Cümə günü, 20 noyabr 2026
     

Ru­si­ya və İran­sız "Transxə­zər" qaz kə­mə­ri... Azər­bay­can bü­tün hal­lar­da işin için­də...

Image


Azər­bay­can və Türkmə­nis­tan ara­sın­da möv­cud mü­na­si­bət­lər bu öl­kə­lə­rin ener­ji sa­hə­sin­də də qar­şı­lıq­lı əmək­daş­lı­ğı­nın ge­niş­lən­mə­si üçün mü­hüm ba­za ya­ra­dır. Re­al və­ziy­yə­tin təh­li­li isə hər iki öl­kə­nin sö­zü­ge­dən sa­hə­də qar­şı­lıq­lı əmək­daş­lı­ğı­nın in­ki­şa­fın­da zə­ru­ri ye­ni­lik­lə­rin ola bi­lə­cə­yi­ni is­tis­na et­mir. Söh­bət ilk ola­raq "Transxə­zər" qaz kə­mə­rin­dən ge­dir.

Xa­tır­la­daq ki, bu la­yi­hə uzun müd­dət­dir gün­dəm­də ol­sa da, onun re­al­laş­ma­sı hə­lə müm­kün ol­ma­yıb. Am­ma be­lə gö­rü­nür, həm Azər­bay­can, həm də Türkmə­nis­tan la­yi­hə­nin hə­ya­ta keç­mə­sin­də ma­raq­lı­dır və bu­nun üçün infrastruk­tu­run ya­ra­dıl­ma­sı heç də han­sı­sa çə­tin­lik ya­rat­ma­ya­caq. Hər hal­da, SO­CAR-ın I vit­se-pre­zi­den­ti Xoş­bəxt Yu­sif­za­də­nin açıq­la­ma­la­rı bu qə­na­ə­tə gəl­mə­yə əsas ve­rir. O qeyd edir ki, Azər­bay­can kə­mər­lə­ri­nə çı­xış Türkmə­nis­tan üçün ən ucuz yol ola­caq. Ener­ji İq­ti­sa­diy­yat­la­rı Bey­nəl­xalq As­so­si­a­si­ya­sı­nın (İA­EE) "Xə­zər re­gi­o­nun­da in­ki­şaf et­mək­də olan ener­ji iq­ti­sa­diy­yat­la­rı: də­yi­şik­lik­lər və im­kan­lar" möv­zu­sun­da Ba­kı­da ke­çir­di­yi Av­ra­si­ya konfran­sın­da çı­xış edən Yu­sif­za­də de­yib ki, da­nı­şıq­la­rın uzan­ma­sı­na sə­bəb mü­ba­hi­sə­li "Kə­pəz" ya­ta­ğı­dır: "Təx­mi­nən Xə­zə­rin or­ta­sı­na qə­dər kə­mər­lə­ri­miz var. Ora­dan Türkmə­nis­ta­na qə­dər isə çox az mə­sa­fə qa­lır. Dü­şü­nü­rəm ki, tez­lik­lə bu mə­sə­lə müs­bət həll edi­lə­cək. On­lar bu ya­ta­ğı "Sər­dar" ad­lan­dı­rır, biz isə "Kə­pəz" de­yi­rik. İna­nı­ram ki, ya­xın gə­lə­cək­də bu mə­sə­lə həll olu­na­caq".

