Ermənistan daxilində hadisələrin inkişafı bu ölkədə yeni daxili qarşıdurmanın başlanmaqda olduğunu göstərir. Bəhanə kimi is’ yenə Qarabağ məsələsi ortaya atılır. Halbuki, Qarabağla ba]l; istənilən məsələnin Ermənistan da daxil olmaqla kimsəyə aidiyy’ti yoxdur. Bununla belə, İrəvanda hökumət binasının qarşısında aksiya keçirən “Səlibçilər” (“Xaçakirner”) adlı dəstənin üzvləri vəziyyəti sözügedən bəhanə ilə qarışdırmağa can atırlar.
Bu dəstənin üzvləri hakimiyyətdən Qarabağı Ermənistanla birləşdirən yolun açılmasını tələb edir, əks halda bunu özlərinin edəcəklərini bildirirdilər. Onlar avqustun 9-da artıq Həkəri çayı üzərindəki körpünün yanına çatmışdılar. Bu körpüdə Azərbaycanın sərhəd buraxılış postu yerləşir. Burada Ermənistan polisi onların qarşısını kəsib və onlar bundan sonra Azərbaycanla həmsərhəd Kornidzor kəndinə dönüblər və oradan Gorusa gediblər. Dəstənin üzvlərindən biri Ovanes Ovannisyan bildirir ki, polis Kornidzorda onların qarşısını kəsərək irəliləmələrinə imkan verməyib: “Biz gəlib bura çatmışıq, baxın yolumuzu nə qədər adam kəsib. Onlar nə bizim keçməyimizə, nə də ərzaq keçirməyimizə imkan verirlər. Kim ermənidirsə, kim vuruşubsa, bizə qoşulmalıdır. Onlar bizə qoşulub silah götürməkdənsə, bizə silah çeviriblər, silahlı vəziyyətdə bizi gözləyiblər”. Özlərini “Səlibçilər” adlandıran dəstənin üzvləri avqustun 8-də İrəvanın Respublika meydanında aksiya keçirmiş, daha sonra Tiqran Mets küçəsini bağlamışdılar. Onlar Laçın istiqamətində yollanmazdan əvvəl axşamın gec saatlarında Yerablur hərbi məzarlığında toplaşmışdılar. Orada dəstənin başçısı Sarkis Poqosyan vətəndaşları onlara qoşulmağa çağırmışdı: “Mənə belə gəlir ki, bu bizim son şansımızdır, biz bunu etməliyik, geri çəkilməməliyik”. Təbii ki, dəstə üzvləri Azərbaycan postuna müdaxilə etmək cəhdində bulunsalar, Azərbaycan onlara lazımı cavab verməyə hazırdır. Bunu Ermənistan hakimiyyəti də bilir. Elə bu səbəbdən dəstənin qanunsuz fəaliyyətini özü dayandırmağa çalışır. Bundan əlavə, Azərbaycan Laçın yolunun humanitar məqsədlər üçün açıq olduğunu bildirir. Eyni zamanda rəsmi Bakı Qarabağ erməniləri üçün humanitar yardımın Ağdam yolu ilə gətirilməsini təklif edib. Bu təklif bir sıra beynəlxalq rəsmilər tərəfindən də dəstəklənib, amma separatçılar Ağdamdan gətiriləcək yardımından imtina edirlər. Bununla da özlərini çıxılmaz vəziyyətə salıırlar. Elə bundan irəli gəlir ki, Qarabağ separatçılarının lideri Araik Arutyunyan Ermənistandan, Rusiyadan və Qərbdən əlini üzdükdən sonra erməni lobbisinə müraciət edib. “Bizi xilas edin” səpkili açıqlama yayımlayan Arutyunyanın erməni lobbisindən tələbi odur ki, yaşadıqları ölkələrin hökumətlərinin Azərbaycana təzyiq etmələrinə, o cümlədən Laçın yolunun “açılmasına” nail olsunlar. Amma qeyd edək ki, erməni lobbisi bu müraciət olmadan da Azərbaycana qarşı fəaliyyətinə ara verməmişdi. Bütün bunlar o deməkdir ki, Qarabağda qalıb yaşamaq istəyən ermənilər Azərbaycanın şərtlərini qəbul etməlidirlər. Laçın yolunu güc tətbiq edərək açacaqlarını deyən ermənilərin “Səlibçilər” qruplaşmasının uğursuzluğu isə bu fonda gülüş obyektinə çevrilib. Sosial şəbəkənin erməni seqmentində bəziləri bununla Azərbaycanın qarşısında bir daha rəzil duruma düşdüklərini etiraf ediblər.
Eyni zamanda bölgədə “blokada” və “humanitar böhran” kimi iddiaların əsassız olması da erməni tərəfini gülünc duruma salır. Ermənistan Ali Sovetinin keçmiş deputatı Azat Arşakyan qeyd edir ki, buna görə Rusiya sülhməramlıları da hansısa hərəkət etmir. Qeyd edək ki, Qarabağ bölgəsində müvəqqəti yerləşdirilmiş Rusiya sülhməramlılarının komandanının müavini polkovnik Sazonov Azərbaycan-Ermənistan sərhədində yerləşən Həkəri çayı üzərindəki körpüyə avtomobil yürüşü təşkil etmək istəyən erməni radikalların müraciətinə yazılı cavab göndərib. Sazonovun cavabı belə yürüşün təşkilinin mümkünsüz olduğunu özündə ehtiva edir. Azat Arşakyanın sözlərinə görə, sülhməramlı mandat rusların Qarabağ sakinlərinin təhlükəsizliyini və sərbəst hərəkətini təmin etməli olduğunu nəzərdə tuturdu:
“Rusiya sülhməramlıları əmri yerinə yetirmirlər, heç bir məsuliyyət yoxdur. Rusiya sülhməramlıları Qarabağ sakinlərinə kinli cavab verdilər, bəs sizin işiniz nədir? Bu, Rusiya sülhməramlılarının ciddi məsuliyyətsiz bəyanatıdır”. Bu halda Ermənistan daxilində müəyyən qüvvələr, xüsusən də radikal müxalifət baş verənlərə görə hakimiyyəti ittiham edir. Müxalifətin əsas məqsədi etiraz aksiyaları təşkil edib bunu hakimiyyətə qarşı “ümumxalq üsyanı”na çevirməkdir. Hakimiyyət müxalifətin niyyətinin həyata keçməsinin qarşısını almaq, bu düşərgədən gələn təhdidlərin neytrallaşdırılmasına nail olmaq üçün inzibati metodlardan, administrativ resurslardan fəal istifadə edir. Müxalifətin maliyyə dayaqlarının sıradan çıxarılması üçün də müvafiq addımlar atılır. Bu xüsusda əsas hədəf hakimiyyətdə olarkən özlərinə böyük sərvət toplamış keçmiş cinayətkar oliqarxlardır. Hazırda Ermənistanda baş verənlər yeni daxili qarşıdurmanın, hətta vətəndaş müharibəsinin başlanmasını istisna etmir. Belə olan halda Ermənistan yenə Cənubi Qafqazda qeyri-sabitlik, xaos və təhdid mənbəyi olaraq qalmaqda davam edəcək.
Nahid SALAYEV
