Tural İsmayılov: “Regional təhlükəsizlik baxımından hər iki ölkə Cənubi Qafqazda sabitliyin təmin olunmasında maraqlıdır”
Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyinə hücum edən İran vətəndaşı Yasin Hüseynzadə ilə bağlı məhkəmənin edam qərarı icra olunub. Xatırladaq ki, 2023-cü il yanvarın 27-də Azərbaycanın İrandakı Səfirliyinə qarşı terror hücumu həyata keçirilib.
Hücum nəticəsində səfirliyin mühafizə xidmətinin rəisi Orxan Əsgərov şəhid olub, iki əməkdaş - Vasif Tağıyev və Mahir İmanov isə ağır dərəcəli bədən xəsarətləri alıb.
Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan tərəfi səfirliyə hücum edən İran vətəndaşı Yasin Hüseynzadənin cəzalandırılmasını tələb edirdi. 21 may tarixində Yasin Hüseynzadə edam edildi. Maraqlıdır, bu tələbin icrası iki ölkə arasındakı münasibətlərə necə təsir edəcək?
“Azərbaycanın regionda lider mövqeyi və İranın geosiyasi ambisiyaları arasında tarazlıq tapıldığı təqdirdə, münasibətlər daha dərin və davamlı əməkdaşlığa çevrilə bilər”
Siyasi şərhçi Tural İsmayılov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, iqtisadi əməkdaşlıq münasibətlərin inkişafında əsas amil ola bilər. Azərbaycanın Cənubi Qafqazda artan iqtisadi və geosiyasi çəkisi, xüsusilə Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizlərindəki rolu İran üçün cəlbedici fürsətlər yaradır. İki ölkə arasında enerji sektorunda, o cümlədən Xəzər dənizi hövzəsində birgə layihələr və qaz təchizatı sahəsində əməkdaşlıq potensialı yüksəkdir: “Məsələn, Azərbaycanın qaz ixracatı və İranın regional enerji bazarlarındakı ehtiyacları sinerji yarada bilər. Eyni zamanda, Zəngəzur dəhlizi kimi layihələrə İranın dəstəyi regional inteqrasiyanı sürətləndirə bilər, bu da hər iki ölkənin maraqlarına xidmət edər. Diplomatik səviyyədə Məsud Pezeşkianın islahatçı imici və cənab Prezident İlham Əliyevin praqmatik, güclü siyasəti qarşılıqlı etimadın qurulması üçün zəmin yaradır. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmət və qarşılıqlı suverenlik prinsiplərinə sadiqlik əlaqələrin möhkəmlənməsinə təkan verə bilər. İranın Azərbaycanla mədəni və tarixi bağlılıqları, xüsusilə ortaq dini və mədəni dəyərlər xalqlar arasında dialoqu dərinləşdirmək üçün mühüm resursdur”.
Ekspert hesab edir ki, regional təhlükəsizlik baxımından hər iki ölkə Cənubi Qafqazda sabitliyin təmin olunmasında maraqlıdır. Azərbaycanın Türkiyə və Rusiya ilə balanslaşdırılmış siyasəti İran üçün də regional tarazlıqda əməkdaşlıq imkanı yaradır: “İki ölkə terrorizmə qarşı mübarizə, sərhəd təhlükəsizliyi və qaçaqmalçılığa qarşı birgə tədbirlər kimi sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirə bilər. Bununla yanaşı, İranın beynəlxalq izolyasiyadan çıxmaq istəyi Azərbaycanla yaxınlaşmanı zəruri edir, çünki Azərbaycan regionda etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilir”.
Siyasi şərhçinin fikrincə, Azərbaycanın regionda lider mövqeyi və İranın geosiyasi ambisiyaları arasında tarazlıq tapıldığı təqdirdə, münasibətlər daha dərin və davamlı əməkdaşlığa çevrilə bilər: “Nəticədə, iqtisadi layihələr, mədəni dialoq və regional təhlükəsizlik sahəsində birgə addımlar iki ölkə arasında uzunmüddətli tərəfdaşlığın təməlini qoya bilər”.
Günel CƏLİLOVA
