Cümə axşamı günü, 19 noyabr 2026
     

İs­lam Kə­ri­mov­dan son­ra Öz­bə­kis­ta­nın ikin­ci Su­ri­ya­ya çev­ril­mək təh­lü­kə­si...

Image


Öz­bə­kis­ta­na uzun il­lər rəh­bər­lik edən İs­lam Kə­ri­mo­vun son du­ru­mu haq­qın­da hə­lə də tə­zad­lı xə­bər­lər do­la­şır. Onun hə­yat­da ol­ma­dı­ğı­nı de­yən­lər, bu­nun ək­si­ni söy­lə­yən­lər isə, gö­rü­nür, öz­lə­ri də hə­lə tam də­qiq mə­lu­ma­ta ma­lik de­yil­lər. Xa­tır­la­daq ki, bir ne­çə gün əv­vəl 78 yaş­lı İs­lam Kə­ri­mov be­yi­nə qan sız­ma­sı di­aq­no­zu ilə xəs­tə­xa­na­ya yer­ləş­di­ri­lib. Ar­tıq bu şəx­sin öl­kə­yə rəh­bər­lik edə bi­lə­cə­yi cid­di su­al al­tın­da­dır. Bu­nun isə öl­kə­nin da­xi­li və xa­ri­ci hə­ya­tı­na tə­sir­siz ötüş­mə­yə­cə­yi haq­da fi­kir­lər səs­lə­nir. 

"Fo­re­ign Po­licy" dər­gi­si ya­zır ki, Öz­bə­kis­tan­da du­rum həs­sas­dır. İki bö­yük ma­liy­yə tə­rəf­da­şı olan Ru­si­ya və Çin­də­ki iq­ti­sa­di tə­la­tüm­lər bu öl­kə­yə tə­sir­siz ötüş­mə­yib. Üs­tə­lik, öl­kə­də ra­di­kal is­lam­çı­lıq prob­le­mi var. Qeyd olu­nur ki, bun­dan əv­vəl İs­lam Hə­rə­ka­tı Öz­bə­kis­tan­da hö­ku­mə­ti de­vi­rib Or­ta Asi­ya­da xi­la­fət qur­maq is­tə­yir­di. La­kin bu hə­rə­kat Or­ta Asi­ya­dan sı­xış­dı­rı­lıb çı­xa­rıl­dı və fə­a­liy­yə­ti­ni Əf­qa­nıs­ta­na və Pa­kis­ta­na yö­nəltdi. Am­ma 2014-cü il­də İŞİD qrup­laş­ma­sı­nın yük­sə­li­şin­dən son­ra on­lar da fə­al­laş­dı­lar: "Özəl­lik­lə də di­ni azad­lıq­la­rın da­ha çox rep­res­si­ya olun­ma­sı xey­li ada­mı ekstre­mist qrup­la­ra cəlb edə­cək. Si­ya­si plü­ra­lizm ol­ma­yan yer­də di­ni ekstre­mizm ha­kim re­ji­mə qar­şı çı­xan­la­rı bir­ləş­di­rən ha­zır qüv­və ro­lu­nu oy­na­yır". Qeyd olu­nur ki, ha­zır­da, Ru­si­ya da da­xil ol­maq­la, bü­tün re­gi­o­nal oyun­çu­lar Kə­ri­mo­vun müm­kün və­fa­tın­dan son­ra Öz­bə­kis­tan­da və­ziy­yə­tin ne­cə də­yi­şə­cə­yi­ni təx­min et­mə­yə ça­lı­şır­lar. Ru­si­ya­lı hər­bi ekspert Pa­vel Fel­qen­ha­u­er he­sab edir ki, Kə­ri­mo­vun ölü­mün­dən son­ra Öz­bə­kis­ta­nın ikin­ci Su­ri­ya­ya çev­ril­mə­si təh­lü­kə­si var. Ekspert Öz­bə­kis­ta­nın mü­səl­man əha­li­si­nin uzun il­lər­dir Kə­ri­mo­vun zül­mü al­tın­da in­lə­di­yi­ni, in­di onun ölü­mü­nün ekstre­mizm əh­va­lı­nı güc­lən­di­rə­cə­yi­ni və mü­xa­lif Öz­bə­kis­tan İs­lam Hə­rə­ka­tı­nın fə­al­la­şa­ca­ğı­nı de­yir. Öz­bə­kis­tan İs­lam Hə­rə­ka­tı­nın dü­şər­gə­lə­ri Əf­qa­nıs­tan­da­dır, on­lar İŞİD  "xə­li­fə­si" Bağ­da­di­yə bi­ət edib­lər. Eksper­tə gö­rə, Kə­ri­mo­vun ölü­mü ilə bağ­lı Öz­bə­kis­tan­da və­ziy­yət qa­rış­sa, is­lam­çı­lar Əf­qa­nıs­tan­dan bu öl­kə­yə mü­da­xi­lə edə­cək. Öz­bə­kis­tan or­du­su isə bu­nun qar­şı­sı­nı ala bil­mə­yə­cək.

