Əli Orucov: "Bu qələbə təkcə Ermənistan üzərində deyil, həm də onun havadarları və dəstəkçiləri üzərində qazanılmışdır"
Prezident İlham Əliyevin Zəfər paradında səsləndirdiyi “Biz bir çox beynəlxalq təşkilatlarda haqq mövqeyimizi əks etdirən qərarların qəbuluna nail olduq. Bunlar bizim Zəfərimizin hüquqi əsasını təşkil etdi” fikri sadəcə diplomatik bir ifadə deyil. Bu cümlə Azərbaycanın 30 illik mübarizəsinin həm hərbi, həm də hüquqi tərəfini birləşdirən, Zəfərin legitimliyini dünyaya təsdiqləyən strateji məqamı əks etdirir.
Azərbaycanın Qarabağ məsələsində mövqeyi ilk gündən beynəlxalq hüquq normalarına söykənib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələr Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən şərtsiz çıxarılmasını tələb edirdi. Bu sənədlər işğal faktını rəsmən tanıyır və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü təsdiqləyirdi.
Lakin həmin qərarlar uzun illər icra olunmadı və kağız üzərində qaldı. 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi isə Azərbaycanın bu qətnamələrin müddəalarını öz gücü ilə icra etməsi, yəni beynəlxalq hüququn tələblərini reallığa çevirməsi anlamına gəldi.
Bu baxımdan, müharibə yalnız hərbi əməliyyat deyildi - bu, ədalətin və beynəlxalq hüququn bərpası aktı idi.
BMT qətnamələri ilə yanaşı, ATƏT, Qoşulmama Hərəkatı və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının qəbul etdiyi sənədlər də Azərbaycanın haqlı mövqeyini beynəlxalq miqyasda möhkəmləndirdi. Bu sənədlər dünya ictimaiyyətinin Qarabağ münaqişəsinin mahiyyətini - işğal və onun nəticələrini - aydın şəkildə dərk etdiyini göstərdi.
Azərbaycanın diplomatik fəallığı, xüsusilə Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi dövründə qazandığı nüfuz, Zəfərin diplomatik təməlini daha da gücləndirdi.
Müharibə dövründə Ermənistan beynəlxalq ictimaiyyəti çaşdırmaq, Azərbaycanı “təcavüzkar” kimi təqdim etmək cəhdlərinə əl atsa da, beynəlxalq sənədlər və hüquqi qərarlar bu təbliğatı iflasa uğratdı. Rəsmi mövqelər göstərirdi ki, Azərbaycan öz ərazilərində suveren hüquqlarını bərpa edir.
Beləliklə, informasiya müharibəsində də hüquqi baza Azərbaycanın “dəlil və sübut mənbəyi” kimi çıxış etdi.
Siyasi şərhçi Əli Orucov məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirib ki, 44 günlük müharibədə Azərbaycanın qazandığı möhtəşəm Zəfər Cənubi Qafqazda qüvvələr nisbətini Bakının xeyrinə dəyişdi: “Bu qələbə təkcə Ermənistan üzərində deyil, həm də onun havadarları və dəstəkçiləri üzərində qazanılmışdır. Bütün təhdidlərə, şantajlara qəti cavab verilmiş, qarşıya qoyulan məqsədə addım-addım nail olunmuşdu. Bu Zəfər imkan verdi ki, Azərbaycan həm ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etdi, həm də regionda güc mərkəzinə çevrildi”.
Ekspertin fikrincə, Azərbaycanın beynəlxalq arenada qazandığı hörmət və etimad bu qələbənin uzunmüddətli nəticələrini daha da möhkəmləndirib: “Bakı artıq beynəlxalq təhlükəsizlik arxitekturasının mühüm hissəsidir. Onun mövqeyi ilə hesablaşmadan bölgədə heç bir layihə həyata keçirilmir. Qələbədən sonra dünya başa düşdü ki, Azərbaycan təkcə hərbi deyil, ideoloji və hüquqi müstəvidə də qalib gəlib.”
Yəni Azərbaycanın Zəfəri təkcə silah gücü ilə qazanılmadı. Bu, siyasi iradənin, diplomatik müdrikliyin və beynəlxalq hüquqa sədaqətin nəticəsi idi. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, beynəlxalq qərarlar Zəfərin hüquqi dayaqlarını formalaşdırdı və bu Qələbəni tam legitim bir reallığa çevirdi.
Bu gün Azadlıq meydanında nümayiş olunan hərbi qüdrətin arxasında təkcə ordu deyil, həm də ədalətin, hüququn və beynəlxalq haqlılığın qələbəsi dayanır.
Dəniz NƏSİRLİ
