"ABŞ-da seçkilərə müşahidəçi nəzarəti də problemli olaraq qalır"
Yanvarın 20-də Ağ Evdəki kürsüsünü yeni seçilmiş Prezident Donald Trampa təhvil verəcək Barak Obama Çikaqoda vida nitqi ilə çıxış edib. B.Obama 8 illik prezidentliyi dövründə, başda iqtisadiyyat olmaqla, bir çox sahələrdə uğurlu nəticələr əldə etdiklərini bildirib.
Xarici siyasətə də toxunan dövlət başçısı, maraqlıdır ki, dünyada ən çox müzakirə olunan Suriya böhranından danışmayıb.
Həmçinin B.Obama Rusiya və Çinin ABŞ-ın əsas rəqibləri olduğunu vurğulayıb.
Obama çıxışında amerikalıları "demokratik institutları bərpa etməyə" çağırıb. "Bizim demokratiyamız təhdid altındadır", - deyə ABŞ lideri bildirib. "Partiyadan asılı olmayaraq bizim hamımız demokratik institutlarımızı bərpa etməliyik", - B.Obama deyib.
Obama çıxışında məhz ABŞ-da demokratik institutların bərpa olunmasının zəruriliyini qeyd edibsə, həmin ölkədə demokratik dəyərlərin hazırkı vəziyyəti barədə nə demək olar?
Ekspert Aqşin Əliyev qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, ABŞ-da demokratik dəyərlər heç də ifadə olunduğu kimi ideal deyil: "Barak Obamanın bunu etiraf etməsi deyilənlərin həqiqət olduğunu üzə çıxardı. Son seçkilər zamanı elə faktlar üzə çıxdı ki, tam mənada demokratik dəyərlərin get-gedə deqradasiyaya uğradığını söyləyə bilərik.
ABŞ-da seçkilərə müşahidəçi nəzarəti də problemli olaraq qalır. Onların iştirakı istənilən an dayandırıla, məhdudlaşdırıla bilər.
ABŞ-da seçkilərə beynəlxalq müşahidəçi dəvət edilməsi praktikası da, demək olar ki, yoxdur. Xaricdən gəlməsinə icazə verilən müşahidəçilərin sayı həddən artıq az olur.
ABŞ-ın 19 ştatında vətəndaşlardan seçki məntəqəsində yalnız adı öyrənilir və adın şəxsiyyəti təsdiq edən vəsiqə vasitəsilə təsdiqinə ehtiyac duyulmur. 16 ştatda isə vəsiqəyə baxılır, amma bu sənəddə şəklin olması mütləq deyil. Qalan 15 ştatda isə şəkilli sənəd tələb olunsa da, seçki məntəqəsinə həmin vətəndaşı səsvermədən kənarlaşdırmaq səlahiyyəti verilib. Həmçinin ABŞ-da insan haqları, sərbəst ifadə azadlığı ilə də bağlı problemlər mövcuddur. Bir çox ştatlarda ölüm hökmü qüvvədədir.
Bu yaxınlarda ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqton şəhərinin cümə xətibi bildirib ki, Amerikada demokratiya yoxdur. Əbdülalim Musa "ABŞ-ın 1 %-nin ifşası" (Uoll-strit hərəkatı) forumunda etdiyi çıxışda açıqlayıb ki, ABŞ daim dünyada islamofobiya dalğasını qaldırmaqla məşğuldur, amma heç vaxt buna müvəffəq olmayacaq.
Bu baxımdan da Obamanın vida nitqindəki çıxışına haqq qazandıra bilərik".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