Şakir Ağayev: “Dinc əhalinin öldürülməsi humanizm prinsiplərinin, eləcə də müharibə qanunlarının pozulması deməkdir”
ABŞ-ın ötən gecə İrana qarşı keçirdiyi hava hücumu zamanı bir toy məclisini də hədəf alıb. İranın cənubundakı Hormozgan əyalətində keçirilən toy mərasiminə zərbə nəticəsində ölənlərin sayı artıb.
İranın Hormozgan qubernatorunun müavini Əhməd Nəfisi, ABŞ-ın Sirik rayonunun Kuheştek bölgəsində toy mərasiminin keçirildiyi evi bombalaması nəticəsində ölənlərin sayının 68-ə çatdığını bildirib. Ölənlər arasında uşaq və qadınların da olduğu bildirilir.
İranın Qadın və Ailə Məsələləri üzrə vitse-prezidenti Zəhra Behruzazar isə hadisəni cinayət adlandırıb.
Qeyd edək ki, 28 fevral 2026-cı ildə ABŞ-ın İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatların ilk günündə, ölkənin cənubundakı Minab şəhərində yerləşən “Şəcərət əl-Tayyibə” qızlar ibtidai məktəbi raket zərbəsinə məruz qalıb.
İran rəsmiləri və BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) hadisə nəticəsində əksəriyyəti 7–12 yaşlı şagird qızlar olmaqla, 168 uşağın öldüyünü təsdiqləyib. Müəllimlər və digər mülki şəxslər də daxil olmaqla ümumi ölüm sayının 175 nəfərə çatdığı bildirilir.
ABŞ hərbi kəşfiyyat sənədlərinə istinadən yayılan ilkin araşdırma hesabatlarında qeyd olunur ki, zərbə hədəf xətası (köhnəlmiş kəşfiyyat məlumatları) səbəbindən baş verib. Amerika qüvvələri məktəbin yaxınlığındakı SEPAH hərbi dəniz bazasını hədəf almaq istəsələr də, raket əvvəllər həmin bazanın bir hissəsi olan məktəb binasına düşüb.
Qeyd olunduğu kimi 1-2 sentyabr 2026-cı il tarixlərində ABŞ Silahlı Qüvvələrinin İranın cənubundakı Hörmüzqan əyalətinin Sirik rayonunun Kuhestək şəhərinə endirdiyi növbəti raket zərbələri zamanı mülki yaşayış evi zərər çəkib.
İlk saatlarda bəzi yerli media kanalları xəsarət alanların ümumi sayını (68 nəfər) səhvən ölüm sayı kimi təqdim etsə də, rəsmi və dəqiqləşdirilmiş məlumatlara görə, toy məclisində 4 və ya 5 nəfər həlak olub (aralarında 4 yaşlı uşaq və yeniyetmə də var), 68 nəfər isə yaralanıb.
İran tərəfi bunu birbaşa mülki şəxslərə qarşı "müharibə cinayəti" adlandırıb. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) isə hədəflərinin mülki şəxslər olmadığını, zərbənin yaxınlıqdakı hərbi rabitə qülləsinə və radar sistemlərinə endirildiyini, toyun keçirildiyi evə isə raket qəlpələrinin düşdüyünü bəyan edib.
“Novoye vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayev baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, bu ilin fevral ayında İranın Minab şəhərində yerləşən “Şəcərət əl-Tayyibə” qızlar ibtidai məktəbi raket zərbəsinin ABŞ tərəfindən həyata keçirildiyi artıq təsdiqlənib. “Raket zərbəsi nəticəsində günahsız, məsum uşaqlar həyatını itirib. Baxmayaraq ki, ABŞ uzun müddət bunu inkar etməyə çalışdı, lakin sonra subut olundu ki, bunu Amerika tərəf edib. Sentyabrın 2-də toy mərasimi bombalanıb və 68 nəfər öldürülüb.
Bu insanlıq, humanizm, hətta müharibə qaydarı baxımından heç bir məntiqə sığmır.
Beynəlxalq konvensiyalara görə, müharibə zamanı mülki əhaliyə və mülki obyektlərə qəsdən və ya fərq qoymadan birbaşa hücum etmək qəti qadağandır. Yəni dinc əhaliyə qarşı silahlı hücum olmamalıdır, əhali qorunmalıdır.
Amma çox təəssüflər olsun ki, son dövrlər aparılan müharibələr zamanı mülki əhali nəzərə alınmır. Ən çox da PUA hücumları, yeni texnologiya əsasında həyata keçirilən hücumlar saysız dinc əhalinin qırılmasına səbəb olur. Dinc və günahsız əhali demək olar ki, müharibənin qurbanlarına çevrilir. Müharibə adətən döyüş meydanda aparılır və müharibə qaydalarına görə hərbi mükələfiyyətlilər müharibədə vuruşa, ya yaralına, ya ölə bilər. Amma çox təəssüflər olsun ki, bütün bu qaydaların üstündən xətt çəkilir. Ümumiyyətlə bütün dünyada bu qaydaların üstündən xətt çəkilib və dinc insanlar həyatlarını itirirlər.
Bu istər insanlıq, istər beynəlxalq hüquq normaları, istər müharibə qanunları baxımından heç cür qəbul olunan hal deyil ki, dinc insanlara atəş açılsın və günahsız insanlar öldürülsün.
Təbii ki, dinc insanların öldürülməsinə çox pis baxıram.
Düzdür, əvvəl BMT belə hadisələrə reaksiya verirdi. Amma artıq sübut olunub ki, BMT qanunları artıq heç yerdə işləmir və BMT-ni beynəlxalq bir təşkilat kimi nəzərə də almırlar. Sadəcə adı var, funksiyasını isə itirib. Hansı dövlət necə, nə cür istəyirsə başqa bir dövləti o cür də cəzalandırır və dinc əhali qurbana çevrilir.
Bütün hallarda müharibələr zamanı dinc əhalinin həlak olmasına yol vermək olmaz. Dinc əhalinin öldürülməsi humanizm prinsiplərinin, eləcə də müharibə qanunlarının pozulması deməkdir. Buna xüsusi diqqət yetirilməlidir”-deyə Ş.Ağayev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
