çərşənbə günü, 18 noyabr 2026
     

Də­niz­də­ki neft ada­sı ABŞ və Çi­ni mü­ha­ri­bə həd­di­nə ya­xın­laş­dı­rır...

Image


Bu vax­ta­dək Ru­si­ya və ABŞ ara­sın­da Uk­ray­na, Ya­xın Şərq, elə­cə də Şər­qi Av­ro­pa­da ya­ra­nan du­rum üzün­dən mü­ha­ri­bə eh­ti­ma­lı yük­sək qiy­mət­lən­di­ri­lir­di­sə, in­di və­ziy­yət fərqli is­ti­qa­mət­də də­yi­şib. Ar­tıq ABŞ-da Do­nald Tramp ad­mi­nistra­si­ya­sı­nın fə­a­liy­yə­tə başlma­sın­dan son­ra da­ha çox ABŞ və Çin mü­ha­ri­bə­sin­dən söz açı­lır.

Sö­zü­ge­dən iki öl­kə ara­sın­da ye­ni si­tu­a­si­ya­nın ya­ran­ma­sı eh­ti­ma­lı in­di da­ha çox­dur. Mə­sə­lə bun­da­dır ki, D.Tramp ABŞ-ın in­di­yə­dək hə­ya­ta ke­çir­di­yi "Va­hid Çin" si­ya­sə­ti­nə sa­diq qal­maq­la, Tay­van­la dip­lo­ma­tik əla­qə­lə­rə ye­ni­dən ba­xa­ca­ğı­nı bil­di­rib. Xa­tır­la­daq ki, ABŞ 1979-cu il­də Tay­van­la dip­lo­ma­tik əla­qə­lə­ri kəs­dik­dən bu ya­na "Va­hid Çin" si­ya­sə­ti­nə sa­diq qa­lıb. La­kin Tram­pın pre­zi­dent se­çil­dik­dən və 38 il­lik za­man fa­si­lə­sin­dən son­ra ilk də­fə Tay­van li­de­ri Tsai İng-ven­lə te­le­fon­la da­nış­ma­sı Çin­də cid­di na­ra­hat­lı­ğa sə­bəb olub. ABŞ isə Tay­van­la iq­ti­sa­di və hər­bi sa­hə­də əla­qə­lə­ri güc­lən­dir­mə­yi dü­şü­nür.