Qeyd edək ki, Azər­bay­can və Türkmə­nis­tan Xə­zə­rin di­bi ilə qaz kə­mər­lə­ri­ni bir­ləş­dir­sə, bu, Av­ro­pa İt­ti­fa­qı­nın dəs­tək ver­di­yi, Ru­si­ya ilə İra­nın isə ən­gəl ol­du­ğu "Transxə­zər"  la­yi­hə­si­nin ger­çək­ləş­mə­si ola­caq. Av­ro­pa İt­ti­fa­qı üçün  "Transxə­zər"in əhə­miy­yə­ti ol­duq­ca bö­yük­dür. Ekspertlər he­sab edir ki, "Transxə­zər" la­yi­hə­si ger­çək­lə­şə­cək­sə, bu Xə­zər böl­gə­sin­də si­ya­si ta­raz­lı­ğı ye­rin­dən oy­na­da­caq. Bu la­yi­hə ilə il­də 30 mil­yard kub­metr türkmən qa­zı­nı Av­ro­pa­ya çı­xar­maq müm­kün­dür. Di­gər tə­rəf­dən, bu la­yi­hə hə­ya­ta ke­çər­sə, Türkmə­nis­tan qa­zı­nın ən bö­yük alı­cı­sı olan Çi­nin tə­sir­lə­ri aza­la­caq, həm­çi­nin, Aş­qa­ba­dın ener­ji mə­sə­lə­sin­də Ru­si­ya və İran ara­sın­da qal­ma­sı da ara­dan qal­xa­caq. Məhz bu­na gö­rə də ener­ji xə­ri­tə­si­ni də­yiş­mək gü­cün­də olan Xə­zər böl­gə­si həm Türkmə­nis­tan, həm Azər­bay­can, həm də Qərb öl­kə­lə­ri üçün çox əhə­miy­yət­li­dir.

O da sirr de­yil ki, Ru­si­ya ener­ji da­şı­yı­cı­la­rın­dan ası­lı­lı­ğı­nı azaltma­ğa ça­lı­şan Av­ro­pa ya­xın 3 il­də Türkmə­nis­tan­dan qaz id­xa­lı­na baş­la­ma­ğı dü­şü­nür. Öz növ­bə­sin­də, Türkmə­nis­tan öz ix­rac im­kan­la­rı­nı di­ver­si­fi­ka­si­ya et­mək is­tə­yir. Elə Av­ro­pa üçün də öz id­xal im­kan­la­rı­nı di­ver­si­fi­ka­si­ya et­mək əhə­miy­yət­li­dir. Av­ro­pa­da he­sab edir­lər ki, Türkmə­nis­tan Cə­nub Qaz Dəh­li­zi la­yi­hə­si­nin bir his­sə­si ol­ma­lı­dır. Bu­nun üçün isə "Transxə­zər"in hə­ya­ta keç­mə­si müt­ləq­dir. Av­ro­pa "Transxə­zər" la­yi­hə­sin­dən na­ra­hat olan Ru­si­ya və İra­nın də­ni­zin eko­lo­ji çirklən­mə­si haq­da id­di­a­la­rı­nı da əsas­sız sa­yır. Xa­tır­la­daq ki, "Transxə­zər" bo­ru kə­mə­ri­nin ti­kin­ti­si ilə bağ­lı Türkmə­nis­tan­la Av­ro­pa İt­ti­fa­qı və baş­qa öl­kə­lər ara­sın­da da­nı­şıq­lar ötən əs­rin 90-cı il­lə­ri­nin son­la­rın­dan apa­rı­lır. Ha­zır­da Av­ro­pa Türkmə­nis­ta­na bu mə­sə­lə­də bö­yük dəs­tək ve­rir. Onu da qeyd edək ki, Türkmə­nis­tan Tür­ki­yə­nin tək­li­fi ilə TA­NAP-a qo­şul­maq üçün çər­çi­və ra­zı­laş­ma­sı­nı im­za­la­yıb. Türkmən qa­zı­nın Cə­nub Qaz Dəh­li­zi la­yi­hə­si­nə qo­şul­ma­sı və Azər­bay­can qa­zı ilə bir­gə Av­ro­pa ba­za­rı­na çı­xı­şı ilə Qərbdə bu ba­zar­da in­hi­sar­çı­lıq ara­dan qal­xa bi­lər. La­kin Ru­si­ya bu­na qar­şı çı­xır və əsas ki­mi la­yi­hə­nin Xə­zər­də eko­lo­ji çirklən­mə­yə sə­bəb ola­ca­ğı­nı gös­tə­rir. Ekspertlə­rə gö­rə, Ru­si­ya­nın na­ra­zı­lı­ğı­na bax­ma­ya­raq, "Transxə­zər"in çə­ki­li­şi Av­ro­pa­nın dəs­tə­yi ilə baş tu­ta­caq. Ar­tıq rəs­mi Ba­kı da Türkmə­nis­tan və Mər­kə­zi Asi­ya qa­zı­na öz kom­mu­ni­ka­si­ya va­si­tə­lə­ri­ni ve­rə bi­lə­cə­yi­ni açıq­la­yıb. Ekspertlə­rin fik­rin­cə, Av­ro­pa la­zım­lı si­ya­si ira­də gös­tə­rib Ru­si­ya və İra­nı ra­zı sa­lar­sa, "Transxə­zər" marşru­tu­nun re­al­laş­ma­sı tez­lə­şə bi­lər. Ba­kı və Aş­qa­bad ara­sın­da son ya­xın­laş­ma­lar Ru­si­ya və İra­nın ra­zı­lı­ğı ol­ma­dan da "Transxə­zər" marşru­tu­nun çə­ki­lə bi­lə­cə­yi­ni gös­tə­rir. Bu isə Ru­si­ya­nın ener­ji ası­lı­lı­ğın­dan xi­las ol­maq ba­xı­mın­dan Av­ro­pa üçün ol­duq­ca əhə­miy­yət­li­dir. Onu da xa­tır­la­daq ki, "Transxə­zər" qaz kə­mə­ri 2014-2020-ci il­lər üçün pri­o­ri­tet infrastruk­tur ener­ji la­yi­hə­lə­ri sı­ra­sı­na da­xil edi­lib.

