Ordumuz tərəfindən işğaldan azad edilən Cəbrayıl Rayonun Cocuq Mərcanlı kəndi qoynuna qayıdacaq övladlarının yolunu çoxdan gözləyir. Cocuq mərcanlılar böyük həyacanla doğma kəndlərinə gedəcəkləri günü gözləyir.
Məlumdur ki, işğaldan azad olunmuş Cocuq Mərcanlı minalardan təmizlənilir. Ərazidə artıq ANAMA əməkdaşları işləyir, onlar kəndi minalardan təmizləyir.
Bu gün Cocuq Mərcanlıda erməni vandalizminin izləri var və Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev beynəlxalq qurumları əraziyə dəvət edib. Prezident İlham Əliyev deyib ki, onlar Cocuq Mərcanlıya getməli və təmizləmə əməliyyatlarında iştirak etməli erməni vandalizmini öz gözləri ilə görməlidir. Əlbəttə, bütün dünyanın Cocuq Mərcanlıya gedib ərazi ilə tanış olması vacibdir.
Azərbaycan dövləti uzun illərdir ki, Qarabağ probleminin uğurlu həlli üçün əlindən gələni edib. Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində işğalçı tərəf daim qeyri-ciddi mövqe sərgiləyir, danışıqlardan yayınmaq üçün bəhanələrə əl atırlar. Söz yox ki, Azərbaycan dövləti bütün mənalarda Ermənistandan güclüdür və öz torpaqlarına sahiblənməyi bacarır. Sülhün və barışın tərəfdarı olan dövlətimiz torpaqlarımızın hələlik dinc yolla geri qaytarılmasına tərəfdardır və bu istiqamətdə səylərini davam etdirir. Azərbaycan ordusunun gücü, əzəməti Ermənistana da, digər dövlətlərə də məlumdur. Cocuq Mərcanlının düşmən tapdağından azad edilməsi, Lələ təpə yüksəkliyinin əldə edilməsi və s. nailiyyətlər buna nümunədir. Cocuq Mərcanlının abadlaşdırılması ilə bağlı Prezident Sərəncamı onu göstərir ki, Azərbaycan dövləti xalqının rifahını və ərazinin bütövlüyünü hər an düşünür. Cocuq Mərcanlı bizi işğal altında olan torpaqlarımıza addım-addım yaxınlaşdırır. Bunu artıq beynəlxalq qurumlar da yaxşı bilir. Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonların işğaldan azad edilməsi üçün Azərbaycan tərəfin irəli sürdüyü təkliflərə beynəlxalq qurumların mövqeyi məlumdur. Bildiyimiz kimi bu məsələdə ikili standart mövcuddur və bu da ədalətsizliyə yol açır. Amma bununla belə, Azərbaycanın haqq işini müdafiə edən, ədalətli oldunu qeyd edən qurumlar da az deyil.
Biz bunu Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin işğaldan azad edilmiş Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpası ilə bağlı tədbirlər haqqında imzaladığı Sərəncama reaksiyalardan da görə bilirik. Bu sənədin böyük siyasi və mənəvi əhəmiyyəti olduğunu qeyd edən ekspertlərin sırası genişlənir.
Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri, Azərbaycanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı (AŞ PA) nümayəndə heyətinin rəhbəri Səməd Seyidov "Trend"ə bildirib ki, Azərbaycanın mövqeyi ilə beynəlxalq aləm razılaşır:"Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə rolu, nüfuzu bu gün yüksək səviyyədədir və bütün beynəlxalq təşkilatlar dövlətimizin mövqeyi ilə razılaşırlar. Beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycanın mövqeyi ilə hesablaşmağa, onu nəzərə almağa məcburdurlar. Prezident İlham Əliyevin ən əsas mesajı ondan ibarətdir ki, heç kim Azərbaycanı öz haqq yolundan döndərə bilməz. Biz bu fikir, mövqe ilə Avropa Şurasının Parlament Assambleyasına gedirik. Bilirik ki, hücumlar, qeyri-obyektiv yanaşmalar, təxribatlar da ola bilər. Ancaq Azərbaycanın mövqeyi ilə artıq hesablaşırlar, nəzərə alırlar. Müstəqil bir dövlətin fikri cox ciddi gücə malikdir".
Millət vəkilləri və politoloqlar hesab edir ki, ölkə başçısının beynəlxalq qurumları Cocuq Mərcanlıya dəvət etməsi olduqca dəyərli bir addımdır. Mütəxəssislərin fikrincə, onlar gözləri ilə görməlidirlər ki, ermənilər torpaqlarımızda necə vəhşiliklər törədiblər.
Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpasına beynəlxalq təşkilatların cəlb olunması məsələsinə münasibət bildirərək deyib ki, beynəlxalq təşkilatlarla danışıqlar gedir: "Bu, bir günlük proses deyil. Gərək təqdim edəsən, cəlb edəsən. İlk növbədə Azərbaycan hökuməti adından müraciətlər ediləcək. Beynəlxalq təşkilatlarla təmaslar davam edir. Gərək müvafiq arayışlar təqdim edilsin".