Bu fon­da Cə­nu­bi Çin də­ni­zin­də tə­rəf­lə­rin bö­yük miq­dar­da hər­bi qüv­və cəm­ləş­dir­mə­yə baş­la­ma­sı da və­ziy­yə­ti gər­gin­ləş­di­rir. Xa­tır­la­daq ki, bu­ra­da mü­ba­hi­sə­li əra­zi­lər çox­dur. Mə­sə­lən, Cə­nu­bi Çin də­ni­zin­də Spratlyi ar­xi­pe­la­qı ada­la­rı­na Çin­lə ya­na­şı, Vyet­nam, Tay­van, Ma­lay­zi­ya, Fi­lip­pin və Bru­ney də id­di­a­lı­dır. Hə­min ada­lar­da iri neft və qaz ya­taq­la­rı kəşf olu­nub. ABŞ bu mə­sə­lə­də di­gər öl­kə­lə­ri dəs­tək­lə­yir və bu da Çin­də na­ra­zı­lıq ya­ra­dır. Bu fon­da Çin hər­bi infrastruk­tu­run yer­ləş­di­ril­mə­si məq­sə­di­lə Spratlyi ar­xi­pe­la­qı­nın bir ne­çə ri­fi­nin ada­ya çev­ril­mə­si la­yi­hə­si­ni hə­ya­ta ke­çi­rir və böl­gə­də əs­gə­ri gü­cü­nü ar­tı­rır. "Glo­bal Ti­mes" qə­ze­ti isə bil­di­rir ki, Çin Ru­si­ya ilə həm­sər­həd Xey­lunszyan əya­lə­tin­də "Dongfeng-41" qi­tə­lə­ra­ra­sı bal­lis­tik ra­ket­lə­ri yer­ləş­di­rib. Çi­nin "Dongfeng-41" ra­ket­lə­ri ilə üç bri­qa­da­nı dö­yüş növ­bə­si­nə qoy­ma­ğa ha­zır­laş­dı­ğı təx­min edi­lir. Bri­qa­da­lar­dan bi­ri ar­tıq Çi­nin mər­kə­zi əya­lə­ti olan He­na­nın Sin­yan şə­hə­rin­də, ikin­ci­si Xey­lunszyan əya­lə­tin­də, üçün­cü­sü Çi­nin şi­mal-qər­bin­də yer­lə­şən Sintzyan-Uy­ğur mux­tar ra­yo­nun­da­dır. "Dongfeng-41" ra­ket­lə­ri­nin uçuş mə­sa­fə­si 14 min ki­lo­met­rə qə­dər təş­kil edir. Ra­ke­tin 10-dan 12-yə qə­dər dö­yüş baş­lı­ğı da­şı­dı­ğı bil­di­ri­lir. 2016-cı ilin de­kab­rın­da Çin öl­kə­nin qərb his­sə­sin­də də­mir yo­lu üzə­rin­də yer­ləş­di­ri­lən mo­bil kompleksdən "Dongfeng-41" ra­ket­lə­ri­ni işə sa­lıb. Bir çox KİV he­sab edir ki, Pe­ki­nin bu ad­dı­mı ABŞ pre­zi­den­ti Do­nald Tram­pın Çin ba­rə­sin­də bə­ya­nat­la­rı ilə bağ­lı­dır. "Dongfeng-41" ra­ket­lə­ri Çi­nə ABŞ əra­zi­si­nə zər­bə en­dir­mə­yə im­kan ve­rir. Bir da­ha qeyd edək ki, Tram­pın gə­li­şi ilə əla­qə­dar ola­raq Va­şinqton və Pe­kin ara­sın­da mü­na­si­bət­lə­rin müm­kün po­zul­ma­sı haq­qın­da fi­kir­lər səs­lə­nir. Ye­ni pre­zi­dent bir ne­çə də­fə bil­di­rib ki, ABŞ Çin­dən id­xal edi­lən mal­lar üçün xü­su­si rü­sum tət­biq et­mə­li­dir. Bun­dan baş­qa, Tramp he­sab edir ki, Pe­ki­nin Cə­nu­bi Çin də­ni­zin­də bö­yük hər­bi ob­yektlər tik­mə­si qə­bu­le­dil­məz­dir. İn­di bu fon­da tə­rəf­lər bir-bi­ri­nə qar­şı qi­tə­lə­ra­ra­sı ra­ket qüv­və­lə­ri də cəm­lə­yir. Qi­tə­lə­ra­ra­sı bal­lis­tik ra­ket­lə­rin uçuş sü­rə­ti sa­at­da 27 min ki­lo­met­rə ça­ta bi­lər. Bu ra­ket­lər əv­vəl­cə Ye­rin at­mos­fe­rin­dən çı­xır, son­ra isə sa­ni­yə­də 6,5 ki­lo­metr sü­rət­lə hə­də­fə doğ­ru uç­ma­ğa baş­la­yır. Çin və ABŞ ara­sın­da be­lə ra­ke­tin hə­rə­kə­ti­nə 25-30 sa­ni­yə vaxt la­zım gə­lər­di. Su­al­tı gə­mi­lər­də yer­ləş­di­ril­miş ra­ket­lər isə hə­də­fə ya­xın­lı­ğı he­sa­bı­na onu 12 sa­ni­yə­yə vu­ra bi­lər.