Na­hid SA­LA­YEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

19.11.2026 / 21:17
Almaniya Cənubi Qafqazda sülh prosesi ilə bağlı yeni kurs elan etdi...

19.11.2026 / 20:50
Paşinyan Azərbaycan XİN-lə tam razılaşdı...

19.11.2026 / 20:33
Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

19.11.2026 / 20:15
Aşqabad bütün istiqamətlərdə diplomatiyanı dəyişir, tək Türk birliyindən başqa - Şok səbəblər...

19.11.2026 / 19:55
Paşinyandan üsyan etdi - 1870-ci illərdən bəri... bizi türklərə düşmən etdilər...

19.11.2026 / 19:35
Sumqayıtda “Psixologiya və Şəxsi İnkişaf” forumu keçirilib - FOTO

19.11.2026 / 19:18
2023-cü ilin 1 yanvarından bu yana 220 manat məbləği dəyişməyib - niyə?

19.11.2026 / 19:02
Ermənistan Alban irsini özününküləşdirərək UNESCO-ya daxil etmək istəyir – TƏXRİBAT

19.11.2026 / 18:56
Tramp Putin və Cinpinlə görüşdə İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 18:43
Putindən sərt mesajlar - Krım körpüsünə cavab, ərazi məsələsində güzəştsizlik və Qərbə xəbərdarlıq...

19.11.2026 / 18:41
ORMEŞƏNİN ŞƏRƏF DASTANI - Vətənə, qəhrəmanlığa və yaddaşa yazılan əbədi abidə

19.11.2026 / 18:28
YAP: 34 illik zəngin siyasi irs və yeni dövrün strateji hədəfləri

19.11.2026 / 18:21
Şəhid adı əbədidir...

19.11.2026 / 18:18
Ermənistanda TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsi üçün vəsait ayırdı...

19.11.2026 / 18:13
Putin, Tramp və Si Cinpin sülh haqqında Bəyannamə qəbul etdilər

19.11.2026 / 18:01
İranın ağası və... dığası - YUNUS OĞUZ yazır

19.11.2026 / 17:57
Səməd Vurğunun böyük Vətən sevgisi

19.11.2026 / 17:41
“Deputatların “üsyankar” çıxışları idarə olunur” - İddia...

