Arzuxan Əlizadə: “Ştaynmayerin “bu, çox uzun bir prosesdir” deməsi revanşist qüvvələr üçün bəhanə ola bilər”
Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayer mətbuata bəyanatında ona verilən sualı cavablandırarkən bildirib ki, sülhün əldə edilməsi uzun prosesdir:
“Almaniyanın da, Avropanın da təcrübəsi göstərir ki, müqavilənin hazırlanması və onun həyata keçirilməsi ilk addımdır. Sonra isə müqavilənin həqiqətən də qüvvəyə minməsi, reallıqda barışığa çevrilməsi neçə nəsilləri tələb edir. Bu, çox uzun bir prosesdir. Belə bir etibarlı barışığın həyata keçirilməsi hər iki ölkədən və xalqdan hələ çox vaxt tələb edəcək. Ona görə də bu barışığa uzun zaman tələb edildiyini diqqətdən qaçırmaq olmaz. Amma ilk addım müqavilənin hazırlanması, imzalanması, ratifikasiyası, qüvvəyə minməsi və həyata keçirilməsidir. Sonra isə digər problemlər də həll oluna bilər”.
Ştaynmayer həmçinin qeyd edib ki, müharibə apardıqdan sonra inam yalnız müəyyən vaxt keçdikdən sonra yaranır: “Etimad birdən-birə yox, tədricən və ya ehtiyatla qazanılır. Qarşılıqlı inam bu cür formalaşır. Sizin suala cavab olaraq Avropadan bir misal çəkim: Ullrix Vikard, alman jurnalisti, tanıdığınız həmkarınız, bu yaxınlarda alman-fransız münasibətləri haqqında kitab dərc edib. O yazır ki, son 400 il ərzində Almaniya ilə Fransa arasında 23 müharibə baş verib. 1870-ci, 1914-cü və 1939-cu illərdəki son 3 müharibə lap çox qurbanlarla yadda qalıb. Bu iki ölkə bir-birinə sonsuz ədavəti olan düşmən idilər”.
Ştaynmayerin belə yanaşması əslində Ermənistanda revanşist qüvvələrin əlinə sülh prosesini uzatmaq üçün bir süni əsas verir. Tələb olunan odur ki, iki ölkə arasında rəsmi olaraq sülh sazişi imzalansın. Erməni cəmiyyətinin bununla barışıb-barışmamasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Bizə lazım olan odur ki, Ermənistan sülh sazişini imzalasın.
“O zaman sülh sazişi layihəsində razılaşdırılan 17 maddənin heç bir əhəmiyyəti olmayacaq”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən AMİP sədri, millət vəkili Arzuxan Əlizadə hesab edir ki, Almaniya prezidentinin yanaşması revanşistlər üçün əsas ola bilər: “Ştaynmayer Avropa dövlətini təmsil edir və ermənilərin necə məkrli, xəbis bir millət olduğunu bilmir. O bilmir ki, ermənilər heç vaxt verdiyi sözün üstündə durmur. Məsələnin digər tərəfi ondan ibarətdir ki, Ermənistanda revanşist qüvvələr yekcins deyil. Adətən revanşist qüvvələr deyəndə Ermənistan parlamentində təmsil olunan, Rusiyaya yaxın olan iki siyasi fraksiya təsəvvür olunur. Söhbət keçmiş prezidentlər Robert Köçəryanın təmsil olunduğu “Hayastan” və Serj Sarkisyanın təmsil olunduğu “Şərəfim var” bloklarından gedir. Əslində isə revanşist qüvvələrin arealı bu iki blokla məhdudlaşmır. Ermənistanda yetərincə revanşist qüvvələr var ki, onlar məhz Qərbə yaxındılar. Paşinyan hakimiyyətinə qarşı müxalif mövqedədilər, amma qatı revanşistdilər. Tutaq ki, sabah Qərb Paşinyanın yerinə onları gətirsə, dəyişən bir şey olmayacaq. Onlar yenidən erməni cəmiyyətini revanşa kökləyəcəklər. O zaman sülh sazişi layihəsində razılaşdırılan 17 maddənin heç bir əhəmiyyəti olmayacaq. Ona görə də bəli, Ştaynmayerin “bu, çox uzun bir prosesdir” deməsi revanşist qüvvələr üçün bəhanə ola bilər. Sabah hakimiyyətə gəlsələr deyəcəklər ki, Paşinyan xəyanətkardır və onun qərarlarının qüvvəsi yoxdur. Ermənistanda hər şey ola bilər. Ona görə də Ştaynmayerin bu tezisi ermənilər üçün məsləhət deyil. Çünki onlar bunu dərk edəcək zehniyyətə sahib deyilər. O üzdən, Almaniya tələb etməlidir ki, sülh sazişinə ən böyük əngəl olan ərazi iddiası Ermənistan Konstitusiyasından çıxarılsın”.
Vidadi ORDAHALLI