ABŞ döv­lət ka­ti­bi və­zi­fə­si­nə na­mi­zəd Reks Til­ler­son da və­ziy­yə­ti gər­gin ad­lan­dı­rır. O, Cə­nu­bi Çin də­ni­zin­də Pe­ki­nin ad­dım­la­rı­nı yol­ve­ril­məz ad­lan­dı­rır. O, Pe­ki­ni Cə­nu­bi Çin də­ni­zin­də­ki mü­ba­hi­sə­li ada­lar­dan çı­xar­ma­ğa ça­lı­şa­ca­ğı­nı bil­di­rib."Glo­bal Ti­mes" qə­ze­ti isə bu xü­sus­da bil­di­rir: "Əgər Til­ler­son bö­yük nü­və gü­cü­nün öz tor­paq­la­rı­nı tərk et­mə­si­ni is­tə­yir­sə, gə­rək nü­və si­la­hın­dan is­ti­fa­də stra­te­gi­ya­sı haq­qın­da dü­şün­sün. ABŞ bi­zi baş­qa cür Cə­nu­bi Çin də­ni­zin­də­ki ada­lar­dan çı­xa­ra bil­məz. Gö­rü­nür, Til­ler­son, sa­də­cə, Se­nat qar­şı­sın­da xal top­la­maq üçün Çi­ni hə­dəf se­çib". Bü­tün bun­lar tə­rəf­lər ara­sın­da qar­şı­dur­ma eh­ti­ma­lı­nı ki­fa­yət qə­dər yük­səl­dir və ha­zır­da bu is­ti­qa­mət­də fə­al ha­zır­lıq ge­dir.

Na­hid SA­LA­YEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

17.11.2026 / 22:45
İran Vaşinqtonda “çirkli bomba” və kimyəvi silahlarla hücum planlaşdırır - ABŞ kəşfiyyatından ŞOK İDDİA...

17.11.2026 / 22:21
İran ABŞ bazaları yaxınlığındakı bəndləri, limanları və elektrik stansiyalarını vuracaq - sizin etdiyinizi edəcəyik...

17.11.2026 / 22:03
Xəzər dənizini zəbt edənlərin axırı çatdı - Fərman istisnasız icra olunsa...

17.11.2026 / 21:52
Peruda dindarın atdığı təsbeh Roma Papasını gözündən yaraladı

17.11.2026 / 21:47
İstanbul-İrəvan hava yükdaşımaçılığı başladı - həm də intensiv...

17.11.2026 / 21:38
Putinlə rəqs etmiş keçmiş naziri vətəndaşlıqdan çıxardırlar

17.11.2026 / 21:25
Tramp Putinlə ayrıca ikitərəfli görüş keçirmək istəyir...

17.11.2026 / 21:17
Rusiyada hərbi təyyarə qəzaya uğradı - ölənlərin sayı 17-yə çatdı...

17.11.2026 / 21:10
Pekinin Ukrayna ilə bağlı siyasəti kəskin dəyişildi...

17.11.2026 / 20:49
İran Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı sərt mövqeyə keçdi - İmkan vermərik...

17.11.2026 / 20:32
Tiflislə Moskva inanılmaz danışıqlara başlayır - bölgə üçün yeni təhlükə yetişir...

17.11.2026 / 20:17
Ukraynanın hücumundan sonra Krım körpüsünün bir hissəsi dənizə çökdü - hərəkət dayandırıldı...

17.11.2026 / 20:06
İran Bəhreynin hava hücumundan müdafiə qüvvələrini məhv etdi...

17.11.2026 / 19:48
Azərbaycan MDB-də Britaniya üçün 3-cü dövlət oldu - hərbi əməkdaşlıq...

17.11.2026 / 19:33
Avropa Rusiya qarşısında vahid tələb qoyur - Ordunuzu bütün ölkələrdən çıxarın...

17.11.2026 / 19:14
Ölkədə vergi borcları sürətlə artır - 28 faiz...

17.11.2026 / 19:02
Feldşer vəzifələri üzrə hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edilib

17.11.2026 / 18:42
Rumıniya Bakı və İrəvanın da daxil olduğu təzə format yaradır...

17.11.2026 / 18:23
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Gürcüstanın Baş nazirinin müavininin qəbulu ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

17.11.2026 / 18:14
Prezidentin sosial media hesablarında Almaniyanın xarici işlər nazirinin qəbulu ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

17.11.2026 / 18:10
Bakcell gənclər üçün növbəti süni intellekt hakatonunu keçirib - FOTO

17.11.2026 / 17:58
Ermənistanda Azərbaycanı nümunə göstərirlər...

17.11.2026 / 17:47
Rusiya Krım körpüsünə hücumdan sonra ballistik raketlərlə Kiyevdə körpüləri vurdu...

