Bakının Azadlıq meydanında keçirilən Möhtəşəm Parad təkcə Zəfərin beşinci ildönümünü qeyd edən bir tədbir deyildi. Bu, Azərbaycanın hərbi-siyasi qüdrətinin, texnoloji tərəqqisinin və regional liderliyinin aydın, simvolik mesajına çevrildi. Parad həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə göstərdi ki, Azərbaycan artıq təkcə qalib dövlət deyil, həm də yeni dünya düzənində söz sahibi olan bir gücdür.
Səhər saatlarından etibarən Azadlıq meydanı bayraq dənizinə çevrilmişdi. Hərbi orkestrin ifasında səslənən Qələbə marşları, tribuna önündən keçən əsgərlərin nizam-intizamı, yüzlərlə zirehli texnikanın sinxron hərəkəti dövlət gücünün nəbzini bir daha nümayiş etdirdi. Meydanın üzərindən uçan “Mi-17”, helikopterlərinin səmada Azərbaycan və Türkiyə bayraqlarını daşıması həm rəmzi, həm də strateji baxımdan böyük məna daşıyırdı.
Bu tarixi gündə xalq və dünya ictimaiyyəti yeni ordu, yeni texnologiya və yeni fəlsəfənin şahidi oldu. Artıq bu ordu təkcə say və silah baxımından güclü deyil, o intellektual və çevik bir qüvvəyə çevrilib.
Paradda nümayiş olunan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr (XTQ), Komando briqadaları, İnsansız sistem qoşunları, eləcə də yerli istehsal olan pilotsuz uçuş aparatları Azərbaycanın döyüş meydanında texnoloji üstünlüyünün real göstəricisinə çevrildi. Bu sistemlər artıq yalnız Vətən müharibəsinin xatirəsi deyil, Azərbaycanın milli müdafiə sənayesinin öz ayaqları üzərində dayanmağa başladığının sübutudur.
Ən çox diqqət çəkən anlardan biri paradın elektron müharibə və rabitə bölməsi idi. “Gürzə”, “Qartal” və “Şimşək” adlanan mobil radioelektron komplekslər, həmçinin yeni komanda-nəzarət (C2) sistemlərinin nümayişi göstərdi ki, Azərbaycan ordusu artıq “informasiya üstünlüyü” prinsipini döyüş konsepsiyasının mərkəzinə çevirib. Bu sistemlər real vaxt rejimində zərbə qərarlarının qəbulunu, pilotsuz aparatların koordinasiyasını və “kill-chain” (hədəfin tapılmasından məhvi barədə hesabata qədər olan proses) zəncirinin saniyələr içində bağlanmasını təmin edir.
Meydan boyunca keçən “Tufan” zirehli texnikası, “Hərbi KamAZ”lar, “Matador” və “Marauder”lər, “Polonez” raket sistemləri, eləcə də modernləşdirilmiş “Harop” və “Orbiter” PUA-ları Azərbaycanın döyüş potensialının təkcə müdafiə xarakterli olmadığını, həm də zərbə gücünə malik olduğunu göstərdi.
Möhtəşəm Parad həm də mənəvi baxımdan dərin məna daşıyırdı. Qarabağ döyüşlərində iştirak etmiş bölmələrin meydandan keçidi, şəhidlərin xatirəsinə həsr olunan marşlar, Şuşa istiqamətində qaldırılmış bayrağın nümayişi xalqın yaddaşında qürurla bərqərar oldu. Bu parad göstərdi ki, Azərbaycan ordusunun gücü yalnız texnikada deyil - əsgərin ruhunda, millətin inamında və dövlətin siyasi iradəsindədir.
Möhtəşəm Parad eyni zamanda siyasi və strateji bəyanat idi. Bakı bu nümayişlə açıq şəkildə göstərdi ki, artıq regionda proseslərin müşahidəçisi deyil, oyun qaydalarını müəyyən edən aparıcı oyunçudur. Müasir silahlanma, müdafiə sənayesində milli brendlərin yaranması, NATO ilə uyğunlaşan struktur islahatları və Türkiyə ilə birgə əməliyyat doktrinası Azərbaycanın regionun yeni təhlükəsizlik arxitekturasının memarına çevrildiyini sübut edir.
Bu mənada Möhtəşəm Parad sadəcə hərbi nümayiş deyildi - Azərbaycanın gələcəyə baxış manifesti idi. Bu manifestin mahiyyətini isə bir cümləyə bu cür sığışdırmaq olar:
“Biz yalnız torpaqlarımızı azad etmədik, biz öz gələcəyimizi də azad etdik!”
Dəniz NƏSİRLİ
