Mirzə Ağabəyli: “Tələbimiz odur ki, ya o film yığışdırılsın, ya da Buzovna ilə bağlı deyilən və bizim narazılığımıza səbəb olan söz filmdən çıxarılsın”
Rejissor Elvin Rüstəmzadənin çəkdiyi "Ayıq sürücü” qısametrajlı filmi Buzovna sakinlərinin narazılığına və etirazlara səbəb olub. Sosial şəbəkələrdə paylaşım edən Buzovna sakinləri filmdə təhqir edildiklərini bildiriblər.
Tanınış aktyor, əməkdar artist Mirzə Ağabəyli də sosial şəbəkədə yazdığı statusda “Ayıq sürücü” filmində Buzovna ilə bağlı yer alan fikrə kəskin etirazını bildirib.
“Buzovanın adına ləkə yaxmaq bağışlanmazdır”
Mirzə Ağabəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, sözügedən filmdə Buzovna haqqında işlədilən ifadə qətiyyən qəbul edilə bilməz və o da bir buzovnalı kimi buna ciddi etirazını bildirir.
“Bu filmdə Buzovna camaatı təhqir edilib, camaat ciddi narazlıq edir. Bu filmlə bağlı ölçü götürülməsi üçün kənd sakinləri imza toplayıb və əlaqədar qurumlara müraciət edəcəyik.
Buzovnalıları təhqir edib, özü də üzr istəmək istəmir”.
Filmdə Buzovna sakinlərinin hansı şəkildə təhqir edilməsinə gəlincə, M.Ağabəyli bildirdi ki, orda konkret küçə adı çəkilib və obrazın dili ilə deyilir ki, “keyf çəkmək” üçün Buzonada Ayna Sultanova küçəsində 67 yaşlı bir qadının yanına gedirəm. “Bu, əxlaqdan kənar bir məsələdir ki, o filmdə əks olunub. Ədəb-ərkan, tərbiyə görmüşəm. Buzovnanın adına ləkə yaxmaq bağışlanılmazdır. Camaat deyir ki, ay Mirzə, özün aktyorsan bunların cavabını ver. Cavablarını lazımı şəkildə verirəm, amma bunlar nə qədər səhv etdiklərini dərk etmək istəmirlər. Bu filmi çəkən adam sosial şəbəkə hesabını da bağlayıb ki, onunla əlaqə saxlaya bilməyək. Kənd camaatı çox narazıdır. Bu filmi çəkənlər kəndin namusu, qeyrəti ilə oynayıb. Ziyalılar da buna narazılıq edir. Tanınmış kinoşünas Aydın Kazımzadə bildirib ki, bununla bağlı cinayət işi açılmalıdır. Aydın müəllim tamamilə düz deyir. Biz müxtəlif orqanlara müraciət edəcəyik ki, bu işə bir əncam çəkilsin. Tələbimiz odur ki, ya o film yığışdırılsın, ya da Buzovna ilə bağlı deyilən və bizim narazılığımıza səbəb olan söz filmdən çıxarılsın. Bu sözün o filmdən çıxarılmasını tələb edirik. Camaatın heysiyyəti ilə oynayan adamlardan aktyor, rejossor olmaz. Belə şey çəkərlər? Xalqın arvad-uşağının namusu ilə oynayırsan. Buzovnanın adını çəkib, küçənin adını çəkib, ayıb-ayıb şeylər deyiblər. Bu, kino deyil. Kino belə olmaz. Kəndlərin adını çəkmək yolverilməzdir. Buzovna kəndi özünün qonaqpərvərliyi, tarixi şəxsiyyətləri, böyük sənətkarları, şairləri ilə tanınır. Bizim kənddə neçə-neçə filmlər çəkilib, camaatımız kinoya böyük hörmət bəsləyib. Amma indi götürüb hansısa kinodan xəbərsiz camaatı təhqir edir, bu bağışlanılmazdır. Bu böyük cinayətdir, sənin nə ixtiyarın var ki, buzovnalılar haqqında danışırsan? 50 min sakin yaşayır Buzovnada, sən 50 min nəfərin əsəbləri ilə oynayırsan. Bir adama bir söz deyəndə qarşı tərəfi məhkəməyə verir, cinayət işi qaldırılır, amma bu boyda kəndi təhqir ediblər, bunun məsuliyyətini daşımaq, dərk etmək istəmirlər.
Sidqi Ruhulla, Məşədi Azər, Nəcibə Məlikova, Nadir Axundov, Kamil Cəlilov kimi şəxsiyyətlər bu kənddə yaşayıblar. Bunlara hörmətləri yoxdur. Əliağa Vahidin müəllimi Məşədi Azər poeziyada ad qoyub, onun yanına Cəfər Cabbarlı, Hüseyn Cavid gəlib. Bu kəndin böyük tarixi var. Kəndə ləkə yaxanlar böyük məsuliyyət daşıyırlar.
