Bu gün Ermənistanın bölgədə vəziyyəti qəsdən gərginləşdirməkdə, müxtəlif bəhanələrlə, eləcə də “blokada” və “humanitar böhran” kimi iddialar yaymaqla sülh prosesinə maneçilik törətməkdə davam edir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə qarşı davam edən iddialarını davam etdirməklə də İrəvan durumu qəlizləşdirir. Bu ölkə ərazilərimizdən hələ də tam olaraq erməni silahlı qüvvələrini çıxarmaqdan imtina edir, ölkəmizin daxili işlərinə qarışmağa cəhd edir.
Digər tərəfdən, Ermənistan Azərbaycanın öz suveren ərazilərində yaratdığı Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsinə qarşı təxribatları davam etdirir. Amma buna baxmayaraq, ölkəmiz erməni sakinlərin hər iki istiqamətdə keçidi üçün şərait yaradır. O da məlumdur ki, Azərbaycan tərəfindən yüklərin daşınması üçün Ağdam-Xankəndi və digər alternativ yolların təklif olunmasına baxmayaraq, erməni tərəfinin yüklərin daşınması üçün yollarda maneələr yaratması və bu yollarla yüklərin daşınmasına qarşı çıxması “blokada” və “humanitar vəziyyət” barədə iddiaların siyasi manipulyasiya olduğunu bir daha sübut edir. Elə bu səbəbdəndir ki, dünya bu yalana ermənilərin istədiyi reaksiyanı göstərmir. Erməni politoloq Artur Xaçikyan da bunu etiraf edir: “Nə Rusiya, nə də Qərb Laçın yolunun açılması üçün heç nə etmir”. Xaçikyan qeyd edib ki, Rusiya Laçın yolunun açılması üçün təzyiq etməli idi, İrəvan da bunu gözləyirdi. Amma bu baş vermədi: “10 noyabr bəyanatı var və Rusiya daim bunun əsas olmasını vurğulayır. Əgər belədirsə, bu bəyanatın müddəalarına hörmət edilməlidir. Onlar öz öhdəliklərini yerinə yetirməlidirlər. Qərb də öz növbəsində sanksiya tətbiq etmir. Hər şeyi maraqlar və güc müəyyən edir, beynəlxalq dəyərlər yoxdur”. Xaçikyan bildirib ki, beynəlxalq ictimaiyyətə Ermənistan lazım deyil, çünki o heç bir maraq kəsb etmir. Beynəlxalq əlaqələr üzrə pakistanlı analitik Xalid Taymur Əkrəm Laçın yolundakı sərhəd-buraxılış məntəqəsi ətrafında yaranmış vəziyyəti şərh edərkən deyir ki, Azərbaycanın Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsi vasitəsilə əvvəlcədən razılaşdırılmamış yük avtomobilləri karvanının keçməsinə icazə verməməsi ölkənin hüququdur: “Azərbaycan Qarabağın erməni sakinlərinin humanitar yüklərlə təmin edilməsi üçün Ağdam-Xankəndi yolundan istifadə edilməsini təklif edib. Azərbaycan dəfələrlə humanitar yüklərin daşınması üçün alternativ yoldan istifadə etməyi təklif etsə də, Qarabağdakı separatçılar nümayişkaranə şəkildə bu yolu beton bloklarla bağlayıblar. Ermənistandan gələn istənilən yükün onun ərazisinə buraxılıb-buraxılmaması ilə bağlı qərarın verilməsi məhz Azərbaycanın suveren hüququdur. Yəni başqa heç bir ölkənin onun daxili işlərinə qarışmaq hüququ yoxdur”. Ekspertin fikrincə, humanitar yardımlar adı altında hərbi yüklərin daşınması üçün sui-istifadə halları ilə bağlı narahatlıq və ya şübhələr varsa, bunun müvafiq beynəlxalq təşkilatların diqqətinə çatdırılması son dərəcə vacibdir.
Bununla yanaşı etiraf olunur ki, Ermənistan özü də Azərbaycanın razılığı olmadan Laçın yolundan istifadə edə bilməz. Düzdür, radikal ermənilər fərqli mövqe nümayiş etdirməyə çalışır. Daşnaksütyun Partiyasının ali orqanının rəsmi nümayəndəsi İşxan Saqatelyan bu xüsusda bildirir: “Biz Ermənistanın bütün bölgələrindən olan 400-ə yaxın gənclə görüşdük. Onlarla Ermənistanda və "artsax"da baş verən hadisələr və xüsusən də gənclərin nə etməli olduqları barədə danışdıq. Erməni gəncliyi "vətən"inin, xalqının taleyinə biganə qalmayıb, döyüşməyə hazırdır". Amma eyni mövqedən çıxış edən və Azərbaycanı Laçın yolunu zorla açmaqla təhdid etdikdən sonra ərazidən qaçaraq rüsvay olan “Səlibçilər” adlı erməni dəstəsi belə çağırışların quru sözdən başqa heç nə olmadığını təsdiq edib. Belə ki, erməni fərariləri indi də Kornidzordan Qorunxur kəndinə qaçıblar. Yerli sakinlərin fikrincə, “Səlibçilər”in kənddə olması Azərbaycanı qəzəbləndirə və hansısa addımlar atmasına səbəb ola bilər. Sakinlər iddia ediblər ki, onlar tezliklə kəndi tərk etməlidir, əks halda Azərbaycan ordusu tədbirlər görəcək. Qeyd edək ki, 44 günlük müharibənin iştirakçıları olan “Səlibçilər” Paşinyan hökumətinə Laçın yolunu açmaq üçün vaxt qoymuşdu. Erməni fərarilər vaxt tamam olduqda ərazidən qaçmışdılar. Ceymstaun Fondunun İdarə Heyətinin üzvü, ABŞ-ın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Metyu Brayza isə qeyd edir ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Azərbaycanın, o cümlədən Qarabağın ərazi bütövlüyünü tanısa da, ölkəsinin siyasi dairələrində və hakimiyyət daxilində hələ də bu faktı və İkinci Qarabağ müharibəsindəki məğlubiyyəti tanımaq istəməyənlər var: “Ona görə də Laçın yolu vasitəsilə “humanitar yardım” daşımaq adı altında təxribat xarakterli addımlar atır. Ancaq bildirməliyəm ki, Ermənistan tərəfinin reallıqla üzləşməkdən başqa çıxış yolu yoxdur”. Brayza qeyd edib ki, Azərbaycanın mövqeyi kifayət qədər başadüşüləndir: “Azərbaycan öz siyasi və qanuni hüquqlarından istifadə edir və Ağdam yolu ilə humanitar yardımın həyata keçirilməsi kimi bir təklif irəli sürür. Ermənistan Azərbaycanla müharibə aparmağa qadir orduya malik deyil. Rusiya, Türkiyə, Avropa İttifaqı, ABŞ, bir sözlə, regiondakı aktorların heç biri Ermənistanla Azərbaycan arasında yeni bir müharibənin olmasını istəməz”.
Tahir TAĞIYEV