Am­ma prob­lem tək bu­nun­la da bit­mir. Be­lə ki, Öz­bə­kis­ta­nın iki qon­şu öl­kə ilə də mü­na­si­bət­lə­ri gər­gin­dir. On­lar­dan bi­ri olan Ta­ci­kis­tan Öz­bə­kis­tan ha­ki­miy­yə­ti­nin ən çə­tin mü­na­si­bət­lə­rə ma­lik ol­du­ğu öl­kə sa­yı­lır. Ana­li­tik­lər iki öl­kə ara­sın­da­kı mü­na­si­bət­lə­ri son il­lər­də hət­ta "so­yuq mü­ha­ri­bə" ad­lan­dı­rıb­lar. Öz­bə­kis­tan Dü­şən­bə­nin, de­mək olar, bü­tün su-ener­ji tə­şəb­büs­lə­ri­nə qar­şı çı­xır, ey­ni za­man­da Ta­ci­kis­tan və di­gər qon­şu olan Qır­ğı­zıs­tan­da su-elektrik stan­si­ya­la­rı­nın ti­kil­mə­si­nin əley­hi­nə­dir. Daş­kənd be­lə bir na­ra­hat­lıq ifa­də edir ki, çay­la­rın üzə­rin­də əla­və stan­si­ya­lar Öz­bə­kis­tan, Qa­za­xıs­tan və Türkmə­nis­tan­da su qıt­lı­ğı ya­ra­da­raq eko­lo­ji prob­lem­lə­rə sə­bəb ola bi­lər. Bu ara­da isə Qır­ğı­zıs­tan Öz­bə­kis­ta­na Or­to-To­ki su an­ba­rı­nın yer­ləş­di­yi əra­zi­lə­ri tərk et­mək ça­ğı­rı­şı edib. İs­lam Kə­ri­mo­vun səh­hə­tin­də mə­lum olay­lar­dan son­ra rəs­mi Biş­kek Öz­bə­kis­ta­nın is­ti­fa­də et­di­yi Or­to-To­ki su an­ba­rı­nın Qır­ğı­zıs­tan əra­zi­si olan Cə­la­la­bad ra­yo­nun­da yer­ləş­mə­si mə­sə­lə­si­ni ye­ni­dən gün­də­mə gə­ti­rib və Daş­kənddən hə­min əra­zi­lə­ri tərk et­mə­si­ni tə­ləb edib. Qır­ğı­zıs­ta­nın yer­li in­for­ma­si­ya agentlik­lə­rin­dən bi­ri hö­ku­mət­də­ki mən­bə­lə­rə is­ti­na­dən mə­sə­lə­nin çox sərt şə­kil­də qo­yul­du­ğu­nu ya­zır:"Biş­kek Öz­bə­kis­tan tə­rə­fi­nə də­fə­lər­lə bil­di­rib ki, Or­to-To­ki su an­ba­rı Qır­ğı­zıs­ta­na aid­dir və onun əra­zi­sin­də yer­lə­şir". Mən­bə qeyd edir ki, Qır­ğı­zıs­tan döv­lə­ti əra­zi bü­töv­lü­yü və döv­lət sər­həd­lə­ri­nin to­xu­nul­maz­lı­ğı prin­si­pi­ni əsas gə­ti­rə­rək, Öz­bə­kis­ta­nı bey­nəl­xalq hü­quq nor­ma­la­rı­na əməl et­mə­yə ça­ğı­rır.

