Arzuxan Əlizadə: "Bunun kökündə son vaxtlar Tehranla Moskva arasında yaranan fikir ayrılıqları dayanır"
Məlum olduğu kimi, rəsmi Tehran Moskvanın ABŞ-ı Astana görüşünə dəvət etməyinə etiraz edib. Belə ki, İran xarici işlər naziri Cavad Zərif Vaşinqton hökumətinin yanvarın 23-də müzakirəyə qoşulmasına qarşı olduqlarını söyləyib: "Biz onları dəvət etmədik və orada olmalarına qarşıyıq".
Qeyd edək ki, Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov keçirdiyi illik mətbuat konfransında ABŞ təmsilçilərinin Astanaya gəlməyinə ümid etdiklərini bəyan edib: "Donald Trampın heyəti ilə Suriyadakı əməkdaşlığımızın Barak Obama hökuməti ilə həyata keçirdiyimiz işlərə görə daha təsirli olacağına ümid edirəm. Tramp terrorizmə qarşı mübarizə məsələsinin əsas xarici siyasət prioriteti olacağını bəyan edib. Amerika təmsilçilərinin Astana görüşünə dəvət olunmağını doğru hesab edir və gələcəklərini düşünürük".
Astanada yanvarın 23-də Suriyadakı münaqişənin nizamlanmasına dair keçiriləcək danışıqlara hazırlıq işləri davam etdirilir. Görüş iştirakçıları həmçinin humanitar və siyasi məsələləri müzakirə edəcək. Bunu isə mətbuata açıqlamasında Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Vitali Çurkin bildirib: "Hazırlıq işləri davam etdirilir. Ümid edirik ki, beynəlxalq və regional tərəfdaşlar bu səyləri dəstəkləyəcək. Yeni imkanlar açılır, onlardan mütləq istifadə edilməlidir".
O da məlumdur ki, Suriyanın Hələb şəhərində uğurun əldə olunması Rusiya, İran və Türkiyənin ortaq məxrəcə gəlməsi sayəsində mümkün oldu. Məhz ondan sonra Suriya ilə bağlı aparılan danışıqlara ümid artmağa başladı. İlk vaxtlar Astana danışıqlarında ABŞ-ın kənarda saxlanacağı gözlənilsə də, sonra rəsmi Vaşinqton da danışıqlara dəvət olundu. Bu arada İranın ABŞ-ın prosesdə iştirakına qarşı çıxması nə vəd edir?
Məsələyə münasibət bildirən AMİP-in baş katibi Arzuxan Əlizadə İranın sərgilədiyi mövqeyi bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: "Əvvəla Astana görüşündə bir neçə ildir Suriyada baş verən qanlı vətəndaş müharibəsinə son qoyulacağını düşünmək sadəlövhlükdür. Ona görə ki, sözügedən məsələ çox mürəkkəbdir və bölgədə bir sıra dövlətlərin maraqları toqquşur. Düzdür, son dövrlər region dövlətləri olan Türkiyə, İran və Rusiyanın yaxınlaşması müəyyən qədər ümidləri artırdı. Ancaq nəzərə almalıyıq ki, bölgədə əsas maraqları olan ölkələrdən biri də Birləşmiş Ştatlardır. Faktiki olaraq ABŞ Suriya və İraqdakı kürd qruplaşmalarına açıq himayədarlıq edir. İranın Suriya məsələsində ABŞ-a qarşı sərgilədiyi mövqenin kökündə son vaxtlar Tehranla Moskva arasında yaranan fikir ayrılıqları dayanır. Görünən odur ki, Suriya məsələsində Rusiya ilə Türkiyənin yaxınlaşması İranı narahat edir. Həmçinin, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin "Fərat qalxanı" əməliyyatı çərçivəsində Suriyanın müəyyən ərazilərini terrorçulardan təmizləməsi İranı narahat edir. Xüsusən də Rusiyanın buna mane olmaması onların xoşuna gəlmir. O üzdən, rəsmi Tehran belə açıqlamalarla çıxış edir. Bütün hallarda, İran mövqeyini yumşaltmasa, Astana görüşləri baş tutmaya da bilər".
Vidadi ORDAHALLI