19.11.2026 / 17:10
Prezident İlham Əliyev Vyetnama səfərə edib - FOTO

19.11.2026 / 16:55
Çində tarixi görüş - Putin, Tramp və Cinpin nələri müzakirə etdi...

19.11.2026 / 16:18
Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

19.11.2026 / 16:10
Almaniya Qafqazda ümidini Azərbaycana bağladı - enerjinin gücü budur bax...

19.11.2026 / 15:49
Tramp İranla bağlı təzə taktika işə salıb - "məhdud zərbələr"...

19.11.2026 / 15:18
Anna Akopyan Nikol Paşinyanı hakimiyyətdən devirir...(?)

19.11.2026 / 14:46
Qərbi Azərbaycan İcması Tom Lantos Komissiyasını qərəzli yanaşmadan əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 14:41
Bakı-İrəvan sülh prosesinin "altına bomba qoyulur" - qatil Monte Melkonyana kino çəkildi...

19.11.2026 / 14:40
Azərbaycanda ərzağa xərclənən pullar artır, lakin başadüşülən səbəblər var...

19.11.2026 / 14:26
Tramp APEC sammitində Cinpin danışarkən yatdı... - VİDEO

19.11.2026 / 14:22
Parakənd Xalkolit yaşayış yeri

19.11.2026 / 14:11
İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

19.11.2026 / 13:57
Rusiyanın ABŞ-la yeni bazarlıq planları - Kalininqraddan çıxırıq, Ukraynanı NATO-ya buraxırıq...

19.11.2026 / 13:56
"Ermənistanın 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerini açıqlamasını gözləyirik" - Hikmət Hacıyev

19.11.2026 / 13:44
Prezident İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır"

19.11.2026 / 13:42
"Heydər Əliyev Fondu Vyetnamla humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə fəal surətdə kömək edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:40
Prezident: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

19.11.2026 / 13:37
Paşinyan yeni Konstitusiya qəbul olunmayacağı təqdirdə istefa verəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 13:34
"Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:32
Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib

19.11.2026 / 13:21
Cinpin Tayvanla bağlı Trampa çağırış etdi - Tramp ABŞ-ın Tayvanın müstəqilliyini dəstəkləmədiyini dedi...

19.11.2026 / 13:06
Alen Simonyan müxalifəti hədələdi – “yeni Konstitusiya qəbul edilməsə... onları darmadağın edəcəyik”

19.11.2026 / 12:47
Putin, Tramp və Si Cinpin arasında ilk üçtərəfli görüş başladı...

19.11.2026 / 12:26
Putin və Tramp arasında görüş keçirildi...

19.11.2026 / 12:12
Xeyirxahlıq missiyası

19.11.2026 / 12:07
Xəzərin sahilboyu ərazilərinin idarə olunması üçün yeni mexanizmlər tətbiq ediləcək...

19.11.2026 / 11:59
Simonyan Azərbaycana gəlir...

19.11.2026 / 11:43
Xəzərin sahilindəki qanunsuz tikililərin taleyi necə olacaq? - Açıqlama

19.11.2026 / 11:30
"Xəzərin sahilboyu ərazilərində qanunsuz fəaliyyətlər də mövcuddur" - İlqar Həbiyev

19.11.2026 / 11:17
“Dünya misli görünməmiş kiberdəyişikliklərin yalnız başlanğıcındadır" - DTX rəis müavini

19.11.2026 / 10:30
Bakıda ilk dəfə avtobuslar üçün ayrıca svetofor quraşdırılacaq...

