Cümə günü, 20 noyabr 2026
     

İraq, İran, Ru­si­ya, Türkmə­nis­tan qa­zı­nın Av­ro­pa­ya nəq­lin­də mər­kəz nöq­tə - Azər­bay­can...

Image


Av­ro­pa­nın ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yin­də mü­hüm rol oy­na­yan Azər­bay­can öz kar­bo­hid­ro­gen eh­ti­yat­la­rı­nın müx­tə­lif marşrut­lar­la dün­ya ba­zar­la­rı­na çı­xa­rıl­ma­sı­na da­im xü­su­si diq­qət ye­ti­rib. Bu xü­sus­da atı­lan mü­hüm ad­dım­lar­dan bi­ri də Azər­bay­can qa­zı­nı Tür­ki­yə və bu­ra­dan da Av­ro­pa­ya nəql edə­cək "Tran­sa­na­do­lu" bo­ru kə­mə­ri­dir (TA­NAP).

Bu kə­mər­lə ilk qaz 2018-ci ilin iyun ayın­da Es­ki­şə­hər­dən Tür­ki­yə­yə pay­lan­ma­ğa ha­zır ola­caq və baş­lan­ğıc­da 2 mil­yard kub­metr qaz nəql olu­na­caq. 3 il ər­zin­də bu həcm 6 mil­yard kub­met­rə ça­ta­caq. Am­ma TA­NAP-ın il­kin bu­ra­xı­lış gü­cü il­də 16 mil­yard kub­metr he­sab­la­nır. Bu­ra­xı­lış gü­cü son­ra­dan 31 mil­yard kub­met­rə çat­dı­rı­la­caq. Am­ma pro­ses­lə­rin ge­di­şi bu qə­na­ə­tə gəl­mə­yə əsas ve­rir ki, TA­NAP-la tək­cə Azər­bay­can qa­zı ix­rac edil­mə­yə­cək. Be­lə ki, rəs­mi Ba­kı İraq və İran qa­zı­nın Azər­bay­can əra­zi­si­lə nəql olu­na­raq Tür­ki­yə­də TA­NAP kə­mə­ri­nə qo­şul­maq­la Av­ro­pa­ya nəq­li­ni is­tis­na et­mir. Ener­ge­ti­ka na­zi­ri­nin mü­a­vi­ni Na­tiq Ab­ba­sov bu­nu tam müm­kün sa­yır: "Azər­bay­can TA­NAP-ın əsas tə­şəb­büs­kar­la­rın­dan­dır. İran qa­zı­nın Azər­bay­can əra­zi­si­lə nəql olu­na­raq Tür­ki­yə­də TA­NAP-a qo­şu­lub, bu­ra­dan Av­ro­pa­ya nəq­li im­kan­la­rı­na ba­xı­lır". Na­zir mü­a­vi­ni qeyd edib ki, Azər­bay­can və İran ara­sın­da İran qa­zı­nın, hət­ta İraq qa­zı­nın Azər­bay­can əra­zi­sin­dən tran­zi­ti üçün möv­cud infrastruk­tur var:"İraq­la İran ara­sın­da da be­lə infrastruk­tur var. Bu infrastruk­tur­la İraq qa­zı İra­na, bu­ra­dan isə Azər­bay­can əra­zi­si­nə nəql olu­na və Tür­ki­yə­də TA­NAP-a qo­şul­maq­la Av­ro­pa­ya çat­dı­rı­la bi­lər". Xa­tır­la­daq ki, da­ha əv­vəl Azər­bay­can İraq tə­rə­fi ilə neft və qaz eh­ti­yat­la­rı­nın öl­kə­miz üzə­rin­dən Qər­bə çı­xa­rıl­ma­sı­na da­ir da­nı­şıq­lar apa­rıb və bu is­ti­qa­mət­də il­kin ra­zı­lıq­lar əl­də olu­nub. Perspek­tiv­də isə türkmən qa­zı­nın da TA­NAP-la ix­ra­cı gün­dəm­də­dir və bu mə­sə­lə­yə ha­zır­da Av­ro­pa özü bö­yük ma­raq gös­tə­rir. La­kin si­ya­hı tək­cə bu öl­kə­lər­lə də məh­dud­laş­mır. Tür­ki­yə­nin xa­ri­ci iş­lər na­zi­ri Möv­lud Ça­vu­şoğ­lu bu gün­lər­də bil­dir­miş­di ki, "Türk axı­nı" ilə Tür­ki­yə­yə nəql edi­lə­cək Ru­si­ya qa­zın­dan ar­tıq qa­lan həcm TA­NAP-a qo­şu­la­raq qar­daş öl­kə va­si­tə­si­lə ix­rac edi­lə bi­lər: "Tür­ki­yə Ru­si­ya­ya "Türk axı­nı" qaz bo­ru kə­mə­ri­nin Azər­bay­ca­nın tə­bii qa­zı­nı 2020-ci il­də Av­ro­pa­ya çat­dı­ra­caq Cə­nub qaz Dəh­li­zi­nin tər­kib his­sə­si olan TA­NAP-a qo­şul­ma­sı­nı tək­lif edib. "Türk axı­nı" ilə Tür­ki­yə­yə nəql edi­lə­cək Ru­si­ya qa­zın­dan ar­tıq qa­lan həcm TA­NAP-a qo­şu­la­raq qar­daş öl­kə va­si­tə­si­lə ix­rac edi­lə bi­lər". Xa­tır­la­daq ki, Tür­ki­yə "Türk axı­nı" va­si­tə­si­lə il­də 16 mil­yard kub­metr Ru­si­ya tə­bii qa­zı ala­caq. Ça­vu­şoğ­lu isə  TA­NAP-ın Tür­ki­yə üçün pri­o­ri­tet la­yi­hə ol­du­ğu­nu da vur­ğu­la­yıb.

