çərşənbə günü, 18 noyabr 2026
     

Tram­pın iki qə­ra­rı İran-İs­ra­il mü­ha­ri­bə­si­ni qa­çıl­maz edə­cək...

Image


ABŞ-ın ye­ni pre­zi­den­ti Do­nald Tram­pın İran və İs­ra­il­lə bağ­lı ta­mam fərqli si­ya­sət yü­rü­də­cə­yi ar­tıq təs­di­qi­ni tap­mış faktdır və bu da böl­gə­də və­ziy­yə­ti ta­mam də­yiş­dir­mək iq­ti­da­rın­da­dır. Mə­lum­dur ki, Tramp İra­nın nü­və proq­ra­mı ilə bağ­lı sa­zi­şə də­yi­şik­lik­lər edil­mə­si və ye­ni­dən ba­xıl­ma­sı üçün tə­ləb irə­li sür­mə­yə ha­zır­la­şır.

Tram­pın xa­ri­ci si­ya­sət üz­rə mü­şa­vi­ri Va­lid Fa­re­sin söz­lə­ri­nə gö­rə, ye­ni pre­zi­dent sə­nə­di mü­za­ki­rə üçün Konqre­sə gön­də­rə­cək və İran tə­rə­fin­dən sa­zi­şin bə­zi bəndlə­rin­də də­yi­şik­lik­lər edil­mə­si­ni tə­ləb edə­cək. Qeyd edək ki, da­ha əv­vəl də Tramp seç­ki kam­pa­ni­ya­sı çər­çi­və­sin­də də­fə­lər­lə İran­la bağ­lan­mış nü­və sa­zi­şi­ni tən­qid edib.

