Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı həm hərb cəbhəsində, həm də diplomatik sahədə yeni bir aktivləşmə müşahidə olunmaqdadır. Diplomatik müstəvidə son günlərdə ən çox diqqət çəkən məqam isə Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovun 2016-cı ilin yekunlarına həsr olunmuş mətbuat konfransında münaqişə ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər oldu.
Burada o qeyd etdi ki, Dağlıq Qarabağın yekun statusunun müəyyən edilməsi şərtilə ərazilərin azad olunması tələbi qüvvədədir. Lavrovun daha bir maraqlı fikri o oldu ki, münaqişə artıq Azərbaycanın daxili işi deyil: "BMT Təhlükəsizlik Şurasının münaqişə ilə bağlı məlum qətnamələri var. Rusiya və ATƏT-in vasitəçiliyi ilə işğal olunmuş ərazilərin azad olunması tələbi qüvvədədir. Lakin güc tətbiqi istənilən halda qəbuledilməzdir". Lavrov ATƏT-də konsensus olmadığı səbəbindən irəliləyişin olmadığını da əlavə edib. Bu mövqeyə Azərbaycanın cavabı özünü çox gözlətmədi. Xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov bildirdi ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini bütün beynəlxalq ictimaiyyət tanıyır və dəstəkləyir. Nazir, eyni zamanda, Rusiyanın münaqişəni istədiyi təqdirdə qısa müddətdə həll edə biləcəyini də açıq bəyan etdi: "Aprel döyüşləri və ötən il dekabrın 29-da Ermənistan-Azərbaycan sərhədində baş vermiş insident bir daha göstərdi ki, Ermənistan qoşunlarının Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində mövcudluğu regionda gərginliyin əsas mənbəyidir. ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri dövlət başçıları səviyyəsində status-kvonun qəbuledilməz və qeyri-davamlı olduğunu dəfələrlə bəyan ediblər. Ötən il aprelin 5-də Moskvada Ermənistan və Azərbaycan silahlı qüvvələrinin baş qərargah rəisləri səviyyəsində atəşkəsin əldə olunması üçün Rusiyanın göstərdiyi səyləri yüksək qiymətləndiririk. Amma aprel döyüşləri bir daha göstərdi ki, Rusiya ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədr dövləti, həm də qonşu dövlət olaraq münaqişənin tezliklə həll edilməsi üçün səylərini daha da artırmalıdır. Tam şəkildə əminəm ki, Rusiya bütün ciddiliyi ilə məşğul olarsa, status-kvo dəyişəcək, regionda sabitlik təmin ediləcək və Ermənistan qoşunlarının Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən çıxarılması təmin olunacaq". Beləliklə, Azərbaycan açıq mətnlə Rusiya tərəfinə bildirdi ki, Moskva Qarabağ münaqişəsini, istəsə, tezliklə həll edə bilər. Əslində, bununla Rusiyanın üzərinə Bakı tərəfindən konkret məsuliyyət qoyuldu. Əks halda, Rusiyanın da narazılığına baxmayaraq, Azərbaycan hərb yolu ilə ərazilərini işğaldan tam azad etməyə hazır olduğunu ən yüksək səviyyədə bildirir. Bunu ermənilər də etiarf edir. Erməni politoloq Stepan Safaryan də vurğulayır ki, Qarabağda müharibə və lokal toqquşmalar risqi böyükdür: "Ermənistanın beynəlxalq siyasətdəki vəziyyəti isə bu toqquşmalarda bizim əleyhimizə yönəlib". Onun sözlərinə görə, Ermənistan öz maraqlarını müdafiə edə bilmir, beynəlxalq arenada zəif vəziyyətdədir: "Misal üçün, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında bizi alçaldırlar. Bizim prezidentimiz Sarkisyanı saymayanlar İlham Əliyevin sözünü dərhal eşidirlər. Bununla yanaşı, Suriya məsələsində Rusiya-Türkiyə razılaşması Ermənistana təsir edir. Üçüncüsü, Rusiyanın münaqişənin həlli üçün nəzərdə tutduğu plan bizim əleyhimizədir. Bu plan ərazilərin qaytarılmasını özündə ehtiva edir". Erməni politoloq bütün bunların fonunda Qarabağ ətrafında yeni gərginliklərin bu il də davam edəcəyini bildirib. Belə vəziyyətdə isə Azərbaycanın erməni tərəfinə daha böyük hərbi zərbələr endirməsi də istisna olunmur. Ehtiyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilov da vurğulayır ki, bu gün xalq arasında nüfuzunu tamamilə itirmiş Ermənistandakı hərbi-siyasi rejim müxalifətin yaranmış vəziyyətdən istifadə etməsinə imkan verməmək üçün cəbhə xəttində uğursuz revanş cəhdlərinə çıxış yolu kimi baxır: "Ancaq buna baxmayaraq, Azərbaycan Ordusu nəinki bütün təxribatların qarşısını layiqincə almağa və düşmənə sarsıdıcı zərbələr vurmağa, hətta işğal altındakı torpaqlarımızı Ermənistan hərbi birləşmələrindən tamamilə təmizləməyə həmişə hazırdır. Ötən ilin aprel döyüşləri bunu bir daha sübuta yetirdi. Münaqişənin sülh yolu ilə həlli mümkün olmayacaqsa, Azərbaycan xalqı öz iradəsini ortaya qoyaraq, Ali Baş Komandanın əmri ilə düşmən üzərində tam qələbə çalmağa qadirdir".
Xatırladaq ki, son vaxtlar Ermənistan silahlı bölmələri cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində iriçaplı pulemyotlardan, reaktiv və digər silahlardan istifadə etməklə atəşkəs rejimini müntəzəm surətdə pozur. Düşmən hər dəfə layiqli cavabını alsa da, təxribatçı əməllərə son qoymur. Bu isə yeni hərbi əməliyyatların başlanması risqini artırır.
Nahid SALAYEV