Gürcüstanda hökumətin Rusiya ilə təklif edilmiş təbii qaz qiymətilə bağlı razılaşmanı qəbul etməsi müxalifət tərəfindən kəskin tənqidə səbəb olub. Baki-xeber.com BBC-yə istinadən xəbər verir ki, Tiflis yeni qaz qiyməti tarifinin müqabilində Rusiya qazının Ermənistana tranzitini qəbul etməlidir.
Müxalif Vahid Milli Hərəkat (VHM) yeni qaz razılaşmasının Gürcüstan üçün "zərərli" olduğunu bildirir. Bir qrup QHT isə deyir ki, bu razılaşma Gürcüstanın enerji təhlükəsizliyinə hədə yaradır.
Gürcüstan hökuməti isə tənqidləri rədd edərək deyir ki, yeni razılaşma Gürcüstanın enerji asılılığını artırmır və hələ ki təklif olunan şərtlər "optimal" hesab olunur.
Bundan əvvəl Gürcüstan Rusiya qazını Ermənistana nəql etmək müqabilində onun 10 faizini özü işlədirdi.
Rusiyanın qaz nəhəngi “Qazprom”la imzalanmış yeni razılaşmaya əsasən Gürcüstan 2017-ci ildə də tranzit haqqı kimi qaz götürəcək, lakin 2018-ci ildən Rusiya tərəfi tranzitə görə pul ödəməyə başlayacaq. VHM-dən Sergi Kapanadze isə bu qənaətdədir ki, yeni razılaşma Rusiyaya Gürcüstana təzyiq göstərmək imkanı verəcək. O, hökuməti öz qərarından əl çəkməyə çağırıb. O deyib ki, yeni saziş Gürcüstanın dövlət maraqlarına ziddir, Interperssnews xəbər agentliyi bildirib.
Təhlilçi Soso Tsiskarişvili isə deyib ki, Gürcüstan hökumətinin qərarı "kapitulyasiyaya" bərabərdir. O, həmçinin “Qazprom”un öz öhdəliklərinə əməl edəcəyini şübhə altına alıb. O deyib ki, Rusiya artıq bir dəfə siyasi səbəblərlə Gürcüstanı qasız qoyaraq dondurub.
Avro-Atlantik Gürcüstan Koalisiyası adlı QHT-lər birliyi bəyan edib ki, yeni razılaşma Gürcüstanın enerji təhlükəsizliyi vəziyyətini pisləşdirəcək. Transparency International - Georgia təşkilatı və Gənc Gürcü Hüquqşünaslar Assosiasiyası da daxil 22 QHT-ni birləşdirən koalisiya hökuməti razılaşmanın təfərrüatlarını ictimaiyyət üçün açmağa çağırıb.
Enerji naziri Kaxa Kaladze isə israr edib ki, Gürcüstanın Rusiyanın enerji daşıyıcılarından asılılığı artmayacaq və alınan qazın həcmi əvvəllər olduğu kimi 10-12 faiz civarında qalacaq. Lakin o, bundan daha çox təfərrüat verməyib və bildirib ki, razılaşma məxfi xarakter daşıyır.
"Mən vurğulamaq istəyirəm ki, Azərbaycan bizim strateji partnyorumuz olaraq qalır. Bizim xalqımızın istehlak etdiyi qazın 90 faizi Azərbaycandan gəlir" - deyib nazir.
"Bu razılaşmaya gəlməzdən və spesifik təkliflər almazdan əvvəl bizim bir sıra görüşlərimiz olmuşdu və razılaşma barədə mövqe və baxışlarımız tamamilə fərqli idi. Biz narazı idik və deyirdik ki, “Qazprom”un təklifi bizim üçün tamamilə qeyri-məqbuldur və biz çox uzun müddət müzakirə olunan bu təklifləri qəbul etmək fikrində deyildik" - bildirib Kaladze.
Nazir deyib ki, bütün bunlara baxmayaraq nəhayət yanvarın 10-da 4 saat davam edən danışıqlardan sonra yekun razılaşma əldə edilib. "Biz düşünürük ki, hazırkı reallıqda və situasiyada bu, optimal təklif idi" - deyib Kaladze.
Nazir vurğulayıb ki, qiymət şərtləri 2018-ci ildən beynəlxalq standartlara uyğun müəyyən ediləcək.
"Ümumilikdə biz beynəlxalq prinsipləri dəstəkləyirik. Bizim ölkəmiz Avropa Enerji Xartiyasına imza atıb" - bildirib Kaladze.
Hakim partiyanın vəzifəli rəsmisi Gia Volski deyib ki, bu razılaşmadan əsasən Rusiya mənfəətlənsə də, Gürcüstan mümkün olduğu qədər az itiriməyə çalışır. Interpressnews saytına müsahibəsində Volski razılaşmanı müdafiə edib və deyib: "Beynəlxalq ödəniş praktikası göstərir ki, transit haqqını qazla yalnız Azərbaycan, Naxçıvana qaz verilməsi üçün İrana ödəyir".
Volski vurğulayıb ki, əgər Gürcüstan Rusiyanın təklifi ilə razılaşmasaydı Rusiya Ermənistanı İran vasitəsilə qazla təchiz edə bilərdi və Gürcüstan tranzit kimi əhəmiyyətini itirərdi: "Bütün hallarda Rusiya Ermənistanın qayğısına qalacaqdı, bizsə bir transit kimi funksiya və imicimizi itirə bilərdik. Digər tərəfdən Ermənistanı qazsız qoymaq bizim Yerervanla münasibətlərimzi korlayardı".
Gürcüstanın iqtisadiyyat və davamlı inkişaf naziri Giorgi Qaxaria deyib ki, "Qazprom" şirkəti ilə razılaşmaya əsasən Gürcüstan Rusiyadan əlavə həcmdə təbii qaz almağa məcbur deyil. Onun sözlərinə görə, indən belə Gürcüstanın üzərindən Ermənistana tədarük edilən Rusiya qazının tranzit haqqı qazla yox, pulla ödəniləcək.
Nazir bildirib ki, bundan əlavə, yeni müqavilənin şərtlərinə görə, Gürcüstan Rusiya qazının min kubmetrini 185 dollara ala biləcək. Bu qiymət, Gürcüstanın əsas təbii qaz təchizatçısı olan Azərbaycanın təklif etdiyi qiymətlə bərabərdir: "Bizim strateji tərəfdaşımızdan bizə kifayət qədər qaz ixrac olunarsa, bizim əlavə qaza ehtiyacımız qalmaz, biz bu qazı almayacağıq və bu mövzü bağlıdır".
Xatırladaq ki, Gürcüstana bu xammalın əsas təchizatçısı Azərbaycandır və Azərbaycandan Gürcüstana tədarük olunan təbii qaz lazım olan təbii qazın 90 faiz həcmini təmin edir.