Pakistanın vasitəçiliyi ilə ABŞ və İran arasında sülh danışıqları uğurla başa çatıb. Pakistan ABŞ və İranın razılığa rəsmən elan edib.
Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif X hesabı vasitəsilə ABŞ və İran İslam Respublikası arasında sülh razılaşması əldə edildiyini açıqlayıb. Gərgin diplomatik danışıqlardan sonra tərəflərin razılığa gəldiyini deyən Şərif bildirib ki, ABŞ və İranın Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatlara dərhal və birdəfəlik son qoyduqlarını elan ediblər.
Şərif sazişin rəsmi imzalanma mərasiminin 19 iyun cümə günü İsveçrədə keçiriləcəyini açıqlayıb və münaqişənin diplomatik yolla həllinə töhfə verən bütün tərəflərə təşəkkür edib.
Pakistanın Baş naziri Qətər hökumətinin vasitəçilik prosesində mühüm rol oynadığını bildirib, Səudiyyə və Türkiyəyə verdikləri töhfələrə görə təşəkkür edib.
Sazişin qüvvəyə minməsi ilə birlikdə vasitəçilərin bu həftə müxtəlif görüşlərə ev sahibliyi edəcəyini bildirən Şərif qeyd edib ki, texniki müzakirələr və icra prosesi ilə bağlı əlaqələr rəsmi imzalanma mərasimindən əvvəl davam edəcək.
Sülh sazişinin faktiki olaraq başladığını vurğulayan Şərif, artıq saziş qüvvəyə mindiyinə görə, vasitəçilər bu həftə bir sıra görüşlərə ev sahibliyi edəcəyini bildirib. Baş nazir qeyd edib ki, bu həftə keçiriləcək icradan əvvəlki müzakirələr və texniki danışıqlar rəsmi imzalanma mərasimi üçün zəmin hazırlayacaq.
ABŞ prezidenti Donald Tramp da İranla sülh müqaviləsinin tamamlandığını və Hörmüz boğazının açılacağını, ABŞ-ın dəniz blokadasının dərhal qaldırılacağını bildirib. Tramp sosial media üzərindən verdiyi açıqlamada Hörmüz boğazının bütün gəmilər üçün rüsumsuz açılacağını və ABŞ-ın dəniz blokadasının eyni vaxtda qaldırılacağını bildirib: "Hər kəsi təbrik edirəm. Hörmüz boğazının sərbəst açılmasını və eyni zamanda ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin blokadasının dərhal qaldırılmasını təsdiqləyirəm".
Dünya boyu gəmilərə də müraciət edən Tramp, "Mühərriklərinizi işə salın. Neft axmağa başlasın" deyib.
Tramp İranla əldə edilən razılaşma ilə bağlı başqa bir açıqlamasında, razılaşmanın bütün regiona sülh və təhlükəsizlik gətirəcəyini bildirib və keçmişdə bir çox ABŞ prezidentlərinin İranla sülh bağlamağa çalışdığını, lakin uğursuz olduğunu iddia edib.
Tramp razılaşmanın tarixi bir addım olduğunu iddia edib: "Regional liderlər ilk dəfə olaraq əsl sülhə nail olmağa kömək edə biləcək bir prezident tapdılar".
Razılaşmanın cümə günü imzalanmasının planlaşdırıldığını bildirən ABŞ prezidenti əlavə edib ki, Hörmüz boğazı mina təmizləmə əməliyyatları üçün açılacaq və bundan sonra neft daşınması həm bölgə, həm də dünya iqtisadiyyatı üçün yenidən bərpa olunacaq
İran xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi də ABŞ-la razılığa gəldiklərini rəsmən təsdiqləyib.
"Razılama mətni yekunlaşdırılıb və İslamabad sazişinin rəsmi imzalanma mərasimi cümə günü İsveçrədə keçiriləcək. Nümayəndə heyətlərinin rəhbərləri danışıqların gələcək tənzimləmələrini müəyyən etmək üçün müzakirələri davam etdirəcək. O vaxta qədər ABŞ tərəfinin müharibəyə son qoymaq, blokadanı qaldırmaq və aktivləri azad etmək öhdəlikləri təsdiqlənəcək. 60 günlük danışıqlar ABŞ-ın bu öhdəlikləri yerinə yetirməsindən asılıdır" – deyə Qəribabadi bildirib.
İran XİN müavini bildirib ki, sanksiyalar, nüvə proqramı və iqtisadi inkişaf mexanizmi kimi məsələlər sazişin imzalanmasından sonrakı 60 gün ərzində müzakirə olunacaq. Sazişin Livanı da əhatə etdiyini deyən Qaribabadi bildirib ki, bu gecə Livan da daxil olmaqla müxtəlif cəbhələrdə döyüşlərin və hərbi əməliyyatların dərhal və birdəfəlik başa çatacağı elan ediləcək. Qaribabadi, saziş mətnində "İranın bütün vacib tələblərinin" yer aldığını iddia edib və bildirib ki mətn 19 iyun tarixində imzalanma mərasimindən əvvəl ictimaiyyətə açıqlanacaq.
İsrailin Livana hücumunun ardından İran Silahlı Qüvvələrinin əks hücuma hazırlaşdığını bildirən Qəribabadi, bu qətiyyətin Trampın İsrailə qarşı mövqe tutmasına və razılaşma mətnindəki bəzi məsələlərin həllinə kömək etdiyini iddia edib.
İran mediası isə sülh sazişinin mətnində edilən dəyişikliklərə görə Hörmüz boğazının İran qaydalarına əsasən açılacağını bildirib.
Tahir TAĞIYEV
