Qoşunların təmas xəttində vəziyyət getdikcə gərginləşməkdədir. Hətta belə fikirlər səslənir ki, hadisələrin indiki gedişi cəbhə zonasında yenidən irimiqyaslı toqquşmaların başlanmasına gətirib çıxara bilər. Çünki cəbhədə yenidən iriçaplı silahlar işə düşür.
Belə ki, Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin məlumatına əsasən, ötən bazar günü düşmən təmas xəttində 60, 82 və 120 millimetrlik minomyotlar tətbiq edib. Nazirliyin xəbərində düşmənə qarşı cavab tədbirlərinin görüldüyü bildirilir. Amma fikirlər səslənir ki, cəbhədə vəziyyət bundan sonra daha gərgin xarakter alacaq. Bunun əsas səbəbi odur ki, Ermənistanda bu ilin aprelinə parlament seçkiləri təyin olunub. Bu seçkilərdə Ermənistan parlament üsul-idarəçiliyinə keçməlidir və hakimiyyət uğrunda mübarizənin gərgin keçəcəyi indidən aydındır. Həm hakimiyyət düşərgəsindən uzaqlaşdırılmış bir sıra keçmiş yüksək vəzifəlilər, o cümlədən keçmiş müdafiə naziri Seyran Ohanyan, həm də indiyədək hakimiyyətə müxalif olan siyasi qüvvələr bu seçkilərə ciddi hazırlaşır. İstənilən halda isə, seçkilər yaxınlaşdıqca Qarabağ amilindən istifadə də artacaq və ötən seçkilərin təcrübəsi göstərir ki, Serj Sarkisyan hakimiyyəti üçün belə vəziyyətdə ən yaxşı taktika təmas xəttində vəziyyətin gərginləşməsidir. Amma erməni tərəfinin cəbhədə vəziyyəti gərginləşdirməsi, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, hərbi toqquşmaların miqyasını artıra bilər. Bu isə yeni müharibəni də qaçılmaz edir. Məhz belə vəziyyətdə hesab edilir ki, münaqişənin sülh yolu ilə həllində vasitəçilik edən ATƏT-in Minsk Qrupu yeni müharibənin qarşısını almaq üçün Ermənistana təzyiqi artırmaladır. Qeyd edək ki, artıq rəsmi Bakı bu məsələni gündəmə gətirib. Avstriyanın ATƏT-də sədrliyə başlaması münasibətilə Vyanada qurumun Daimi Şurasının xüsusi iclasında toxunulan məsələlərdən biri də məhz bununla bağlı olub. Ölkəmizin ATƏT yanında daimi nümayəndəsi səfir Qalib İsrafilov çıxışında diqqəti ATƏT məkanında hələ də həllini tapmayan münaqişələrə cəlb edib. O, BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan qoşunlarının Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərindən dərhal, tamamilə və qeyd-şərtsiz çıxarılması haqqında qətnamələrini xatırladıb, münaqişənin məhz bu qətnamələr çərçivəsində həllinin ATƏT-ə tapşırıldığını, bu sənədlərin icrasının Minsk Qrupu həmsədrlərinin fəaliyyəti üçün əsas olduğunu vurğulayıb. Qeyd edilib ki, son vaxtlar münaqişənin həlli əvəzinə onun dondurulmasına üstünlük vermək cəhdlərinin müşahidə olunması ATƏT və onun Minsk Qrupu qarşısında qoyulan tapşırığa uyğun deyil. Səfir bildirib ki, Azərbaycanın Minsk Qrupunda iştirakının məqsədi işğal edilmiş ərazilərin azad edilməsindən ibarətdir. Bu baxımdan, ATƏT Dağlıq Qarabağ münaqişəsində öz vasitəçilik fəaliyyətinin aktuallığını təmin etməkdə maraqlıdırsa, təcili şəkildə diqqəti ona verilmiş tapşırıqların icrasına yönəltməlidir: "Minsk prosesinin 20 ildən artıq fəaliyyət təcrübəsi göstərir ki, substantiv nəticəyə istiqamətlənmiş danışıqlar olmadan gərginliyin azaldılmasını nəzərdə tutan tədbirlər problemin həllinə gətirib çıxara bilməz".
Səfir Avstriyanın sədrliyi dövründə, Minsk prosesi də daxil olmaqla, mövcud danışıqlar formatını gücləndirmək niyyətinin Azərbaycan tərəfindən müsbət qarşılandığını bildirib. Bu xüsusda Minsk Qrupunun potensialından tam tərkibdə istifadə edilməsinin zəruri olduğunu vurğulayıb. Əks halda, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, müharibə qaçılmaz olacaq və bunu Ermənistanda da yaxşı başa düşürlər. Məsələn, erməni politoloq Aleksandr İsgəndəryan qeyd edir ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında, 2016-cı ilin aprelində olduğu kimi, yeni müharibə mümkündür. Onun sözlərinə görə, münaqişə üzrə danışıqlar prosesi heç nəyi dəyişməyəcək: "ATƏT-in Minsk qrupu münaqişənin nizama salınması ilə real məşğul olmur, sadəcə olaraq, gərginliyi azaltmağa çalışır. Lakin gərginlik artacaq. Mən böyük müharibə görmürəm, lakin ciddi toqquşmaların baş verdiyi müharibə istisna deyil". Digər erməni politoloq Aqasi Yenokyan erməni hakimiyyətinin hələ də Qarabağ münaqişəsi ətrafında yaranmış vəziyyət fonunda cəmiyyəti qorxu içində saxladığını bildirir: "20 il bizə yalan danışdılar ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi həll olunub. Yalnız vaxtı uzatmaq qalır". Onun sözlərinə görə, 2016-cı il ermənilərə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll edilmədiyini xatırlatdı: "Əvvəl biz yaşayırdıq, işləyirdik və 20 il boyunca dövlətin o fərziyyəsinə inanırdıq ki, münaqişə həll edilib, sadəcə vaxtı uzatmaq lazımdır. Aprel müharibəsi isə göstərdi ki, illər boyu bizə yalan danışıblar və hər şey deyildiyi kimi deyil. Belə çıxır ki, bizim gözlərimizi açdığı üçün düşmən hesab etdiyimiz Azərbaycana minnətdar olmalıyıq". Erməni politoloq qeyd edib ki, Ermənistan münaqişənin həlli üzrə hərəkət etmir: "Aprel müharibəsindən sonra Qarabağ münaqişəsinin nizama salınmasında iki mərhələ baş verdi. Birinci mərhələdə Ermənistan münaqişənin həll olunması məsələsinə razılaşdı. İkinci mərhələdə isə Azərbaycan təmasları artırmaq istiqamətində işlədi, lakin Ermənistan görüşlərdən çəkindi. Hərbi paradda hakimiyyət "İsgəndər"ləri nümayiş etdirərək bizi əmin etməyə çalışdı ki, Azərbaycandan üstünük. Lakin reallıq fərqlidir. Həmçinin, ərazilərin qaytarılması məsələsi gündəmə gəldi. 2017-ci ildə Ermənistanda seçkilər gözlənir və güman ki, ərazilərin qaytarılması, münaqişənin həlli məsələsi əsas müzakirələrdən biri olacaq. Bütün bunlara baxmayaraq, bizim münaqişənin həlli istiqamətində hərəkət etmədiyimiz dəqiqdir".
Nahid SALAYEV