Ya­ran­mış və­ziy­yət­də İra­nın atom ener­ge­ti­ka­sı na­zi­ri Əli Ək­bər Sa­le­hi bil­di­rib ki, Do­nald Tramp nü­və söv­də­ləş­mə­si­nə əməl et­məz­sə, İran öz nü­və fə­a­liy­yə­ti­ni bər­pa edə­cək: "Tram­pın bir­gə əha­tə­li fə­a­liy­yət pla­nı­na əməl et­mə­yə­cə­yi təq­dir­də, biz öz nü­və fə­a­liy­yə­ti­mi­zi çox sü­rət­lə bər­pa et­mə­yə ha­zı­rıq. Biz bu­nu et­mə­yə ha­zı­rıq və bu­nu ba­ca­ra­rıq. Biz nə­in­ki əv­vəl­ki və­ziy­yə­tə qa­yı­da bi­lə­rik, hət­ta əv­vəl­kin­dən də bö­yük nü­və fə­a­liy­yə­ti­nə baş­la­maq iq­ti­da­rın­da­yıq". Sa­le­hi, həm­çi­nin, ABŞ-ın öl­kə­ni Çin və ya İran tə­rə­fin­dən gə­lə bi­lə­cək bal­lis­tik ra­ket zər­bə­lə­rin­dən qo­ru­maq üçün öz ra­ket əley­hi­nə mü­da­fiə sis­te­mi­ni in­ki­şaf et­dir­mək niy­yə­ti­ni mə­na­sız ad­lan­dı­rıb. Ya­ran­mış və­ziy­yət­də göz­lə­nir ki, İran nü­və proq­ra­mı­nı bər­pa et­sin. Bu isə tək­cə ABŞ yox, İs­ra­i­lin də İra­na qar­şı möv­qe­lə­ri­nin sərtləş­mə­si­nə sə­bəb ola­caq. Özü də bun­lar o fon­da baş ve­rir ki, ABŞ İs­ra­il­lə mü­na­si­bət­lə­rin­də ye­ni mər­hə­lə­yə baş­la­yır. Qeyd edək ki, Do­nald Tramp İs­ra­i­lin baş na­zi­ri B.Ne­tan­ya­hu­nu Va­şinqto­na də­vət edib. Tram­pın ina­u­qu­ra­si­ya­sın­dan son­ra li­der­lər ara­sın­da te­le­fon da­nı­şı­ğı olub. İs­ra­il baş na­zi­ri­nin mət­bu­at xid­mə­ti­nin yay­dı­ğı mə­lu­mat­da de­yi­lir: "Pre­zi­dent Do­nald Tramp baş na­zir Ne­tan­ya­hu­nu fev­ral ayın­da Va­şinqto­na sə­fər et­mə­yə də­vət edib. Sə­fə­rin də­qiq ta­ri­xi ya­xın gün­lər­də mə­lum ola­caq". Bu fon­da diq­qət­çə­kən mə­qam odur ki, Tramp ad­mi­nistra­si­ya­sı müt­tə­fiq­lə­ri­nə bil­di­rib ki, ABŞ-ın İs­ra­il­də­ki dip­lo­ma­tik nü­ma­yən­də­li­yi­nin Təl-Əviv­dən Qüd­sə kö­çü­rül­mə­si ilə bağ­lı plan­la­rı qüv­və­də­dir. İran və ərəb öl­kə­lə­ri­nin bu ad­dı­mı at­ma­maq ça­ğı­rış­la­rı­na bax­ma­ya­raq, ABŞ-ın plan­la­rı ar­tıq ma­yın 24-də İs­ra­il­də "Qüds Gü­nü" qeyd olun­duq­da rəs­mən açıq­la­na bi­lər. İran və ərəb öl­kə­lə­ri ilə ya­na­şı, Av­ro­pa da Tramp ad­mi­nistra­si­ya­sı­na bu ad­dı­mın Fə­ləs­tin-İs­ra­il ara­sın­da­kı sülh pro­se­si­nin po­zul­ma­sı­na sə­bəb ola­ca­ğı, elə­cə də ABŞ-ın Ya­xın Şərqdə­ki nü­fu­zu­na zə­rər gə­ti­rə bi­lə­cə­yi ba­rə­də xə­bər­dar­lıq edib. Fə­ləs­tin pre­zi­den­ti Mah­mud Ab­bas isə de­yib ki, Qüd­sün sta­tu­su­nu də­yi­şən is­tə­ni­lən ad­dım və ya­xud bə­ya­nat heç bir hal­da qə­bul olun­ma­ya­caq. Məhz bü­tün bun­lar İra­nın ye­ni ABŞ hö­ku­mə­ti ilə mü­na­si­bət­lə­ri­nin kəs­kin­ləş­mə­si­nə, İs­ra­il­lə mü­ha­ri­bə eh­ti­ma­lı­nın yük­səl­mə­si­nə rə­vac ve­rir. Çün­ki İra­nın nü­və proq­ra­mı­nı bər­pa et­mə­si ABŞ və İs­ra­il tə­rə­fin­dən xoş qar­şı­lan­ma­ya­caq. Ey­ni za­man­da Qüdslə bağ­lı ABŞ si­ya­sə­ti İra­nın bu öl­kə­lə­rə qar­şı da­ha sərt mü­na­si­bət sər­gi­lə­mə­si­nə gə­ti­rib çı­xa­ra­caq. Qeyd edi­lən­lər fo­nun­da İs­ra­i­lin son dövrlər İran­da­kı hə­dəf­lə­ri vu­ra bi­lə­cək ye­ni tex­no­lo­gi­ya­la­rı ABŞ-dan al­ma­sı da xü­su­si ma­raq do­ğu­rur. Ar­tıq bu si­lah­la­rın bə­zi­lə­ri­ni İs­ra­il Su­ri­ya­da sı­naq­dan çı­xa­rıb. Bu gün­lər­də Su­ri­ya ha­ki­miy­yə­ti bə­yan edib ki, Də­məşq ət­ra­fın­da­kı Əl-Mez­za hər­bi ae­rod­ro­mu İs­ra­il tə­rə­fin­dən ra­ket zər­bə­lə­ri­nə mə­ruz qa­lıb. Hər­bi ae­rod­ro­ma Tve­rii ra­yo­nu is­ti­qa­mə­tin­dən ge­cə ya­rı­sı bir ne­çə ra­ket bu­ra­xı­lıb. Nə­ti­cə­də ae­ro­portda güc­lü yan­ğın baş­la­nıb, la­kin tə­lə­fat ba­rə­də mə­lu­mat ve­ril­mir. Su­ri­ya döv­lət me­di­a­sı­nın mə­lu­ma­tı­na əsa­sən, İs­ra­il avi­a­ba­za­ya həm qu­ru­dan "yer-yer" tip­li ra­ket­lər­lə, həm də ha­va­dan "ha­va-yer" ra­ket­lə­ri ilə zər­bə en­di­rib. İd­di­a­la­ra gö­rə, İs­ra­il təy­ya­rə­lə­ri Li­van üzə­rin­dən uçub və Əl-Mez­za ae­ro­por­tun­da­kı hə­dəf­lə­rə ra­ket zər­bə­si en­di­rib. Bun­dan son­ra təy­ya­rə­lər ma­ne­ə­siz şə­kil­də öz ba­za­la­rı­na ge­ri dö­nüb­lər. Mə­lu­mat­la­ra gö­rə, İs­ra­il təy­ya­rə­lə­ri hər­bi ae­ro­por­tun uçuş-en­mə zo­la­ğı­nı vu­rub, Su­ri­ya or­du­su­nun 4-cü tank di­vi­zi­ya­sı­nın qə­rar­ga­hı­na zər­bə en­di­rib. Bil­di­ri­lir ki, ha­va­da İs­ra­i­lin "F-35" təy­ya­rə­lə­ri­ni di­gər təy­ya­rə­lər mü­şa­yi­ət edib. Qeyd edək ki, ABŞ-ın "Lok­he­ed Mar­tin" şir­kə­ti İs­ra­i­lin si­fa­riş et­di­yi "F-35" təy­ya­rə­lə­ri­nin ilk par­ti­ya­sı­nı-iki təy­ya­rə­ni ötən il de­kab­rın 12-də çat­dı­rıb. Baş na­zir B.Ne­tan­ya­hu Azər­bay­ca­na sə­fə­rə yo­la düş­məz­dən əv­vəl təy­ya­rə­lə­rin qar­şı­lan­ma mə­ra­si­min­də iş­ti­rak et­miş­di. Təy­ya­rə­lər İs­ra­i­lin Ne­qev səh­ra­sın­da yer­lə­şən "Ne­va­tim" ae­rod­ro­mun­da dis­lo­ka­si­ya olu­nub.