Qeyd edək ki, TA­NAP Azər­bay­ca­nın Xə­zər də­ni­zin­də­ki "Şah­də­niz" ya­ta­ğı­nın iş­lən­mə­si­nin ikin­ci mər­hə­lə­si çər­çi­və­sin­də ha­sil olu­na­caq qa­zın Tür­ki­yə­yə, bu­ra­dan isə Av­ro­pa­ya nəq­li­ni nə­zər­də tu­tan bo­ru kə­mə­ri­dir. Cə­nub Qaz Dəh­li­zi la­yi­hə­si­nin bir qo­lu olan TA­NAP Tür­ki­yə əra­zi­sin­də in­şa olu­nur. Kə­mər Tür­ki­yə-Yu­na­nıs­tan sər­hə­din­dən Azər­bay­can qa­zı­nın Av­ro­pa­ya nəq­li­ni nə­zər­də tu­tan TAP-la bir­lə­şə­cək. 2015-ci il mar­tın 17-də Tür­ki­yə­nin Qars şə­hə­rin­də Azər­bay­can, Tür­ki­yə və Gür­cüs­tan pre­zi­dentlə­ri­nin iş­ti­ra­kı ilə TA­NAP-ın tə­mə­li qo­yu­lub. 2018-ci il­də is­ti­fa­də­yə ve­ril­mə­si plan­laş­dı­rı­lan bo­ru kə­mə­ri­nin il­kin bu­ra­xı­lış gü­cü il­də 16 mil­yard kub­metr ola­caq. Bu həc­min təx­mi­nən 6 mil­yard   kub­met­ri Tür­ki­yə­yə, qa­la­nı isə Av­ro­pa­ya nəql edi­lə­cək. Bü­tün bun­lar onu gös­tə­rir ki, Cə­nub Qaz Dəh­li­zi, o cüm­lə­dən onun tər­kib his­sə­si olan TA­NAP öl­kə­mi­zə da­ha çox gə­lir gə­ti­rə­cək. Bu ara­da qeyd edək ki, Azər­bay­can Cə­nub Qaz Dəh­li­zi   la­yi­hə­si üz­rə ma­liy­yə öh­də­lik­lə­ri­nin 45,5 fa­i­zi­ni ic­ra edib. Cə­nub Qaz Dəh­li­zi QSC-nin baş di­rek­to­ru Əf­qan İsa­yev bil­di­rib ki, Azər­bay­can Cə­nub Qaz Dəh­li­zi la­yi­hə­si­nə in­ves­ti­si­ya qo­yu­lu­şu­na tam sa­diq­dir və ma­liy­yə öh­də­lik­lə­ri­ni vax­tın­da ye­ri­nə ye­tir­mə­yə da­vam edir. Azər­bay­can tə­rə­fin­dən Cə­nub Qaz Dəh­li­zi la­yi­hə­si­nə da­xil olan la­yi­hə­lə­rin ma­liy­yə­ləş­di­ril­mə­si­nə in­di­yə­dək 5 mil­yard 212 mil­yon dol­lar­lıq və­sa­it qo­yu­lub. "Şah­də­niz-2" və Cə­nub Qaz Dəh­li­zi la­yi­hə­lə­rin­də Azər­bay­ca­nın pa­yı­nın ma­liy­yə­ləş­di­ril­mə­si 11 mil­yard 454 mil­yon dol­lar həc­min­də qiy­mət­lən­di­ri­lir. Bu o de­mək­dir ki, Azər­bay­can la­yi­hə üz­rə ma­liy­yə öh­də­lik­lə­ri­nin 45,5 fa­i­zi­ni ye­ri­nə ye­ti­rib. Hə­min və­sa­i­tin 2,5 mil­yard dol­la­rı Döv­lət Neft Fon­du, 1,7 mil­yard dol­la­rı Ma­liy­yə Na­zir­li­yi və SO­CAR, 1 mil­yard dol­la­rı isə mart ayın­da yer­ləş­di­ri­lən av­ro­bondlar va­si­tə­si­lə hə­ya­ta ke­çi­ri­lib. Bu il Azər­bay­ca­nın Cə­nub Qaz Dəh­li­zi la­yi­hə­si­nə 2 mil­yard 809 mil­yon dol­lar və­sa­it ayır­ma­sı plan­laş­dı­rı­lır.

