Qabil Hüseynli: "İstənilən halda, ABŞ-ın daxilində belə təşəbbüslərin artması sevindirici haldır"
ABŞ prezidenti Donald Tramp sazişlərin əldə olunması sahəsində ustalığından istifadə edərək, dünyanın ən çətin həll olunan münaqişələrindən olan Dağlıq Qarabağ probleminin həllinə görə nüfuzlu Nobel sülh mükafatını ala bilər.
Bu fikirlər ABŞ-ın "Caspian Group Holding" şirkətinin baş direktoru Rob Sobhaninin "Vaşinqton Times" qəzetində dərc olunan məqaləsində yer alıb.
Müəllifin fikrincə, Tramp və onun milli təhlükəsizlik komandası üçün Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll olunması Rusiya prezidenti Vladimir Putinin münaqişələrin həlli sahəsində ABŞ-ın tərəfdaşı olmaq istəyib-istəməyəcəyini nümayiş etdirəcək.
R.Sobhani qeyd edir ki, Rusiyanın Ermənistanı idarə etməsinə imkan verən vasitələr səbəbi ilə münaqişənin həllinin açarı prezident V.Putindədir. Moskva strateji və enerji ilə zəngin Xəzər regionunda Ermənistanı öz forpostu hesab edir.
Məqalədə qeyd olunub ki, Tramp Yaxın Şərq regionunda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevdən daha etibarlı tərəfdaş tapa bilməz. İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun bu yaxınlarda Bakıya səfəri zamanı vurğuladığı kimi, Azərbaycan dünyada birmənalı şəkildə Vaşinqtonun diqqətinə layiq olan azsaylı müsəlman ölkələrindən biridir.
"Trampın qarşısında dayanan əsas məqsəd odur ki, Putini aşağıdakı sülh planını qəbul etməyə razı salsın: Ermənistan qoşunları Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərindən dərhal və qeyd-şərtsiz çıxarılmalıdır. Bunun müqabilində Azərbaycan Ermənistan ərazisindən keçməklə, Avropaya ixrac qaz kəməri çəkəcək və hər iki tərəf Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionuna ən yüksək muxtariyyət verilməsinə razı olmalıdır. Bu plana görə, barışıq "fondu" yarana bilər ki, bu da iki ölkə arasında infrastruktur layihələrə, məsələn, Ermənistan ərazisindən keçməklə, Bakıdan Naxçıvana yüksək sürətli sərnişin qatarı layihəsinin reallaşmasına imkan verərdi. Həmçinin, Ermənistanda köhnəlmiş "Metsamor" atom elektrik stansiyasını əvəzləyəcək təhlükəsiz və etibarlı atom elektrik stansiyasının tikintisi üçün ABŞ, Fransa və Rusiya arasında tərəfdaşlığın yaradılmasına sərmayə yatıra bilərdi".
R.Sobhani yazır ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev öz xalqı tərəfindən tam dəstək görür. Ona görə Trampın qarşısında duran vəzifələrdən biri Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyanın münaqişənin daimi nizamlanmasına razılaşması üçün V.Putinin köməyindən yararlanmaqdır. Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh hər kəsin marağındadır.
Tramp Dağlıq Qarabağ probleminin nizama salınmasına nə kimi təşəbbüs göstərə bilər və onun bu istiqamətdə şansları necə qiymətləndirilir?
Politoloq Qabil Hüseynli qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Trampın tutduğu vəzifə çox böyükdür: "Biz tarixdə ABŞ prezidentlərinin qlobal xarakter alan münaqişələri nizama salmasının şahidi olmuşuq. Bu xüsusda Kemp-Devid razılaşmasını qeyd edə bilərik. Həmin razılaşmanın son nəticəsinə görə ABŞ prezidenti Karter və münaqişə tərəflərini təmsil edən siyasi rəhbərlər Nobel mükafatına layiq görülüb.
Dağlıq Qarabağ münaqişəsi bir qədər fərqlidir. Bunun üçün Tramp ya Rusiyanın müqavimətini sındırmalı, ya da onunla hansısa razılaşmaya getməlidir. Yalnız bundan sonra o, hansısa uğura imza ata bilər. Təbii ki, biz bu istiqamətdə Trampdan fəallıq gözləyirik. Amma onun malik olduğu potensialı bunun üçün yetərli saymıram. Çünki bu problemin həlli yalnız ABŞ prezidentinin fəallığına bağlı məsələ deyil. Rusiya faktoru ciddi nəzərə alınmalıdır. İstənilən halda, ABŞ-ın daxilində belə təşəbbüslərin artması sevindirici haldır. Yəqin ki, belə çağırışlar Trampa əlavə stimul verəcək".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