Qeyd edək ki, Mər­kə­zi Asi­ya­nın əsas prob­lem­lə­rin­dən olan su mü­ba­hi­sə­si­nin əsa­sı SSRİ döv­rün­də qo­yu­lub. Be­lə ki, 1930-cu il­də Öz­bə­kis­ta­nın Fər­qa­nə va­di­sin­də pam­bıq is­teh­sa­lı in­ki­şaf et­di­yi üçün SSRİ bu böl­gə­yə güc­lü dəs­tək ve­rib. 1940-cı il­də 660 hek­tar­lıq Qır­ğı­zıs­tan əra­zi­si su höv­zə­si­nin ti­kil­mə­si üçün Öz­bə­kis­ta­na ve­ri­lib. 1972-ci il­də su re­zervlə­ri ge­niş­lən­di­ri­lib. Am­ma so­vet im­pe­ri­ya­sı da­ğı­lan­dan son­ra qır­ğız­lar ta­ri­xi tor­paq­la­rı­nı ge­ri is­tə­yib­lər. Öz­bək­lər isə hə­min əra­zi­lə­ri qay­tar­maq niy­yə­tin­də de­yil.

İs­lam Kə­ri­mo­vun in­sult ke­çir­mə­sin­dən son­ra Biş­ke­kin ta­ri­xi mü­ba­hi­sə­ni ye­ni­dən dir­çəltmə­si Mər­kə­zi Asi­ya­da 20 il­dir ak­tu­al olan su mü­ha­ri­bə­si­nin baş ver­mə eh­ti­mal­la­rı­nı gün­də­mə gə­ti­rir. Gö­rü­nür, in­di­yə qə­dər sərt si­ya­sə­ti ilə Qır­ğı­zıs­ta­na mey­dan oxu­yan Kə­ri­mo­vun yox­lu­ğu Biş­ke­ki bu ad­dım­la­rı at­ma­ğa cə­sa­rət­lən­di­rib. Am­ma Öz­bə­kis­ta­nın da möv­qe­yin­dən ge­ri çə­ki­lə­cə­yi qə­tiy­yən inan­dı­rı­cı sa­yıl­mır.

Na­hid SA­LA­YEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

19.11.2026 / 21:17
Almaniya Cənubi Qafqazda sülh prosesi ilə bağlı yeni kurs elan etdi...

19.11.2026 / 20:50
Paşinyan Azərbaycan XİN-lə tam razılaşdı...

19.11.2026 / 20:33
Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

19.11.2026 / 20:15
Aşqabad bütün istiqamətlərdə diplomatiyanı dəyişir, tək Türk birliyindən başqa - Şok səbəblər...

19.11.2026 / 19:55
Paşinyandan üsyan etdi - 1870-ci illərdən bəri... bizi türklərə düşmən etdilər...

19.11.2026 / 19:35
Sumqayıtda “Psixologiya və Şəxsi İnkişaf” forumu keçirilib - FOTO

19.11.2026 / 19:18
2023-cü ilin 1 yanvarından bu yana 220 manat məbləği dəyişməyib - niyə?

19.11.2026 / 19:02
Ermənistan Alban irsini özününküləşdirərək UNESCO-ya daxil etmək istəyir – TƏXRİBAT

19.11.2026 / 18:56
Tramp Putin və Cinpinlə görüşdə İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 18:43
Putindən sərt mesajlar - Krım körpüsünə cavab, ərazi məsələsində güzəştsizlik və Qərbə xəbərdarlıq...

19.11.2026 / 18:41
ORMEŞƏNİN ŞƏRƏF DASTANI - Vətənə, qəhrəmanlığa və yaddaşa yazılan əbədi abidə

19.11.2026 / 18:28
YAP: 34 illik zəngin siyasi irs və yeni dövrün strateji hədəfləri

19.11.2026 / 18:21
Şəhid adı əbədidir...