Ekspertlə­rə gö­rə, İs­ra­il Su­ri­ya­da­kı hə­dəf­lə­ri vur­maq üçün "F-35" təy­ya­rə­lə­ri­nin ilk dö­yüş tət­bi­qi­ni hə­ya­ta ke­çi­rib­sə, bu­ra­da iki məq­səd ola bi­lər: Bi­rin­ci­si, İs­ra­il "F-35" təy­ya­rə­lə­ri­nin ilk dö­yüş tət­bi­qi­ni sı­naq­dan ke­çir­mək­lə ha­zır­da Su­ri­ya­nın ha­va sa­hə­si­nə nə­za­rət edən Ru­si­ya ha­va hü­cu­mun­dan mü­da­fiə sis­tem­lə­ri­ni, o cüm­lə­dən "S-300" və "S-400" ze­nit-ra­ket komplekslə­ri­nin işi­ni sı­naq­dan ke­çir­mək is­tə­yib. Ha­zır­da Ru­si­ya ha­va hü­cu­mun­dan mü­da­fiə sis­tem­lə­ri­nin be­şin­ci nə­sil "F-35" təy­ya­rə­lə­ri­ni aş­kar edib-et­mə­di­yi əsas mə­sə­lə­dir. Çün­ki İran da Ru­si­ya­dan "S-300" sis­tem­lə­ri alıb və he­sab edir ki, bu sis­tem­lər İs­ra­i­lin müm­kün ha­va zər­bə­lə­ri­nin qar­şı­sı­nı al­ma­ğa im­kan ve­rə­cək. İn­di bu mə­sə­lə prak­ti­ki sı­naq­dan çı­xa­rı­lıb. İkin­ci­si, bu­nun­la İs­ra­il "F-35" təy­ya­rə­lə­ri va­si­tə­si­lə İra­nın nü­və ob­yektlə­ri­nə zər­bə en­di­ril­mə­si­nin məş­qi­ni ke­çi­rib və İra­nın nü­və proq­ra­mı­nı ye­ni­lə­cə­yi təq­dir­də, İs­ra­il ey­ni zər­bə­ni İran əra­zi­si­nə də en­di­rə­cək. Bu isə iki öl­kə ara­sın­da mü­ha­ri­bə­ni qa­çıl­maz edir.

