Rusiya və Baltikyanı ölkələr arasında artan ziddiyyətlər bu gedişlə barəsində çoxdan bəhs edilən müharibə vəziyyətinin yaranmasına səbəb ola bilər. Özü də maraqlıdır ki, bu dəfə Baltikyanı ölkələrin təmsilçiləri rusları qəzəbləndirən açıqlamalar verir.
Məsələn, Litvadan olan deputat Linas Balsis "Sülh 2017-ci ildə. Vilnüsdən baxış" konfransında çıxışı zamanı bildirib ki, Rusiyadan Kalininqradı geri almaq lazımdır. O, Avropa Birliyinin təcili bu məsələni müzakirə etməli olduğunu deyib: "Rusiya Kalininqrad üzərində haqqından Krımın anneksiyası zamanı məhrum olub. Bu gündən etibarən keçmiş Şərqi Prussiyanın torpaqlarının statusunun beynəlxalq səviyyədə müzakirəsinə ehtiyac yaranır. Kalininqradın zamanı bitib. Kalininqrad Potstam və ya Helsinkidə Rusiyaya daimi istifadə üçün verilməyib. Burada deyilirdi ki, Kalininqrad SSRİ-nin tabeliyinə Avropada yekun sülh razılaşması imzalanan müddətə qədər verilir".
Rusiya tərəfinin məsələyə cavabı özünü çox gözlətməyib. Hətta Rusiya rəsmiləri verilən cavab fonunda açıq şəkildə ərazi iddiaları da irəli sürüblər. Rusiya Federasiya Şurası beynəlxalq komitəsi sədrinin birinci müavini Vladimir Cabarov Balsisin Kalininqradla bağlı bəyanatını şərh edərkən deyib: "Litva Vilnüs diyarını Rusiyaya qaytarmağa məcburdur". Onun sözlərinə görə, Vilnüs rayonu heç vaxt Litvaya aid olmayıb. Senator qeyd edir ki, bu ərazi 1917-ci ilə qədər Rusiya imperiyasının, 1920-ci ildən 1939-cu ilə qədər Polşanın tərkibinə daxil olub, İkinci Dünya müharibəsindən sonra isə Litva SSRİ-nin tərkibinə daxil edilib. Cabarov əlavə edib ki, litvalı deputatın bəyanatı diqqəti özünə yönəltmək arzusudur.
Bütün bunlar Baltikyanı ölkələrlə Rusiya arasında münasibətlərin daha kəskin xarakter almasına səbəb olur. Eyni zamanda, Baltik dənizinin sahilində yerləşən Kalininqrad bölgəsinin Rusiya üçün əhəmiyyətinin artdığı bir vaxta təsadüf edir. Belə ki, Rusiya NATO ilə qarşıdurmada Kalininqradı əsas platsdarmlardan biri kimi seçib. Kreml artıq Kalininqrad vilayətində müasir silahlar, həmçinin S-400 hava hücumundan müdafiə kompleksləri, "Bastion" tipli raket sistemləri və 500 kilometr uçuş məsafəsi olan "İsgəndər" raket kompleksləri yerləşdirib. NATO bu qüvvələrin geri götürülməsini tələb edir. Amma Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov qeyd edir ki, NATO raketləri Avropada olduğu müddətdə "İsgəndər" və digər Rusiya raketlərinin Kalininqraddan çıxarılması mümkün deyil. Daha əvvəl Polşa hakimiyyəti sərhədyanı Kalininqrad vilayətində "İsgəndər-M" raketlərinin yerləşdirilməsi ilə əlaqədar Rusiya təhdidinin mövcudluğundan dəfələrlə danışıb.
"İsgəndər-M" raketi 500 kilometr məsafədən hədəfə 100 faiz dəqiqliklə zərbə endirə və nüvə başlığı da daşıya biləcək gücdədir. Raketin əsas özəlliyi ondan ibarətdir ki, xüsusi uçuş trayektoriyasına malikdir və hələ dünyada mövcud olan heç bir raketdən müdafiə sistemi, o cümlədən İsrail və ABŞ-ın sərəncamında olan raketdən müdafiə sistemləri onu vura bilməz. Yaxın gələcəkdə də heç kimin belə raketdən müdafiə sisteminə malik olacağı gözlənilmir. Müxtəlif təyinatlı döyüş başlıqları daşıya bilən "İsgəndər-M" raketləri kvaziballistik, yəni manevrli hərəkət trayektoriyasına malikdir. Bütün uçuş boyu raket avtomatik olaraq aerodinamik və qazodinamik sükanlar vasitəsilə idarə olunur. "Stels" texnologiyası ilə hazırlanıb və radarlara yaxalanmır. Yer səthindən cəmi 50 metr hündürlükdə uçur və bu səbəbdən onu radarlarla aşkar etmək praktiki olaraq mümkün deyil. Rusiya ABŞ-ın Avropada raketdən müdafiə sistemlərinin elementlərini yerləşdirmək planlarına cavab olaraq "İsgəndər-M" raketlərini Kalininqrad vilayətinə yerləşdirib. Amma bu hal Baltikyanı ölkələri də ciddi təşvişə salıb. Hətta iş o yerə çatıb ki, bir müddət əvvəl Litvada Müdafiə Nazirliyi əhalini rusların potensial hücumuna hazırlamaq üçün təlimat-broşürlər yayıb. 75 səhifəlik broşürlər on minlərlə nüsxədə dərc olunaraq internet üzərindən də yayılıb. Təlimatda Rusiya qoşunlarının Litvaya hücumu zamanı əhalinin necə hərəkət etməli olduğu göstərilir. Müdafiə Nazirliyinin təlimatına əsasən, əhali mümkün qədər sığınacaqlarda, meşəlik ərazilərdə gizlənməli, partizan müqaviməti üçün hazırlıqlara başlamalıdır. Sənəddə deyilir ki, Rusiya öz qonşularına hücum etməkdən çəkinmir və Litva potensial hədəflərdən biridir. Broşürlərdə Rusiya ordusunun müxtəlif tipli tankları, ammunisiyaları və minaları təsvir olunur.
Bu sənədin yayılması NATO ölkələrinin Baltik regionunda və Şərqi Avropada Rusiyanın potensial hücumuna qarşı batalyonlar yerləşdirdiyi bir vaxta təsadüf edir. 2017-ci ildə alyans Şərqi Avropada dörd batalyon yerləşdirəcək, bunlardan biri Polşada, qalanları Baltik ölkələrində dislokasiya olunacaq.
Lakin bu günlərdə ABŞ-ın nüfuzlu "RAND Corporation" şirkəti Pentaqonla birgə keçirdiyi növbəti təlimlərin nəticələrinə əsasən bildirib ki, Şərqi Avropadakı NATO qüvvələri Rusiyanın Baltik ölkələrinə hücumunun qarşısını almaq üçün yetərli deyil, olduqca cüzidir. Vəd olunan batalyonların yerləşdirilməsindən sonra NATO-nun şərq cinahında cəmi 4 minə qədər canlı qüvvə olacaq ki, hazırda Rusiyanın təkcə Kalininqrad vilayətində on minlərlə hərbçisi, minlərlə texnikası var. Rusiyanın Qərb hərbi dairəsinin qüvvələri isə 360 min nəfərdir. "RAND Corporation" bütün bunları hesablayaraq bildirib ki, Rusiyanın üç Baltik ölkəsinin paytaxtını tutmasına, əvvəl hesab edildiyi kimi 60 yox, cəmi 36 saat vaxt lazım olacaq.
Tahir TAĞIYEV