19.11.2026 / 10:07
Məleykə Abbaszadə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru təyin edildi

19.11.2026 / 10:05
Elçin Babayev Bakı Dövlət Universitetinin rektoru vəzifəsindən azad edildi

19.11.2026 / 09:41
ABŞ-ın üç aviadaşıyıcısından biri Yaxın Şərqi tərk etdi - nə baş verir?

19.11.2026 / 09:12
Vəkil Orxan Kəngərli saxlanıldı

19.11.2026 / 08:50
Azərbaycan Fransanı regionda sülh prosesinə mane olan qərəzli mövqeyindən əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 06:02
Çexiya da rus idmançıların ölkəyə girişini yasaqladı

18.11.2026 / 22:36
Ukraynada "ikinci Çernobıl" təhlükəsi... Avropada nüvə qəzası risqi son 40 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatdı - 38 ölkədən XƏBƏRDARLIQ...

18.11.2026 / 22:10
İtaliyada İsraili tənqid etmək qadağan edildi...

18.11.2026 / 21:44
Kaya Kallası Rusiya ilə danışıqlarda iştirakdan kim (lər) məhrum etdi...

18.11.2026 / 21:27
9-cu əsrdə Rusiyanı xristianlaşdıran da ermənilər olublarmış...

18.11.2026 / 21:11
Tramp ölkənin “bütün” hərbi gücünü İranın üstünə tökdü...

18.11.2026 / 20:53
Spiker Rubinyan sülh sazişinə Paşinyandan fərqli mövqe göstərdi...

18.11.2026 / 20:36
Ermənistan və Rusiya dəmiryolu üzrə qapalı İşçi qruplar yaratdı...

18.11.2026 / 20:20
Ermənistan parlamentində inanılmaz konstitusiya “bazarlığı” başladı...

18.11.2026 / 20:03
Ermənistanın hökumət sənədində Azərbaycana qarşı “070” kodlu təxribat rəsmiləşdirilir...

18.11.2026 / 19:44
Məmurlar Prezidentin qərarından sui-istifadəni davam etdirirlər...

18.11.2026 / 19:27
Britaniya Avropa İttifaqından çıxmasına peşman olub, yenidən quruma qayıtmaq istəyir

18.11.2026 / 19:15
8 nəfər saxlandı, 104 kiloqram narkotik ələ keçirildi - DİN-dən irimiqyaslı əməliyyat...

18.11.2026 / 19:06
Kollegiyadan saxlanılan vəkillərlə bağlı xəbərlərə REAKSİYA

18.11.2026 / 18:53
Əli Əsədov Gürcüstanın Baş nazirinin müavini ilə görüşdü

18.11.2026 / 18:49
Türkiyədə AK Parti iqtidarı “Sözcü TV”-ni də bağladı, müxalifətə qarşı cəza yürüşləri davam edir...

18.11.2026 / 18:34
Din xadimləri dövlət qulluğunda işləyə bilməyəcəklər...

18.11.2026 / 18:19
“Türkiyə və Azərbaycan hərbi əməkdaşlığı genişləndirir” - Yaşar Gülər

18.11.2026 / 18:01
Bakı Dialoqunun yekun Bəyannaməsi BMT-nin rəsmi sənədi kimi yayıldı

18.11.2026 / 17:50
Rusiya Kalininqraddakı qoşunları çıxarmaq müqabilində NATO-nun 1997-ci il sərhədlərinə qayıtmasını tələb edir...

18.11.2026 / 17:26
“Ermənistan və Azərbaycan transsərhəd su ehtiyatlarının idarə olunması üzrə işçi qrupları yaradır” - Paşinyan

18.11.2026 / 17:12
Putin və Tramp Çində görüşdü...

18.11.2026 / 17:06
Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin iclası keçirilib - FOTO

18.11.2026 / 16:50
İnstitut direktoru 6 min, müavinləri 5 min maaş alacaq – Əli Əsədov qərar verdi

18.11.2026 / 16:35
İrəvan Moskvanın dəmir yolu siyasətinə qarşı mövqeyini sərtləşdirdi...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