Na­hid SA­LA­YEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

17.11.2026 / 22:45
İran Vaşinqtonda “çirkli bomba” və kimyəvi silahlarla hücum planlaşdırır - ABŞ kəşfiyyatından ŞOK İDDİA...

17.11.2026 / 22:21
İran ABŞ bazaları yaxınlığındakı bəndləri, limanları və elektrik stansiyalarını vuracaq - sizin etdiyinizi edəcəyik...

17.11.2026 / 22:03
Xəzər dənizini zəbt edənlərin axırı çatdı - Fərman istisnasız icra olunsa...

17.11.2026 / 21:52
Peruda dindarın atdığı təsbeh Roma Papasını gözündən yaraladı

17.11.2026 / 21:47
İstanbul-İrəvan hava yükdaşımaçılığı başladı - həm də intensiv...

17.11.2026 / 21:38
Putinlə rəqs etmiş keçmiş naziri vətəndaşlıqdan çıxardırlar

17.11.2026 / 21:25
Tramp Putinlə ayrıca ikitərəfli görüş keçirmək istəyir...

17.11.2026 / 21:17
Rusiyada hərbi təyyarə qəzaya uğradı - ölənlərin sayı 17-yə çatdı...

17.11.2026 / 21:10
Pekinin Ukrayna ilə bağlı siyasəti kəskin dəyişildi...

17.11.2026 / 20:49
İran Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı sərt mövqeyə keçdi - İmkan vermərik...

17.11.2026 / 20:32
Tiflislə Moskva inanılmaz danışıqlara başlayır - bölgə üçün yeni təhlükə yetişir...

17.11.2026 / 20:17
Ukraynanın hücumundan sonra Krım körpüsünün bir hissəsi dənizə çökdü - hərəkət dayandırıldı...

17.11.2026 / 20:06
İran Bəhreynin hava hücumundan müdafiə qüvvələrini məhv etdi...

17.11.2026 / 19:48
Azərbaycan MDB-də Britaniya üçün 3-cü dövlət oldu - hərbi əməkdaşlıq...

17.11.2026 / 19:33
Avropa Rusiya qarşısında vahid tələb qoyur - Ordunuzu bütün ölkələrdən çıxarın...

17.11.2026 / 19:14
Ölkədə vergi borcları sürətlə artır - 28 faiz...

17.11.2026 / 19:02
Feldşer vəzifələri üzrə hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edilib

17.11.2026 / 18:42
Rumıniya Bakı və İrəvanın da daxil olduğu təzə format yaradır...

17.11.2026 / 18:23
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Gürcüstanın Baş nazirinin müavininin qəbulu ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

17.11.2026 / 18:14
Prezidentin sosial media hesablarında Almaniyanın xarici işlər nazirinin qəbulu ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

17.11.2026 / 18:10
Bakcell gənclər üçün növbəti süni intellekt hakatonunu keçirib - FOTO

17.11.2026 / 17:58
Ermənistanda Azərbaycanı nümunə göstərirlər...

17.11.2026 / 17:47
Rusiya Krım körpüsünə hücumdan sonra ballistik raketlərlə Kiyevdə körpüləri vurdu...