Ta­hir TA­ĞI­YEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

19.11.2026 / 21:17
Almaniya Cənubi Qafqazda sülh prosesi ilə bağlı yeni kurs elan etdi...

19.11.2026 / 20:50
Paşinyan Azərbaycan XİN-lə tam razılaşdı...

19.11.2026 / 20:33
Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

19.11.2026 / 20:15
Aşqabad bütün istiqamətlərdə diplomatiyanı dəyişir, tək Türk birliyindən başqa - Şok səbəblər...

19.11.2026 / 19:55
Paşinyandan üsyan etdi - 1870-ci illərdən bəri... bizi türklərə düşmən etdilər...

19.11.2026 / 19:35
Sumqayıtda “Psixologiya və Şəxsi İnkişaf” forumu keçirilib - FOTO

19.11.2026 / 19:18
2023-cü ilin 1 yanvarından bu yana 220 manat məbləği dəyişməyib - niyə?

19.11.2026 / 19:02
Ermənistan Alban irsini özününküləşdirərək UNESCO-ya daxil etmək istəyir – TƏXRİBAT

19.11.2026 / 18:56
Tramp Putin və Cinpinlə görüşdə İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 18:43
Putindən sərt mesajlar - Krım körpüsünə cavab, ərazi məsələsində güzəştsizlik və Qərbə xəbərdarlıq...

19.11.2026 / 18:41
ORMEŞƏNİN ŞƏRƏF DASTANI - Vətənə, qəhrəmanlığa və yaddaşa yazılan əbədi abidə

19.11.2026 / 18:28
YAP: 34 illik zəngin siyasi irs və yeni dövrün strateji hədəfləri

19.11.2026 / 18:21
Şəhid adı əbədidir...

19.11.2026 / 18:18
Ermənistanda TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsi üçün vəsait ayırdı...

