Azərbaycanın əsas tərəfdaşlarından hesab olunan İsraillə münasibətlərin bu ölkənin baş naziri Benyamin Netanyahunun ölkəmizə səfərindən sonra daha dinamik xarakter alması gözlənir. Baş nazirin Bakıda keçirdiyi görüşlər zamanı isə regional, həmçinin iqtisadi, təhlükəsizlik və diplomatik məsələlər müzakirə olunub.
Səfəri yüksək qiymətləndirən Prezident İlham Əliyev də bildirib ki, bu səfər ölkələrimiz arasında ikitərəfli əlaqələri genişləndirəcək: "Biz bir çox sahələrdə əməkdaşlıq edirik. İmzalanmış sənədlər əməkdaşlığımız üçün çox böyük potensialın olduğunu açıq-aydın göstərir. Sənədlərin hamısı çox vacibdir".
Xüsusi diqqət mərkəzində olan məsələlərdən biri də hərbi sahədə əməkdaşlıqla bağlıdır. Bu xüsusda da Azərbaycan dövlət başçısı maraqlı məqamlar açıqlayıb: "Biz, həmçinin, müdafiə sənayesi sahəsində fəal əməkdaşlıq edirik və bu əməkdaşlıq artıq bir neçə ildir davam edir. Bu əməkdaşlığın nə dərəcədə geniş olduğunu göstərmək üçün bir rəqəmi diqqətinizə çatdıracağam. İndiyədək Azərbaycan və İsrail şirkətləri tərəfindən müdafiə avadanlığının alınması ilə bağlı imzalanmış müqavilələrin dəyəri 5 milyard dollara yaxındır, daha dəqiq desək, 4 milyard 850 milyon dollardır. Bu müqavilələrin çox böyük hissəsi artıq həyata keçirilib. Biz hələ də bunun üzərində işləyirik və bu əməkdaşlığın səviyyəsindən çox razıyıq. Bizim münasibətlərimiz çox geniş, şaxələnmiş münasibətlərdir, bir çox sahələri əhatə edir. Mən onlardan bəzilərini qeyd etdim. Əminəm ki, cənab baş nazirin səfəri bizə yeni əməkdaşlıq sahələrini müəyyən etməyə imkan verəcək. Biz çox yaxın dostluq münasibətləri qurmuşuq və baş nazirin səfəri bunun yaxşı göstəricisidir".
Azərbaycan və İsrail arasında hərbi əməkdaşlıqdan ən çox narahat olan tərəflərdən biri isə Ermənistandır. Çünki İsraildən alınan hərbi texnika Azərbaycan ordusunun düşmən üzərində üstünlüyünü daha da artırır. Ümumiyyətlə, Netanyahunun Azərbaycana rəsmi səfərə gəlməsi hər şeydən öncə Ermənistanda ciddi təşvişə səbəb olub. İrəvan ilk növbədə Azərbaycan və İsrail arasında hərbi-texniki əməkdaşlıqdan narahatdır. Xüsusilə Rusiya mediasının İsrial kəşfiyyat qurumu olan MOSSAD-a istinadən yaydığı informasiya düşmən ölkədə təşviş yaradıb. MOSSAD-dakı mənbə bildirib ki, İsrail Azərbaycana müasir silahlar verəcək. Ermənistanın "lragir" saytı yazır ki, Bakıda Azərbaycan və İsrail arasında hərbi-texniki sahədə ciddi razılaşmaların əldə edildiyi şübhəsizdir: "Bu, Ermənistanın ciddi güc qarşısında zəif qalacağı deməkdir. İsrailin Azərbaycanla yaxınlaşması İranın ondan uzaqlaşmasına səbəb ola bilər. Bu həm də Ermənistanın İranla münasibətləri inhisara almasına imkan yarada bilər. Lakin bu "inhisarçılıq" İsrailin Azərbaycanla hərbi əməkdaşlığı fonunda çox zəifdir. Bakıda iki ölkə hərbi-texniki əlaqələri daha da genişləndirmək barədə razılaşsa, bu, Ermənistana ciddi təhlükə yaradır. Aprel döyüşlərində Azərbaycan ordusunun hərbi-texniki üstünlüyü də İsraillə hərbi əməkdaşlığın bəhrəsi idi".
Bu arada xatırladaq ki, Azərbaycan İsraildən artıq bir neçə batareya "Dəmir Günbəz" raketdən müdafiə sistemi almağı planlaşdırır. İsrailin "İsrael Hayom" nəşri də bildirir ki, Azərbaycana "Dəmir Günbəz"in satılacağına dair məlumatlar hələ ötən aydan dəqiqləşdirib: "Azərbaycan bir neçə "Dəmir Günbəz" raketdən müdafiə sistemi batareyası almağı planlaşdırır". Bu raketdən müdafiə sistemlərini İsrailin "Rafael Advanced Systems" şirkəti istehsal edir, təyinatı 4 kilometrdən 70 kilometrə qədər məsafədə kiçik mənzilli raketləri və artilleriya mərmilərini zərərsizləşdirməkdir.
Azərbaycanın İsraildən bu sistemləri alması məsələsi Rusiyanın Ermənistana "İsgəndər" operativ-taktiki raketlərini verməsindən sonra gündəmə gəlib. "Dəmir Günbəz" İsraili Qəzza sektorundan və Livanın cənubundan "Həmas" və "Hizbullah"ın raket zərbələrindən qorumaq üçün nəzərdə tutulub. Bu sistemlərin operativ-taktiki raketlərə qarşı necə işlədiyi məlum deyil, lakin hələ təkmilləşdirilməkdə olan bu sistemin bir çox göstəriciləri məxfidir və tamamilə mümkündür ki, "Dəmir Günbəz" "İsgəndər" tipli raketləri də hədəfə çatmamış neytrallaşdıra bilsin. Eyni zamanda Azərbaycanın digər müasir silah növlərini də İsraildən alması istiqamətində işlər gedir. Beynəlxalq münasibətlər sahəsində tanınmış ekspert Arye Qut bu fonda İsrailin Azərbaycana hər zaman dəstək verdiyini vurğulayır: "Hesab edirəm ki, Netanyahunun səfərilə ikitərəfli münasibətlərdə yeni səhifə açılacaq. Bundan sonra siyasi, hərbi-texniki əməkdaşlıq, həmçinin, iqtisadi əlaqələr daha da güclənəcək. Aprel müharibəsi Azərbaycanın dostunun kim, düşməninin kim olduğunu göstərdi. Sirr deyil ki, Azərbaycanla İsrail arasında hərbi-texniki əlaqələr yüksək səviyyədədir və bu əlaqələr bundan sonra da davam edəcək".
Nahid SALAYEV