17.11.2026 / 17:42
Tural Turan beynəlxalq mükafata layiq görülüb

17.11.2026 / 17:36
Prezident İlham Əliyev Gürcüstanın Baş nazirinin müavinini qəbul etdi - FOTO

17.11.2026 / 17:32
Prezident İlham Əliyev Almaniyanın xarici işlər nazirini qəbul edib - FOTO

17.11.2026 / 17:03
ABŞ-İran savaşının təsirləri Amerika torpaqlarına çatdı...

17.11.2026 / 16:53
Ermənistan Rusiyaya münasibətdə Estoniya təcrübəsini tətbiq ermək eşqinə düşdü...

17.11.2026 / 16:37
Zakir Həsənov Gürcüstan Müdafiə Qüvvələri komandanını qəbul etdi

17.11.2026 / 16:20
Pensiyalara 8,67 milyard manat ayrılacaq – orta aylıq pensiya 639 manata çatacaq...

17.11.2026 / 16:04
Saxta sənədlərlə Azərbaycandan yük çıxarmaq istəyən sürücülər yaxalandı

17.11.2026 / 15:29
“Jalə xanım ikinci oldu, mən 44-cü, heç cür anlaya bilmirəm” – Deputat təəccübləndi...

17.11.2026 / 15:12
Avropa nümayəndələri Ukrayna danışıqlarına rəsmən qatıldı - Rusiya təkzib edir…

17.11.2026 / 14:48
Dünyada süni intellektə qarşı üsyan başlayıb...

17.11.2026 / 14:36
Üç liderin Çin sammiti iflasa uğradı - Ukrayna mövzusu masaya çıxmadı...

17.11.2026 / 14:16
"Dövlət qulluğunda din xadimləri ilə bağlı məhdudiyyətlərə dair məlumatlar manipulyasiya xarakteri daşıyır" - Media və Yayım Şurası

17.11.2026 / 14:05
Avropa əsl simasını göstərir - beş ölkədən insanlar Afrikaya qovulur...

17.11.2026 / 13:52
Səfir: “Bu səfərlər Strateji Tərəfdaşlıq sazişinin tamamlanmasına zəmin yaratdı”

17.11.2026 / 13:50
Dankan Norman: “Böyük Britaniya ilə Azərbaycan arasında təhsil əlaqələri güclüdür və inkişaf etməkdədir”

17.11.2026 / 13:47
Səfir Norman: “Azərbaycan Böyük Britaniya üçün dəyərli müdafiə və təhlükəsizlik tərəfdaşıdır”

17.11.2026 / 13:45
Səfir: “Böyük Britaniya və Azərbaycan arasındakı tərəfdaşlıq hər zamankından daha böyük əhəmiyyət daşıyır”

17.11.2026 / 13:35
Bura "danışmaqxana" deyil! – deputatla spiker arasında GƏRGİNLİK yarandı

17.11.2026 / 13:21
Parlament 2027-cı ilin dövlət büdcəsi layihəsini birinci oxunuşda təsdiqlədi

17.11.2026 / 13:15
Cızma-qara yazıb dərsliklərə salırlar – Komitə sədridən SƏRT İTTİHAM...

17.11.2026 / 13:02
Yol polisləri səhhəti pisləşən əcnəbi sürücünü xilas etdilər... - VİDEO

17.11.2026 / 12:42
Paşinyan Türkiyədən “oğurladığı” bananı cibinə qoyub üç ölkəni gəzdirdi...

17.11.2026 / 12:27
“Ermənistanda seçki prosesləri beynəlxalq qarşıdurma meydanına çevrilib” - Medvedev

17.11.2026 / 12:16
Naxçıvanda deputat qəzaya düşdü - FOTO

17.11.2026 / 12:04
Irandan Azərbaycana 50 kq narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı

17.11.2026 / 11:52
Avropanın Azərbaycan və ABŞ-dan asılılığı artır

17.11.2026 / 11:39
Dankan Norman: ""Birgə Bəyannamə” ölkələrimiz arasında iqtisadi əməkdaşlıqda yeni mərhələnin əsasını qoyur"

17.11.2026 / 11:35
Britaniya şirkəti Naxçıvan şəhəri üçün 20 illik baş plan hazırlayır

17.11.2026 / 11:33
Səfir: Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı iqtisadi artıma və təhlükəsizliyə töhfə verəcək

17.11.2026 / 11:21
Ukrayna Rusiyanın Başqırdıstandakı ən böyük neft-kimya komplekslərindən birini vurdu...

