Əli Orucov: "Missiya, göründüyü kimi, təkcə hər iki ölkənin sərhədlərində deyil, Ermənistanda geniş əl-qol açıb"
Aİ mülki müşahidə missiyasının rəhbəri Markus Ritter erməni mediasına müsahibəsində deyib ki, inam yaratmaq məqsədi ilə ötən ilin dekabr ayından biz sərhəd kəndlərində məktəblərə baş çəkərək uşaqlarla, şagirdlərlə söhbət edirik, onlara kim olduğumuzu, nə işlə məşğul olduğumuzu, Avropa İttifaqının nə olduğunu, Avropa İttifaqının nəyi təmsil etdiyini izah edirik:
"Biz bu fəaliyyəti genişləndirmək istəyirik. Gələcəkdə təkcə məktəblərə baş çəkmək deyil, həm də işimizi, Avropa ideyasını təbliğ etmək və hər kəsə bildirmək istəyirik ki, biz casusluq, kəşfiyyat fəaliyyəti və ya başqa bir şeylə məşğul deyilik. Biz bu bölgəyə sabitlik gətirməyə kömək etmək istəyən mülki, silahsız missiyayıq".
Bu hərəkətlər Aİ müşahidə missiyasının mandatına uyğun hərəkətdirmi?
Yanvarın 29-da Aİ-nin Brüsseldəki səfirləri Ermənistandakı müşahidə missiyasının vaxtınin iki il müddətinə uzadılmasını təsdiqləyiblər. Müqavilə layihəsində müşahidəçilərin tərkibinin və sayının dəyişməz qalacağı nəzərdə tutulur: 165 xarici və 44 erməni üzv. Ermənistandakı missiyanın fikrincə, bu qərar yaxın vaxtlarda Aİ-yə üzv ölkələrin xarici işlər nazirləri tərəfindən təsdiqlənməlidir.
Yanvarın 24-də Ermənistan Respublikası xarici işlər nazirinin müavini Paruyr Ovhannisyan təşəbbüs qrupunun təqdim etdiyi “Ermənistanın Aİ-yə qoşulması prosesinin başlanması haqqında” qanun layihəsinə öz hökumətinin mövqeyini şərh edərkən bəyan edib ki, ölkə sərhədlərində Avropa müşahidə missiyasının yerləşdirilməsi İrəvanın dəstəklədiyi prioritet məsələlər sırasındadır. Eyni zamanda, Ermənistan rəsmi missiyanın hansı sərhədlərdə yerləşdiriləcəyini dəqiqləşdirməyib ki, bu da onun təkcə şərti Ermənistan-Azərbaycan sərhədində deyil, digər ərazilərdə də fəaliyyətinin mümkünlüyündən xəbər verir ki, bu da Avropa Parlamentinin bu yaxınlarda qəbul etdiyi ermənipərəst qətnamələrdən birində birbaşa ifadə olunub. İlk növbədə missiyanin bütün sərhədlərdə fəaliyyətə başlanması onu göstərir ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərə töhfə vərmək müşahidə missiyasının niqabıdır, maskasıdır. Əslində onun məqsədi Ermənistanı Avropa İttifaqının üzvlüyünə hazırlamaq və Aİ strukturlarını ölkədə möhkəmləndirməkdir.
Missiyanın müddətinin uzadılması, onun funksionallığının artırılması, hətta yüngül silahların və hərbi-texniki vasitələrin onların balansına verilməsi ilə müşayiət oluna bilər. Missiyanın texniki təchizatı, daha sadə desək, silahlanması ilə “böhran və fövqəladə vəziyyətlərdə mülki əhalinin müdafiəsini yaxşılaşdırmaq” işi ilə İrəvana artıq 10 milyon avro ayırmış Avropa Sülh Fondu məşğul olacaq.
Azərbaycan hökuməti bu missiyanı casusluqda və regional sabitliyi pozmaqda ittiham edib. Bununla bağlı Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəlik İdarəsi bildirir ki, Aİ-nin Ermənistandakı missiyasının mandatı Ermənistandan Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki vəziyyəti müşahidə etmək və hesabat vermək, Aavropa İttfaqının “Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli üzrə” səylərini asanlaşdırmaqdır.
Bir daha vurğulayırıq ki, Aİ mülki müsahidə missiyasınin bütün sərhədlərdə müşahidə aparması, əhali ilə təmaslar qurub, Aİ dəyərlərini onlara təblig etmələri, missiyanın mülki müdafiə kateqoryalı silahlarla təchiz edilməsi və s. əlamətlər onu göstərir ki, missiyanin əsas məqsədi heç də iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşmasina töhfə vermək deyil, Avropa dəyərlərini Ermənistanda təbliğ etməkdir.
Məsələ ilə bağlı baki-xeber.com saytına açıqlamasında politoloq Əli Orucov bildirdi ki, Aİ-nin Ermənistanda yerləşdirilən mülki missiyasının özünü hansısa formada kamuflyaj etməsinə baxmayaraq, Azərbaycana qarşı casus və kəşfiyyat fəaliyyətini gizlətməsi mümkün deyil: "Onlar sərhəd boyu reydlər keçirərək lazımı informasiyalar toplayıb Qərbə ötürürlər. Şərt deyil ki, silahlı olsunlar (hərçənd ki, yüngül silahlarla silahlanırlar artıq), hərbi geyim geyinsinlər. Aİ-nin mülki müşahidə missiyasının gördüyü işlər regionda sabitliyin pozulmasına, gərginliyin artırılmasına və ziddiyyətlərin dərinləşdirilməsinə xidmət edir. Bakı dəfələrlə xəbərdar edib ki, "binokl diplomatiyası" zərərlidir və normallaşma prosesinə əngəl törədir. Rusiya da həmin qrupun Ermənistanda yerləşməsinə, gördüyü işlərə dəfələrlə etiraz edib. Missiya, göründüyü kimi, təkcə hər iki ölkənin sərhədlərində deyil, Ermənistanda geniş əl-qol açıb. Müxtəlif sahələrə nüfuz edir, ictimai rəy formalaşdırır, gənc nəsli yanlış istiqamətləndirir. Sual olunur, onların məktəblərdə, yaxud digər sektorlarda nə işləri var? Avropa dəyərləri deqradasiyaya uğramaqda olduğu halda onlar hansı dəyərləri təbliğ edir? Onların faydası o olardı ki, regionu tərk edib, xalqlar və dövlətlər arasında etimad və əməkdaşlıq mühitinin yaradılması yönündə atılan addımlara əngəl olmasınlar".
Akif NƏSİRLİ