O biabırçı filmi çəkənə demək istəyirəm ki, sən kino çəkməyə indi başlamısan, birinci filmindi, o da uğursuz olub, sən buna çox nahaq “uğur” deyirsən, mən 35 il bundan əvvəl “Qəzəlxan” filminə çəkilmişəm, “Yük” filmində Musa Nağıyev obrazını yaratmışam, Qazaxıstanda filmlərə çəkilmişəm. Musa Nağıyevdən bəhs edən “Yük” filmi beynəlxalq kino festivalında xüsusi mükafat qazanıb, 11 ölkəyə dəvət alıb. Amma mən fəxr etmirəm ki, kinoda çəkilmişəm, işimi görmüşəm. Amma sənin birinci filmin elə olmalı idi ki, orda ədəb-ərkan olsun, söyüş-biabırçılıq nəyə lazımdır? Buzovna oğulları gedib Qarabağda şəhid olublar. Bu sənin şəhidlərə hörmətindir? Qadınlar haqda belə söz işlətmək olmaz. O ssenarini yazan bilmir ki, belə məsələlərə toxunmaq olmaz? Kəndin ağsaqqalları, böyükləri var. Ümumiyyətlə, kənd adı çəkilməli deyil”.
M.Ağabəylinin fikrincə, yeni çəkiləcək filmlərə ciddi nəzarət lazımdır, kino təşkilatlarının nəzdində ayrıca bir şura yaradılmalıdır və orada ssenarilər nəzərdən keçirilməlidir ki, belə hallar təkrar olunmasın.
M.Ağabəyli bildirdi ki, əlaqədar qurumlara müraciət göndərildikdən sonra buzovnalıların tələblərinin yerinə yetiriləcəyinə ümid edir: “Buzovna camaatının tələbi aydındır, bizim kəndin adı çəkilən hissə ya filmdən çıxarılmalıdır, ya da o film yığışdırılmalıdır. Bu məsələyə hüquqi müstəvidə qiymət verlməsini zəruri sayırıq. Bu çox vacibdir. Bu filmdə Buzovnanın adını çəkənlərin öz məsuliyyətini dərk etməsi, səhvlərini anlaması üçün mütləq mənada tədbir görülməlidir. Biz bundan çox narahatıq. Bu gün onlar cəzasız qalsalar, sabah başqa bir kəndi daha ağır formada təhqir edəcəklər”.
M.Ağabəyli hesab edir ki, Milli Məcslisin aidiyyəti komitəsində belə məsələlər müzakirə edilməli və filmlərdə kəndlərin adının biabırçı şəkildə çəkilməsini yasaq edən qərar qəbul edilməlidir. “Ümumiyyətlə, bu məsələyə ciddi yanaşılmalıdır, Milli Məclisdə qərar qəbul edilməlidir ki, filmlərdə kəndlərin adlarını belə xoşagəlməz şəkildə çəkilməsi qadağan olunur. Bu olmalıdır” - deyə M.Ağabəyli qeyd etdi.
Bildirək ki, səslənən iddialara münasibət bildirən rejissor Elvin Rüstəmzadə mətbuata açıqlamasında filmdəki personajların buzovnalı olmadığını deyib:
“Maşındakı aktyorların ləhçələrindən də bilinir ki, ümumiyyətlə bu obrazlar bakılı deyillər. Filmdə ”Xala Buzovnada qalır” deyilir. Vəssalam. Başa düşmədim, qala bilməz Buzovnada? Bəyəm Buzovnada ancaq buzovnalılar yaşayır? Xeyr, əlbəttə. Hər kəs bilir ki, orda olan villaların bəzilərini Buzovnadan olmayan şəxslər ya satın alıblar, ya da kirayə qalırlar. O villalarda yaxşı adamlar da yaşayır, pis adamlar da. Bir sözlə, Buzovna deyiləndə ağıla ancaq buzovnalılar gəlməməlidir. Axı hər yerin pisi də var, yaxşısı da. Bunu unutmaq olmaz. Təkrar edirəm, filmdə heç kim buzovnalı deyil, ümumiyyətlə bakılı deyil. Filmdə kimin haralı olmağına dair heç bir söz deyilmir. İndi keçək digər məsələyə. Fakt budur ki, filmdə heç kim təhqir edilmir...”
Redaksiya olaraq biz də aktyor Mirzə Ağabəylinin o fikrinə şərikik ki, filmdə konkret yer adı, ünvan bu şəkildə təqdim olunmamalıdır. Rejissorun dediyindən belə çıxır ki, personaj, tutaq ki, Şəki ləhcəsində danışırsa, buna göz yummaq olar? O zaman şəkililər etiraz etməyəcək?
Təbii ki, bu bizim subyektiv fikrimizdir, əsas sözü isə, yəqin ki, əlaqədar qurumlar deyəcək.
İradə SARIYEVA
