BMT-nin insan hüquqları üzrə ali komissarı Volker Türk xəbərdarlıq edib ki, süni intellekt bəşəriyyət üçün təhlükə yaradacaq qədər güclənə bilər. O, yaxın günlərdə şirkətləri bu riskləri azaltmağa çağıracağını bildirib. Türk Cenevrədə BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasındakı geniş çıxışında deyib: "Bu sənayenin ekspertlərinin qabaqcıl süni intellektin bəşəriyyətin mövcudluğuna risk yarada biləcəyi ilə bağlı narahatlığını bölüşürəm. Buradan çağırış edirəm: çox gec olmadan süni intellektin təhlükəsizliyinə dair möhkəm zəmanətlərin yaradılması üçün bütün qüvvələr səfərbər olunmalıdır".
Türk ad çəkmədən xəbərdarlıq edib ki, kiçik bir qrup insan süni intellekt texnologiyaları üzərində, demək olar, qeyri-məhdud hakimiyyətə malikdir: "Ən azından, süni intellekt sistemlərinin yerləşdiyi və onların təchizat zəncirlərində yer alan ölkələr razılaşdırılmış qırmızı xətlər üzrə ortaq məxrəcə gəlməlidirlər". O qeyd edib ki, inkişaf etmiş süni intellekt bəşəriyyət üçün ekzistensial təhlükəyə çevrilə bilər. Ali Komissar bunun qarşısını almaq üçün gecikmədən süni intellektin təhlükəsizliyi və etibarlılığı ilə bağlı ciddi təminatların hazırlanmasına dair hərtərəfli səylərin göstərilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Volker Türk bildirib ki, sınaq mühitindən kənara çıxmağı bacaran və ya “dur” əmrinə tabe olmayaraq sahiblərini şantaj edən süni intellekt məqbul güc həddini aşmış hesab edilməlidir. BMT rəsmisi yaxın günlərdə süni intellekt şirkətləri ilə görüşəcəyini və onları hazırda risklərin azaldılması üçün nəzarətləri daxilində olan tədbirləri görməyə çağıracağını söyləyib. Onun sözlərinə görə, ən azı süni intellekt şirkətlərinin yerləşdiyi ölkələr və bu texnologiyanın təchizat zəncirində iştirak edən dövlətlər aydın və razılaşdırılmış “qırmızı xətlər” müəyyən etməlidirlər.
Volker Türk, həmçinin, müstəqil yoxlama mexanizmlərinin yaradılmasına və sektor daxilində təhlükəsizlik sahəsində daha güclü əməkdaşlığa çağırıb.
Ali Komissar süni intellektin insan hüquqlarına təsirlərinin də nəzərdən keçirilməsinin vacibliyini qeyd edib. O, bu təsirlərə işlə təminatı, demokratiyanın fundamental prinsiplərini və ətraf mühiti də aid edib. Süni intellekt sahəsində aparıcı şirkətlər "Meta", "Antropik", "OpenAI" və "Google"dur. Bundan əvvəl süni intellekt sahəsinin rəhbər şəxsləri, o cümlədən “OpenAI” şirkətinin baş icraçı direktoru Sem Altman bu texnologiyanın bəşəriyyətin məhvinə yol aça biləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdilər. BMT riskləri azaltmaq üçün vahid qaydaların hazırlanmasına çağırıb. İyulda süni intellektin idarə edilməsinə həsr olunmuş ilk qlobal toplantı keçirilib.
Samirə SƏFƏROVA