19.11.2026 / 18:13
Putin, Tramp və Si Cinpin sülh haqqında Bəyannamə qəbul etdilər

19.11.2026 / 18:01
İranın ağası və... dığası - YUNUS OĞUZ yazır

19.11.2026 / 17:57
Səməd Vurğunun böyük Vətən sevgisi

19.11.2026 / 17:41
“Deputatların “üsyankar” çıxışları idarə olunur” - İddia...

19.11.2026 / 17:10
Prezident İlham Əliyev Vyetnama səfərə edib - FOTO

19.11.2026 / 16:55
Çində tarixi görüş - Putin, Tramp və Cinpin nələri müzakirə etdi...

19.11.2026 / 16:18
Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

19.11.2026 / 16:10
Almaniya Qafqazda ümidini Azərbaycana bağladı - enerjinin gücü budur bax...

19.11.2026 / 15:49
Tramp İranla bağlı təzə taktika işə salıb - "məhdud zərbələr"...

19.11.2026 / 15:18
Anna Akopyan Nikol Paşinyanı hakimiyyətdən devirir...(?)

19.11.2026 / 14:46
Qərbi Azərbaycan İcması Tom Lantos Komissiyasını qərəzli yanaşmadan əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 14:41
Bakı-İrəvan sülh prosesinin "altına bomba qoyulur" - qatil Monte Melkonyana kino çəkildi...

19.11.2026 / 14:40
Azərbaycanda ərzağa xərclənən pullar artır, lakin başadüşülən səbəblər var...

19.11.2026 / 14:26
Tramp APEC sammitində Cinpin danışarkən yatdı... - VİDEO

19.11.2026 / 14:22
Parakənd Xalkolit yaşayış yeri

19.11.2026 / 14:11
İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

19.11.2026 / 13:57
Rusiyanın ABŞ-la yeni bazarlıq planları - Kalininqraddan çıxırıq, Ukraynanı NATO-ya buraxırıq...

19.11.2026 / 13:56
"Ermənistanın 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerini açıqlamasını gözləyirik" - Hikmət Hacıyev

19.11.2026 / 13:44
Prezident İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır"

19.11.2026 / 13:42
"Heydər Əliyev Fondu Vyetnamla humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə fəal surətdə kömək edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:40
Prezident: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

19.11.2026 / 13:37
Paşinyan yeni Konstitusiya qəbul olunmayacağı təqdirdə istefa verəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 13:34
"Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:32
Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib

19.11.2026 / 13:21
Cinpin Tayvanla bağlı Trampa çağırış etdi - Tramp ABŞ-ın Tayvanın müstəqilliyini dəstəkləmədiyini dedi...

19.11.2026 / 13:06
Alen Simonyan müxalifəti hədələdi – “yeni Konstitusiya qəbul edilməsə... onları darmadağın edəcəyik”

19.11.2026 / 12:47
Putin, Tramp və Si Cinpin arasında ilk üçtərəfli görüş başladı...

19.11.2026 / 12:26
Putin və Tramp arasında görüş keçirildi...

19.11.2026 / 12:12
Xeyirxahlıq missiyası

19.11.2026 / 12:07
Xəzərin sahilboyu ərazilərinin idarə olunması üçün yeni mexanizmlər tətbiq ediləcək...

19.11.2026 / 11:59
Simonyan Azərbaycana gəlir...

19.11.2026 / 11:43
Xəzərin sahilindəki qanunsuz tikililərin taleyi necə olacaq? - Açıqlama

19.11.2026 / 11:30
"Xəzərin sahilboyu ərazilərində qanunsuz fəaliyyətlər də mövcuddur" - İlqar Həbiyev

19.11.2026 / 11:17
“Dünya misli görünməmiş kiberdəyişikliklərin yalnız başlanğıcındadır" - DTX rəis müavini

19.11.2026 / 10:30
Bakıda ilk dəfə avtobuslar üçün ayrıca svetofor quraşdırılacaq...