19.11.2026 / 18:18
Ermənistanda TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsi üçün vəsait ayırdı...

19.11.2026 / 18:13
Putin, Tramp və Si Cinpin sülh haqqında Bəyannamə qəbul etdilər

19.11.2026 / 18:01
İranın ağası və... dığası - YUNUS OĞUZ yazır

19.11.2026 / 17:57
Səməd Vurğunun böyük Vətən sevgisi

19.11.2026 / 17:41
“Deputatların “üsyankar” çıxışları idarə olunur” - İddia...

19.11.2026 / 17:10
Prezident İlham Əliyev Vyetnama səfərə edib - FOTO

19.11.2026 / 16:55
Çində tarixi görüş - Putin, Tramp və Cinpin nələri müzakirə etdi...

19.11.2026 / 16:18
Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

19.11.2026 / 16:10
Almaniya Qafqazda ümidini Azərbaycana bağladı - enerjinin gücü budur bax...

19.11.2026 / 15:49
Tramp İranla bağlı təzə taktika işə salıb - "məhdud zərbələr"...

19.11.2026 / 15:18
Anna Akopyan Nikol Paşinyanı hakimiyyətdən devirir...(?)

19.11.2026 / 14:46
Qərbi Azərbaycan İcması Tom Lantos Komissiyasını qərəzli yanaşmadan əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 14:41
Bakı-İrəvan sülh prosesinin "altına bomba qoyulur" - qatil Monte Melkonyana kino çəkildi...

19.11.2026 / 14:40
Azərbaycanda ərzağa xərclənən pullar artır, lakin başadüşülən səbəblər var...

19.11.2026 / 14:26
Tramp APEC sammitində Cinpin danışarkən yatdı... - VİDEO

19.11.2026 / 14:22
Parakənd Xalkolit yaşayış yeri

19.11.2026 / 14:11
İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

19.11.2026 / 13:57
Rusiyanın ABŞ-la yeni bazarlıq planları - Kalininqraddan çıxırıq, Ukraynanı NATO-ya buraxırıq...

19.11.2026 / 13:56
"Ermənistanın 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerini açıqlamasını gözləyirik" - Hikmət Hacıyev

19.11.2026 / 13:44
Prezident İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır"

19.11.2026 / 13:42
"Heydər Əliyev Fondu Vyetnamla humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə fəal surətdə kömək edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:40
Prezident: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

19.11.2026 / 13:37
Paşinyan yeni Konstitusiya qəbul olunmayacağı təqdirdə istefa verəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 13:34
"Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:32
Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib

19.11.2026 / 13:21
Cinpin Tayvanla bağlı Trampa çağırış etdi - Tramp ABŞ-ın Tayvanın müstəqilliyini dəstəkləmədiyini dedi...

19.11.2026 / 13:06
Alen Simonyan müxalifəti hədələdi – “yeni Konstitusiya qəbul edilməsə... onları darmadağın edəcəyik”

19.11.2026 / 12:47
Putin, Tramp və Si Cinpin arasında ilk üçtərəfli görüş başladı...

19.11.2026 / 12:26
Putin və Tramp arasında görüş keçirildi...

19.11.2026 / 12:12
Xeyirxahlıq missiyası

19.11.2026 / 12:07
Xəzərin sahilboyu ərazilərinin idarə olunması üçün yeni mexanizmlər tətbiq ediləcək...

19.11.2026 / 11:59
Simonyan Azərbaycana gəlir...

19.11.2026 / 11:43
Xəzərin sahilindəki qanunsuz tikililərin taleyi necə olacaq? - Açıqlama

19.11.2026 / 11:30
"Xəzərin sahilboyu ərazilərində qanunsuz fəaliyyətlər də mövcuddur" - İlqar Həbiyev

19.11.2026 / 11:17
“Dünya misli görünməmiş kiberdəyişikliklərin yalnız başlanğıcındadır" - DTX rəis müavini

19.11.2026 / 10:30
Bakıda ilk dəfə avtobuslar üçün ayrıca svetofor quraşdırılacaq...