17.11.2026 / 17:42
Tural Turan beynəlxalq mükafata layiq görülüb

17.11.2026 / 17:36
Prezident İlham Əliyev Gürcüstanın Baş nazirinin müavinini qəbul etdi - FOTO

17.11.2026 / 17:32
Prezident İlham Əliyev Almaniyanın xarici işlər nazirini qəbul edib - FOTO

17.11.2026 / 17:03
ABŞ-İran savaşının təsirləri Amerika torpaqlarına çatdı...

17.11.2026 / 16:53
Ermənistan Rusiyaya münasibətdə Estoniya təcrübəsini tətbiq ermək eşqinə düşdü...

17.11.2026 / 16:37
Zakir Həsənov Gürcüstan Müdafiə Qüvvələri komandanını qəbul etdi

17.11.2026 / 16:20
Pensiyalara 8,67 milyard manat ayrılacaq – orta aylıq pensiya 639 manata çatacaq...

17.11.2026 / 16:04
Saxta sənədlərlə Azərbaycandan yük çıxarmaq istəyən sürücülər yaxalandı

17.11.2026 / 15:29
“Jalə xanım ikinci oldu, mən 44-cü, heç cür anlaya bilmirəm” – Deputat təəccübləndi...

17.11.2026 / 15:12
Avropa nümayəndələri Ukrayna danışıqlarına rəsmən qatıldı - Rusiya təkzib edir…

17.11.2026 / 14:48
Dünyada süni intellektə qarşı üsyan başlayıb...

17.11.2026 / 14:36
Üç liderin Çin sammiti iflasa uğradı - Ukrayna mövzusu masaya çıxmadı...

17.11.2026 / 14:16
"Dövlət qulluğunda din xadimləri ilə bağlı məhdudiyyətlərə dair məlumatlar manipulyasiya xarakteri daşıyır" - Media və Yayım Şurası

17.11.2026 / 14:05
Avropa əsl simasını göstərir - beş ölkədən insanlar Afrikaya qovulur...

17.11.2026 / 13:52
Səfir: “Bu səfərlər Strateji Tərəfdaşlıq sazişinin tamamlanmasına zəmin yaratdı”

17.11.2026 / 13:50
Dankan Norman: “Böyük Britaniya ilə Azərbaycan arasında təhsil əlaqələri güclüdür və inkişaf etməkdədir”

17.11.2026 / 13:47
Səfir Norman: “Azərbaycan Böyük Britaniya üçün dəyərli müdafiə və təhlükəsizlik tərəfdaşıdır”

17.11.2026 / 13:45
Səfir: “Böyük Britaniya və Azərbaycan arasındakı tərəfdaşlıq hər zamankından daha böyük əhəmiyyət daşıyır”

17.11.2026 / 13:35
Bura "danışmaqxana" deyil! – deputatla spiker arasında GƏRGİNLİK yarandı

17.11.2026 / 13:21
Parlament 2027-cı ilin dövlət büdcəsi layihəsini birinci oxunuşda təsdiqlədi

17.11.2026 / 13:15
Cızma-qara yazıb dərsliklərə salırlar – Komitə sədridən SƏRT İTTİHAM...

17.11.2026 / 13:02
Yol polisləri səhhəti pisləşən əcnəbi sürücünü xilas etdilər... - VİDEO

17.11.2026 / 12:42
Paşinyan Türkiyədən “oğurladığı” bananı cibinə qoyub üç ölkəni gəzdirdi...

17.11.2026 / 12:27
“Ermənistanda seçki prosesləri beynəlxalq qarşıdurma meydanına çevrilib” - Medvedev

17.11.2026 / 12:16
Naxçıvanda deputat qəzaya düşdü - FOTO

17.11.2026 / 12:04
Irandan Azərbaycana 50 kq narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı

17.11.2026 / 11:52
Avropanın Azərbaycan və ABŞ-dan asılılığı artır

17.11.2026 / 11:39
Dankan Norman: ""Birgə Bəyannamə” ölkələrimiz arasında iqtisadi əməkdaşlıqda yeni mərhələnin əsasını qoyur"

17.11.2026 / 11:35
Britaniya şirkəti Naxçıvan şəhəri üçün 20 illik baş plan hazırlayır

17.11.2026 / 11:33
Səfir: Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı iqtisadi artıma və təhlükəsizliyə töhfə verəcək

17.11.2026 / 11:21
Ukrayna Rusiyanın Başqırdıstandakı ən böyük neft-kimya komplekslərindən birini vurdu...