Millət vəkili Çingiz Qənizadənin fikrincə isə, beynəlxalq qurumların Cocuq Mərcanlıya gəlib erməni vəhşiliyini görməsi vacibdir. O, qeyd edib ki, beynəlxalq qurumları əraziyə cəlb etməkdə əsas məqsəd erməni vəhşiliyini dünya ictimaiyyətinə göstərməkdir: "Cocuq Mərcanlı torpaqlarımızın ilk işğalı illərində bir neçə gün müddətinə yerlə-yeksan edilən kəndlərdən biridir. Buna görə də beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri ora getməklə erməni vəhşiliyini öz gözləri ilə görmüş olacaqlar. Bu olduqca həssas bir məsələdir və hesab edirəm ki, ötən günkü müşavirədə ölkə başçısının bu istiqamətdə verdiyi tapşırıqlar qəlbində vətən həsrəti, sevgisi olan hər bir Azərbaycan vətəndaşında kövrək hisslər yaradır".
"Azərbaycan bütün dünyaya erməni vəhşiliklərini nümayiş etdirəcək" - bu fikri isə politoloq Arzu Nağıyev səsləndirib. A.Nağıyev mətbuata bildirib ki, dünya ictimaiyyəti ermənilərin orada hansı vandalizmlər törətdiklərini görməlidir: "Ermənilərin işğal olunmuş ərazilərimizə beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrini buraxmamalarının səbəbi onların vandalizm və saxtakarlıqlarının dünyaya daha çox yayılmasından qorxmaqlarından irəli gəlir. Ötən ilin aprel ayında baş verən döyüşlər zamanı Tərtərdə, Ağcabədidə, Ağdamda ermənilər tərəfindən bir çox vətəndaş obyektləri və mənzilləri dağıdılıb. Azərbaycan dövləti onların hamısının bərpasını təmin etdi. Cənab Prezident ailə üzvləri ilə birlikdə bərpa işlərinin necə yekunlaşması ilə bağlı həmin ərazilərdə oldu.
Aprel hadisələri vaxtı Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi və digər diplomatik kanalların xətti ilə ölkəmizdə olan hərbi attaşelər, eyni zamanda səfirliklərin nümayəndələri həmin ərazilərdə oldular və ermənilər tərəfindən törədilən vəhşilikləri öz gözləri ilə gördülər. Bundan sonra ermənilərdə onların vandalizmlə məşğul olduqlarının dünyaya yayılması qorxusu yarandı. Son zamanlar Ermənistan tərəfdən işğal olunmuş ərazilərimizdə mədəniyyət, tarixi abidələr, infrastrukturun dağıdılması haqqında film və şəkillər bütün dünyada yayımlanır. Ermənilər işğalda olan torpaqlarımızda saxtakarlıqla öz izlərini qoymaq istəyirlər. Ona görə çalışırlar ki, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri orada iştirak etməsinlər. Ancaq Azərbaycan bütün dünyaya erməni vəhşiliklərini nümayiş etdirəcək".
"Bakı-Xəbər" qəzetinin baş redaktoru Aydın Quliyev qeyd edir ki, Prezident İlham Əliyevin Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpa olunması ilə bağlı tədbirlər haqqında sərəncamı Azərbaycanın tarixində, xüsusilə də Qarabağ münaqəşisinin ədalətlə həlli uğrunda ölkəmizin diplomatik mübarizəsi tarixində ən əhəmiyyətli səhifələrdən, faktlardan biri kimi qalacaq. O, SİA-ya bildirib ki, bəziləri buna hansısa bir kəndin bərpa olunması kimi baxa bilər. Lakin Prezidentin bu sərəncamı mahiyyət etibarilə böyük mətləblərdən xəbər verir: "İlk olaraq bu, Azərbaycanın iqtisadi potensialının və iqtisadi qüdrətinin düşmənlər qarşısında nümayiş olunmasının çox əyani bir nümunəsidir. Hansı ki, dünya ölkələri, bizim qonşularımız - Ermənistan və digər ölkələr dərin böhran içərisində olsalar da, elə Azərbaycanın özü də o ölkələrlə müqayisədə qismən böhran əlamətləri, çətinliklər yaşasa da, özünün iqtisadi potensialını əsas götürərək heç bir xarici dövlətdən müəyyən yardımlar, dəstək almadan işğaldan azad olunmuş torpaqlarının bərpasını yüksək səviyyədə həyata keçirmək əzmini nümayiş etdirir. Bax bu, sərhəd bölgələrində Ermənistan kimi düşmənlərimizin qarşısında çox əhəmiyyətli bir demarşdır. Qoy, bütün Ermənistan xalqı görsün ki, Azərbaycan işğaldan azad olunmuş torpaqlarını həm bərpa etməyə iqtisadi cəhətdən güclüdür, qüdrətlidir, həm də heç bir dövlətə ehtiyac duymur".
