"Qərbi Azərbaycan İcmasının beynəlxalq hüquqa uyğun dinc təşəbbüsləri təqdirəlayiqdir və dünya ictimaiyyəti tərəfindən dəstəklənir. Qərbi azərbaycanlıların təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə, sülh yolu ilə Ermənistandakı dədə-baba torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi regionda sülhün, insan hüquqlarının və barışığın bərqərar olması üçün vacib şərtdir".
Bu fikirlər Prezident İlham Əliyevin “Qərbi Azərbaycana qayıdış insan hüquqlarının aliliyinin mühüm şərti kimi” mövzusunda beynəlxalq konfransın iştirakçılarına müraciətində əksini tapıb.
Prezident Əliyev xüsusi olaraq vurğulayıb ki, Qərbi azərbaycanlıların qayıdış istəyi Ermənistana qarşı ərazi iddiası demək deyil və Ermənistan həmin istəyi bu formada təqdim etmək cəhdlərindən əl çəkməlidir. Qayıdış reallaşana qədər bu məsələ Azərbaycanın gündəliyindən çıxmayacaq. Təbii ki, öz yurdlarına dönəcək Qərbi azərbaycanlılara təhlükəsizlik zəmanəti də verilməlidir: “İnanırıq ki, Qərbi azərbaycanlılar təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə öz doğma yurdlarına qayıdacaq və bölgədə davamlı sülh bərqərar olacaqdır”.
Faiq Balabəyli: “Ermənistan tərəfi bu haqlı tələbi birmənalı şəkildə həyata keçirməli və soydaşlarımızın təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə geri qayıdışını təmin etməlidir”
Müstəqil.az saytının rəhbəri Faiq Balabəyli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Qərbi azərbaycanlıların təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə, beynəlxalq təminat altında öz ata-baba yurdlarına qayıtması onların haqqıdır və Ermənistan dövləti bu haqlı tələbi icra etməlidir: “Ölkə başçısının müraciətində deyilən bu ifadənin -“inanırıq ki, Qərbi azərbaycanlılar təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə öz doğma yurdlarına qayıdacaq və bölgədə davamlı sülh bərqərar olacaqdır” - öz təsdiqini tapacağına mən və milyonlarla insan da inanır. Bu inam bizə xalqın geriyə, ata-baba yurduna qayıdış istəyinin nə dərəcə yüksək olması, vətənə, yurda bağlı olması anlamını verir. Həm də 2020-ci ilin sentyabr ayının 27-də başlanan 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı torpaqlarımız işğaldan azad olunduqdan sonra viranə günə qalan rayonlarımıza keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışının uğurla davam etdirilməsi də bizlərdə bu inamın yüksək olmasından xəbər verir. Bu baxımdan, Azərbaycanın Ermənistandan Qərbi azərbaycanlıların öz əzəli yurdlarına qayıdışı üçün təhlükəsizlik zəmanəti tələb etməsi tamamilə doğrudur. Ermənistan tərəfi bu haqlı tələbi birmənalı şəkildə həyata keçirməli və soydaşlarımızın təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə geri qayıdışını təmin etməlidir.
Bu bir çox məsələlərin, əsas da regionda sülhün davamlı olaraq bərqərar olması üçün vacibdir. Çünki Azərbaycan tərəfi bu məsələdə israrlıdır. Necə ki, Prezident dediyi kimi, azərbaycanlıların qayıdışı reallaşana qədər bu məsələ Azərbaycanın gündəliyindən çıxmayacaq.
Ermənistan tərəfinin yürütdüyü çirkin siyasət isə bütün dünyaya bəllidir. Düzdür, bu çirkin siyasətə rəvac verənlər, guya “Ermənistan haqlıdır” deyib nahaqqa dəstək duran dövlətlər də yox deyil. Amma bütün bunlar xalqın istəyini qıra bilməyəcək, ölkə başçısının yürütdüyü siyasətin sayəsində o böyük qayıdış gerçəkləşəcək”-deyə F.Balabəyli bildirdi.
Rauf Zeyni: “Onların pozulmuş hüquqlarının bərpa olunması yalnız və yalnız Qərbi Azərbaycana qayıdışla kompensasiya oluna bilər”
Müstəqil ekspert Rauf Zeyni də “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Qərbi Azərbaycana qayıdış konsepsiyası günümüzün reallığıdır: “Bu qayıdış Qərbi azərbaycanlıların haqqıdır, hüququdur. Bu qayıdışın beynəlxalq hüquq çərçivəsində təhlükəsiz və ədalətli, ləyaqətli şəkildə təmin olunması birmənalı şəkildə həyata keçirilməlidir. Çünki bu həm də Ermənistanın üzərinə götürdüyü beynəlxalq öhdəliklərdən irəli gəlir. Qərbi azərbaycanlılar da öz ata-baba yurdlarına, öz haqları olan torpaqlara köçürlər. Yəni burda qeyri-adi bir şey yoxdur, eyni zamanda bundan bir şou düzəltmək də lazım deyil ki, guya bu, Ermənistana “ərazi iddiasıdır”, Ermənistanın “daxili işlərinə” qarışmaqdır. Xeyr, belə deyil. Qərbi azərbaycanlılar o torpaqlardan, öz doğma yurdlarından haqsız və ədalətsiz olaraq qovulublar, deportasiya olunublar, etnik təmizləməyə məruz qalıblar”.
R.Zeyni qeyd etdi ki, onların deportasiya olunması, etnik təmizləməyə məruz qalması nəticəsində həm öz hüquqları, həm də bütün beynəlxalq hüquq normaları tapdalanıb, pozulub: “Onların pozulmuş hüquqlarının bərpa olunması yalnız və yalnız Qərbi Azərbaycana qayıdışla kompensasiya oluna bilər. Bu da bizim təbii haqqımızadır. Biz Qərbi azərbaycanlılar öz dədə-baba yurdlarımıza qayıtmalıyıq, orda yerləşməliyik, bərqərar olmalıyıq. Buna beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində Ermənistan tərəf, eyni zamanda başqa tərəflər də əgər nəzərdə tutulursa, onlar bu qayıdışa zəmanət verməlidir, əhalinin orda yerləşməsinə, yaşamasına zamin durmalıdır, bununla da tarixi ədalətsizlik aradan qaldırılmalıdır, tarixi ədalət bərpa olunmalıdır. Bu gün bu tarixi imkan yaranıb ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanması çərçivəsində həm də Qərbi azərbaycanlıların dədə-baba yurdlarına qaytarılması məsələsi həll olunsun.
Mən də cənab Prezidentin fikirləri ilə tamamilə razıyam ki, Qərbi azərbaycanlılar öz dədə-baba yurdlarına qayıtmayana qədər birmənalı şəkildə bu məsələ gündəmdə qalacaq” - deyə R.Zeyni bildirdi.
İradə SARIYEVA
