ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların müddətini uzatması Tehranda böyük narazılıqla qarşılanır. Hesab edilir ki, bu hal nüvə razılışması ilə bağlı aparılan müzakirələrə, əldə olunan nəticələrə ziddir. İran bu addımları cavabsız qoymayacağını da bəyan edir.
Artıq bəllidir ki, İran parlamenti nüvə fəaliyyətinin bərpası üçün qanun layihəsi hazırlayacaq. İran parlamentinin rəyasət heyətinin üzvü Əkbər Rəncbərzadə bildirib ki, Amerika Senatının İran əleyhinə yönəlmiş hərəkətlərilə mübarizə məqsədilə ölkənin nüvə proqramının bərpası üçün üç oxunuşlu qanun layihəsinin hazırlanması həyata keçiriləcək.
Rəncbərzadə ABŞ Senatının İrana qarşı sanksiyaları daha on il müddətinə uzatmaq niyyətini nüvə anlaşmasının pozulması və beynəlxalq hüquqların tapdanması kimi qiymətləndirib. Məclis üzvü qeyd edib ki, İran ABŞ Senatının hər addımına qarşı adekvat addımlar atacaq. İran İslam İnqilabının Mühafizə Şurasının baş katibi Möhsün Rezayi isə bəyan edib ki, ABŞ Senatının bu fəaliyyəti yalnız İrana deyil, Çin və Rusiyaya qarşı da yönəlib, çünki danışıqlarda və əldə olunan razılaşmada bu dövlətlər də iştirak edərək öz razılıqlarını bildiriblər. Rezayi əlavə edib ki, ABŞ BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasını da hesaba almır. Onun sözlərinə görə, İranla Qərb dövlətləri arasındakı razılaşmanı BMT Təhlükəsizlik Şurası da təsdiq edib. Rezayi bildirib ki, bu dəfə İranın cavabı çox sərt olacaq.
Xatırladaq ki, ABŞ Senatı İrana qarşı sanksiyaların daha on il müddətinə uzadılması layihəsini 99 lehinə səslə və əleyhinə səs olmadan qəbul edərək Ağ Evə təqdim edib. Bu fonda İranın ali dini lideri Ayətullah Xamneyi Fələstin İslami Cihad Hərəkatının Baş katibi Ramazan Abdullahla görüşü zamanı bildirib ki, Yaxın Şərqdəki problemlər Amerikanın ucbatından yaranır. Fələstin probleminin İran üçün hər zaman prioritet olduğunu bildirən Xamneyi Qərbin bunu dünyanın gündəmindən itirmək istədiyini vurğulayıb: "İslam dünyasında Fələstin məsələsilə bağlı dialoq və düşüncə ortamı formalaşdırmaq üçün çoxlu güc sərf etmək lazımdır. Müsəlmanlar ortaq şəkildə sionistlərə qarşı mübarizə aparsalar, o zaman yaxın 25 il ərzində "sionist rejim" adlı bir şey qalmayacaq". Beləliklə, İranın nüvə proqramını bərpa etmək niyyəti, İsraili açıq hədələməsi sonuncu ilə Tehran arasında müharibəyə rəvac vermək iqtidarındadır. Digər tərəfdən İsrail əvvəlki kimi İranın nüvə proqramını özü üçün böyük təhdid sayır və Tehranın hədələrini cavabsız qoymayacağını bəyan edir.
Belə bir vaxtda isə bəlli olub ki, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Qazaxıstana səfəri zamanı prezident Nursultan Nazarbayevdən onun mesajını İran prezidentinə çatdırmağı xahiş edib. Belə ki, gələn həftə İran prezidenti Həsən Ruhani ilə görüşü nəzərdə tutulan Nazarbayev İsrail prezidentindən soruşub: "İran prezidentinə Sizin adınızdan nəyi çatdırmağımı istərdiniz?". Benyamin Netanyahu isə aşağıdakı mesajı onun adından Ruhaniyə çatdırmağı xahiş edib:"Bizi təhdid etməyin, biz dovşan deyilik, pələngik. Siz bizi təhdid etməklə özünüzü təhlükəyə atmış olursunuz".
Bu arada qeyd edək ki, Benyamin Netanyahu Bakıya səfərindən əvvəl, dekabrın 12-də ABŞ-ın "Lookhed Martin" şirkətinin bu ölkəyə satdığı F-35 qırıcı-bombardmançı təyyarələrinin ilk partiyasını qəbul edib. Təyyarələr gecə saatlarında Negev səhrasındakı İsrail aviabazasına çatıb.
Buna baxmayaraq, Netanyahu təyyarələri şəxsən qarşılamaq üçün aviabazaya gedib. Bildirilir ki, İsrail ABŞ-dan radara yaxalanmayan, stels texnologiyalı F-35 təyyarələrini əldə edən ilk ölkə olub. Bu təyyarələr İsrailin uzaq məsafələrdəki, o cümlədən İrandakı hədəfləri vurmaq imkanlarını artıracaq. Müqaviləyə əsasən, ABŞ şirkəti İsrailə 50 F-35 təyyarəsi satacaq. Təyyarələrin hər birinin qiyməti 100 milyon dollardır. Netanyahu Nevatim aviabazasında F-35 təyyarələrini qarşılayarkən İrana eyhamla deyib: "Bizim uzun əlimiz indi daha uzun və qüdrətli oldu". Məlumata görə, təyyarələrin İsrailə təhvil verilməsi mərasimində, gecə saatları olmasına baxmayaraq, ABŞ müdafiə naziri Eşton Karter də iştirak edib. Karter deyib ki, təyyarələr İsrailə regionda hərbi balansı saxlamaq üçün olduqca vacibdir. F-35 təyyarələri ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən ötən ilin avqustundan istifadə olunur. F-35 layihəsi Pentaqonun ən bahalı və irimiqyaslı silah layihəsidir. İsrail ilin sonuna qədər iki eskadrilya F-35 təyyarəsinə malik olacaq.
Nahid SALAYEV