilmiş atəş nöqtələrini, zirehli texnikasını və canlı qüvvəsini, minomyot batareyalarını və digər hədəflərini sıradan çıxarmaq üçün nəzərdə tutulub. Ölkəmizin aldığı ağır odsaçan "Buratino" müvafiq sistemlərinin bazasında yığılıb, lakin taktiki-texniki göstəriciləri xeyli üstündür. Sistemin tərkibinə BM-1 döyüş maşını, 220 mm kalibrli 24 raket yönləndirici, nəqliyyat-doldurma maşını daxildir.
Azərbaycan Rusiyanın "Mİ-28" döyüş helikopterinə də böyük maraq göstərir. Bundan əvvəl Azərbaycan 24 ədəd "Mİ-35" zirehli hərbi döyüş helikopteri alıb. Ermənistan isə dəfələrlə Azərbaycanın Rusiyadan aldığı silahlardan narahatlığını ifadə edib. Amma buna rəğmən, Rusiya ölkəmizə silah satışını davam etdirir.
Tahir TAĞIYEV