A.Quliyev həmçinin vurğulayıb ki, prezidentin bu sərəncamı bütün dünyaya bir daha nümayiş etdirdi ki, Qarabağ probleminin həlli nə qədər uzansa da Azərbaycan heç vaxt öz torpaqlarının hətta bir qarışını da unutmaq fikrində deyil: "Düşünürəm ki, bu da dünya miqyasında çox maraqlı bir mesaj oldu. Digər tərəfdən Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpa olunması, orada yaşayan insanlarımızın öz doğma yurdlarına qayıtması da dünya birliyinə əhəmiyyətli mesaj idi. Sübut olundu ki, hadisədən nə qədər vaxt keçməsinə baxmayaraq azərbaycanlılar öz doğma yurdlarına qayıtmağın həvəsindədirlər. Həmin yerlərin bərpa olunması isə bu yerlərdə yaşayan insanlar üçün çox vacib bir həyatı məqsədə çevrilib. Ən əhəmiyyətli bir cəhət ondan ibarətdir ki, dövlət başçısının bu Sərəncamı və Sərəncama uyğun olaraq Cocuq Mərcanlıda aparılan abadlıq işləri dünyanı bir daha düşünməyə vadar edir ki, Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqlarını nə qədər ki, geri qaytarmayıblar, nə qədər ki, bu torpaqlar Ermənistanın hərbi işğalı altındadır və nə qədər ki, o torpaqlardakı normal sosial, demoqrafik proseslərə nəzarət olunmur həmin Ermənistanın işğalı altındakı torpaqlar bütün regionda sülh üçün böyük təhlükədir. Çünki bu gün orada narkoticarət, terrorizm və s. baş alıb gedir".
Qeyd etdiyimiz kimi həmin torpaqlarda ANAMA tərəfindən mina axtarışları davam etdirilir. Rəsmi məlumatlara görə, bundan əlavə, ölkədə fəaliyyət göstərən səfirlərin, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrinin Cocuq Mərcanlıya səfərləri təşkil olunacaq.
Bildirək ki, Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpansı ilə bağlı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı xalqımızla bərabər, həmçinin, beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən də yüksək qiymətləndirilib.
Demək olar ki, bu qərar bütün beynəlxalq aləmdə bizim xeyrimizə reaksiya doğurub. Azərbaycanda akkreditasiya olunan bəzi təşkilatların həmin kəndi görmək istəyini nəzərə alan rəsmi qurumlar bunun reallaşdırılacığını qeyd edib.
Məlumatlara görə, kəndə qayıdışla bağlı dünyanın tanınmış media orqanlarında məqalələr yer alıb, sözügedən hadisə gündəmə gətirilib.
Beynəlxalq dairələrin Cocuq Mərcanlı məsələsinə operativ reaksiya verməsinin önəmini şərh edən Qarabağ Azadlıq Təşkilatının sədri Akif Nağı "Bakı-Xəbər"in əməkdaşı ilə söhbətində qeyd edib ki, əslində, beynəlxalq təşkilatlar bu məsələdən ciddi narahatlıq keçirməyə başlayıb:
"Uzun illərdir Azərbaycanın haqlı tələbinə onlar tərəfdən ciddi reaksiya verilmir. Cocuq Mərcanlı ilə bağlı qəbul edinlən qərarın bir neçə uninkal tərəfi var. Birincinsi, həmin kəndə qayıdış Azərbaycanın hərbi yolla irəliləməsindən sonra mümkün olub. Bununla Azərbaycan sübut etdi ki, torpaqları işğaldan azad etmək əzmində və gücündədir. İkincisi, Azərbaycan həm də sülhə meylli olduğunu ortaya qoydu. Düz təmas xəttində infrastrukturun bərpa olunması belə istəyin olmasından xəbər verir. Digər detal isə ölkənin gələcək niyyətilə bağlıdır. Ermənistan bəyan edirdi ki, işğaldan azad edilən torpaqlar yenidən geri qaytarılacaq. Rəsmi Bakı bu addımı ilə sübut edir ki, elə deyil, hədəf irəliyədir. Beynəlxalq qurumları bu ciddi narahat edir. Bu səbəbdən də mövzuya böyük diqqət ayırırlar. Yəni məsələyə sırf bir kəndin bərpası istiqamətində yanaşmaq lazım deyil. Bunun olduqca böyük simvolik əhəmiyyəti var. Bu da bəzi dairələri ciddi düşünməyə vadar edib. Onlar istəyir ki, prosesin uzadılması ilə qondarma qurumu beynəlxalq aləmə sırısınlar. Azərbaycanın bu gedişləri həmin planı da pozur".
Dağlıq Qarabağ həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması üçün dövlət səviyyəsində görülən işlər nəhayət ki, bəhrəsini verir. Artıq beynəlxalq qurumlar Azərbaycanın ədalətli mövqeyini dəstəkləməyə başlayıb. Bu Azərbaycan dövlətinin, diplomatiyasının qələbəsidir.
İradə SARIYEVA
Yazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyilə çap olunur.