17.11.2026 / 11:05
Dərsliklərdəki məzmun necə yoxlanılır? – Nazirlikdən AÇIQLAMA

17.11.2026 / 10:48
Türkiyədə daha bir müxalif media qurumuna qarşı əməliyyat - həbslər aparıldı, “Sözcü TV”yə qəyyum təyin edildi...

17.11.2026 / 10:37
Akademik Əhliman Əmiraslanovun doğum günüdür

17.11.2026 / 10:24
Gürcüstandan Azərbaycana avtomobil gətirənlərə PİS XƏBƏR – Yeni rüsum tətbiq edildi

17.11.2026 / 10:12
Zakir Həsənov hərbi qulluqçulara ali hərbi rütbələri təqdim edib

17.11.2026 / 10:05
Bakıda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr keçirildi

17.11.2026 / 09:37
Azərbaycan və Aİ ikitərəfli əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müzakirə ediblər

17.11.2026 / 09:33
Hikmət Hacıyev Aİ nümayəndələri ilə Azərbaycanla əməkdaşlığı müzakirə edib

17.11.2026 / 09:10
Siqaret bahalaşacaq...

17.11.2026 / 08:49
Mehriban Əliyeva Milli Dirçəliş Günü ilə bağlı paylaşım edib

17.11.2026 / 08:35
Xocavənd, Cəbrayıl və Zəngilana növbəti köç karvanı yola salındı - 83 ailə...

17.11.2026 / 07:02
ABŞ banklarında genişmiqyaslı elektron sistem nasazlığı baş verib - yetkililər kibercinayətkarlığı istisna edir

16.11.2026 / 23:42
Mossadın 2006-cı ildə İstanbulda bir İran generalını qaçıraraq öldürdüyü ortaya çıxdı – ƏMƏLİYYATIN DEATALLARI açıldı...

16.11.2026 / 23:33
Hikmət Hacıyev və Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycan-Aİ tərəfdaşlığını müzakirə ediblər

16.11.2026 / 22:47
Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

16.11.2026 / 22:35
Kremldən hakim partiya deputatlarına tapşırıq gəldi - qələbəyə hazırlaşın...

16.11.2026 / 22:20
Trampın kürəkəninin Serbiyadakı biznesi ləğv edildi

16.11.2026 / 22:14
Rusiyanın Gürcüstan və Ukraynaya hücumlarından əvvəlki vəziyyət yaranır - Avropaya yeni müharibə xəbərdarlığı...

16.11.2026 / 22:11
Fatma Betülün ardından İstanbul Fond Birjasının keçmiş rəhbəri də saxlandı

16.11.2026 / 21:58
Trampın oğullarının Qazaxlstanda 1.2 milyard dollarlıq investisiya layihəsi var...

16.11.2026 / 21:50
Ukrayna üzrə növbəti danışıqlar Avropada keçirilə bilər - Aİ ölkələri yeni təkliflər irəli sürdü...

16.11.2026 / 21:32
Polşa Ukrayna danışıqlarında rol aldı - PURL boykotu bitəcək?

16.11.2026 / 21:14
Qaraqoyunlu Cahanşahın ermənilərə simpatiyasının sirləri - Eçmiədzini ermənələrə hədiyyə edənlər...

16.11.2026 / 20:57
İran müharibəsi artıq bitdi...Əsas yekunlar...

16.11.2026 / 20:40
ASB-nin Dublin Zirvəsində Naxçıvanın mühüm bir məsələsi həll edildi...

16.11.2026 / 20:24
Universitet tələbələri ilə görüşən Şərurlu İsfəndiyar hansı qəbahətlərə yol verdi?!...

16.11.2026 / 20:09
Azərbaycanın Strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrində tək riskli məqam - analitiklər razılaşmır...

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