19.11.2026 / 10:07
Məleykə Abbaszadə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru təyin edildi

19.11.2026 / 10:05
Elçin Babayev Bakı Dövlət Universitetinin rektoru vəzifəsindən azad edildi

19.11.2026 / 09:41
ABŞ-ın üç aviadaşıyıcısından biri Yaxın Şərqi tərk etdi - nə baş verir?

19.11.2026 / 09:12
Vəkil Orxan Kəngərli saxlanıldı

19.11.2026 / 08:50
Azərbaycan Fransanı regionda sülh prosesinə mane olan qərəzli mövqeyindən əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 06:02
Çexiya da rus idmançıların ölkəyə girişini yasaqladı

18.11.2026 / 22:36
Ukraynada "ikinci Çernobıl" təhlükəsi... Avropada nüvə qəzası risqi son 40 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatdı - 38 ölkədən XƏBƏRDARLIQ...

18.11.2026 / 22:10
İtaliyada İsraili tənqid etmək qadağan edildi...

18.11.2026 / 21:44
Kaya Kallası Rusiya ilə danışıqlarda iştirakdan kim (lər) məhrum etdi...

18.11.2026 / 21:27
9-cu əsrdə Rusiyanı xristianlaşdıran da ermənilər olublarmış...

18.11.2026 / 21:11
Tramp ölkənin “bütün” hərbi gücünü İranın üstünə tökdü...

18.11.2026 / 20:53
Spiker Rubinyan sülh sazişinə Paşinyandan fərqli mövqe göstərdi...

18.11.2026 / 20:36
Ermənistan və Rusiya dəmiryolu üzrə qapalı İşçi qruplar yaratdı...

18.11.2026 / 20:20
Ermənistan parlamentində inanılmaz konstitusiya “bazarlığı” başladı...

18.11.2026 / 20:03
Ermənistanın hökumət sənədində Azərbaycana qarşı “070” kodlu təxribat rəsmiləşdirilir...

18.11.2026 / 19:44
Məmurlar Prezidentin qərarından sui-istifadəni davam etdirirlər...

18.11.2026 / 19:27
Britaniya Avropa İttifaqından çıxmasına peşman olub, yenidən quruma qayıtmaq istəyir

18.11.2026 / 19:15
8 nəfər saxlandı, 104 kiloqram narkotik ələ keçirildi - DİN-dən irimiqyaslı əməliyyat...

18.11.2026 / 19:06
Kollegiyadan saxlanılan vəkillərlə bağlı xəbərlərə REAKSİYA

18.11.2026 / 18:53
Əli Əsədov Gürcüstanın Baş nazirinin müavini ilə görüşdü

18.11.2026 / 18:49
Türkiyədə AK Parti iqtidarı “Sözcü TV”-ni də bağladı, müxalifətə qarşı cəza yürüşləri davam edir...

18.11.2026 / 18:34
Din xadimləri dövlət qulluğunda işləyə bilməyəcəklər...

18.11.2026 / 18:19
“Türkiyə və Azərbaycan hərbi əməkdaşlığı genişləndirir” - Yaşar Gülər

18.11.2026 / 18:01
Bakı Dialoqunun yekun Bəyannaməsi BMT-nin rəsmi sənədi kimi yayıldı

18.11.2026 / 17:50
Rusiya Kalininqraddakı qoşunları çıxarmaq müqabilində NATO-nun 1997-ci il sərhədlərinə qayıtmasını tələb edir...

18.11.2026 / 17:26
“Ermənistan və Azərbaycan transsərhəd su ehtiyatlarının idarə olunması üzrə işçi qrupları yaradır” - Paşinyan

18.11.2026 / 17:12
Putin və Tramp Çində görüşdü...

18.11.2026 / 17:06
Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin iclası keçirilib - FOTO

18.11.2026 / 16:50
İnstitut direktoru 6 min, müavinləri 5 min maaş alacaq – Əli Əsədov qərar verdi

18.11.2026 / 16:35
İrəvan Moskvanın dəmir yolu siyasətinə qarşı mövqeyini sərtləşdirdi...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