19.11.2026 / 10:07
Məleykə Abbaszadə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru təyin edildi

19.11.2026 / 10:05
Elçin Babayev Bakı Dövlət Universitetinin rektoru vəzifəsindən azad edildi

19.11.2026 / 09:41
ABŞ-ın üç aviadaşıyıcısından biri Yaxın Şərqi tərk etdi - nə baş verir?

19.11.2026 / 09:12
Vəkil Orxan Kəngərli saxlanıldı

19.11.2026 / 08:50
Azərbaycan Fransanı regionda sülh prosesinə mane olan qərəzli mövqeyindən əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 06:02
Çexiya da rus idmançıların ölkəyə girişini yasaqladı

18.11.2026 / 22:36
Ukraynada "ikinci Çernobıl" təhlükəsi... Avropada nüvə qəzası risqi son 40 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatdı - 38 ölkədən XƏBƏRDARLIQ...

18.11.2026 / 22:10
İtaliyada İsraili tənqid etmək qadağan edildi...

18.11.2026 / 21:44
Kaya Kallası Rusiya ilə danışıqlarda iştirakdan kim (lər) məhrum etdi...

18.11.2026 / 21:27
9-cu əsrdə Rusiyanı xristianlaşdıran da ermənilər olublarmış...

18.11.2026 / 21:11
Tramp ölkənin “bütün” hərbi gücünü İranın üstünə tökdü...

18.11.2026 / 20:53
Spiker Rubinyan sülh sazişinə Paşinyandan fərqli mövqe göstərdi...

18.11.2026 / 20:36
Ermənistan və Rusiya dəmiryolu üzrə qapalı İşçi qruplar yaratdı...

18.11.2026 / 20:20
Ermənistan parlamentində inanılmaz konstitusiya “bazarlığı” başladı...

18.11.2026 / 20:03
Ermənistanın hökumət sənədində Azərbaycana qarşı “070” kodlu təxribat rəsmiləşdirilir...

18.11.2026 / 19:44
Məmurlar Prezidentin qərarından sui-istifadəni davam etdirirlər...

18.11.2026 / 19:27
Britaniya Avropa İttifaqından çıxmasına peşman olub, yenidən quruma qayıtmaq istəyir

18.11.2026 / 19:15
8 nəfər saxlandı, 104 kiloqram narkotik ələ keçirildi - DİN-dən irimiqyaslı əməliyyat...

18.11.2026 / 19:06
Kollegiyadan saxlanılan vəkillərlə bağlı xəbərlərə REAKSİYA

18.11.2026 / 18:53
Əli Əsədov Gürcüstanın Baş nazirinin müavini ilə görüşdü

18.11.2026 / 18:49
Türkiyədə AK Parti iqtidarı “Sözcü TV”-ni də bağladı, müxalifətə qarşı cəza yürüşləri davam edir...

18.11.2026 / 18:34
Din xadimləri dövlət qulluğunda işləyə bilməyəcəklər...

18.11.2026 / 18:19
“Türkiyə və Azərbaycan hərbi əməkdaşlığı genişləndirir” - Yaşar Gülər

18.11.2026 / 18:01
Bakı Dialoqunun yekun Bəyannaməsi BMT-nin rəsmi sənədi kimi yayıldı

18.11.2026 / 17:50
Rusiya Kalininqraddakı qoşunları çıxarmaq müqabilində NATO-nun 1997-ci il sərhədlərinə qayıtmasını tələb edir...

18.11.2026 / 17:26
“Ermənistan və Azərbaycan transsərhəd su ehtiyatlarının idarə olunması üzrə işçi qrupları yaradır” - Paşinyan

18.11.2026 / 17:12
Putin və Tramp Çində görüşdü...

18.11.2026 / 17:06
Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin iclası keçirilib - FOTO

18.11.2026 / 16:50
İnstitut direktoru 6 min, müavinləri 5 min maaş alacaq – Əli Əsədov qərar verdi

18.11.2026 / 16:35
İrəvan Moskvanın dəmir yolu siyasətinə qarşı mövqeyini sərtləşdirdi...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