17.11.2026 / 11:05
Dərsliklərdəki məzmun necə yoxlanılır? – Nazirlikdən AÇIQLAMA

17.11.2026 / 10:48
Türkiyədə daha bir müxalif media qurumuna qarşı əməliyyat - həbslər aparıldı, “Sözcü TV”yə qəyyum təyin edildi...

17.11.2026 / 10:37
Akademik Əhliman Əmiraslanovun doğum günüdür

17.11.2026 / 10:24
Gürcüstandan Azərbaycana avtomobil gətirənlərə PİS XƏBƏR – Yeni rüsum tətbiq edildi

17.11.2026 / 10:12
Zakir Həsənov hərbi qulluqçulara ali hərbi rütbələri təqdim edib

17.11.2026 / 10:05
Bakıda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr keçirildi

17.11.2026 / 09:37
Azərbaycan və Aİ ikitərəfli əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müzakirə ediblər

17.11.2026 / 09:33
Hikmət Hacıyev Aİ nümayəndələri ilə Azərbaycanla əməkdaşlığı müzakirə edib

17.11.2026 / 09:10
Siqaret bahalaşacaq...

17.11.2026 / 08:49
Mehriban Əliyeva Milli Dirçəliş Günü ilə bağlı paylaşım edib

17.11.2026 / 08:35
Xocavənd, Cəbrayıl və Zəngilana növbəti köç karvanı yola salındı - 83 ailə...

17.11.2026 / 07:02
ABŞ banklarında genişmiqyaslı elektron sistem nasazlığı baş verib - yetkililər kibercinayətkarlığı istisna edir

16.11.2026 / 23:42
Mossadın 2006-cı ildə İstanbulda bir İran generalını qaçıraraq öldürdüyü ortaya çıxdı – ƏMƏLİYYATIN DEATALLARI açıldı...

16.11.2026 / 23:33
Hikmət Hacıyev və Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycan-Aİ tərəfdaşlığını müzakirə ediblər

16.11.2026 / 22:47
Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

16.11.2026 / 22:35
Kremldən hakim partiya deputatlarına tapşırıq gəldi - qələbəyə hazırlaşın...

16.11.2026 / 22:20
Trampın kürəkəninin Serbiyadakı biznesi ləğv edildi

16.11.2026 / 22:14
Rusiyanın Gürcüstan və Ukraynaya hücumlarından əvvəlki vəziyyət yaranır - Avropaya yeni müharibə xəbərdarlığı...

16.11.2026 / 22:11
Fatma Betülün ardından İstanbul Fond Birjasının keçmiş rəhbəri də saxlandı

16.11.2026 / 21:58
Trampın oğullarının Qazaxlstanda 1.2 milyard dollarlıq investisiya layihəsi var...

16.11.2026 / 21:50
Ukrayna üzrə növbəti danışıqlar Avropada keçirilə bilər - Aİ ölkələri yeni təkliflər irəli sürdü...

16.11.2026 / 21:32
Polşa Ukrayna danışıqlarında rol aldı - PURL boykotu bitəcək?

16.11.2026 / 21:14
Qaraqoyunlu Cahanşahın ermənilərə simpatiyasının sirləri - Eçmiədzini ermənələrə hədiyyə edənlər...

16.11.2026 / 20:57
İran müharibəsi artıq bitdi...Əsas yekunlar...

16.11.2026 / 20:40
ASB-nin Dublin Zirvəsində Naxçıvanın mühüm bir məsələsi həll edildi...

16.11.2026 / 20:24
Universitet tələbələri ilə görüşən Şərurlu İsfəndiyar hansı qəbahətlərə yol verdi?!...

16.11.2026 / 20:09
Azərbaycanın Strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrində tək riskli məqam - analitiklər razılaşmır...

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