Ermənilərin Qarabağda səhnələşdirmək istədikləri “humanitar böhran” şousu davam edir. “Laçın” sərhəd-keçid məntəqəsinə yük maşınlarını toplayan Ermənistan bununla beynəlxalq ictimaiyyətin Azərbaycana təzyiqinə nail ola biləcəyini düşünür. Amma ötən zaman İrəvanın bu xüsusda ciddi şəkildə yanıldığını göstərir. Bununla belə, erməni tərəfi şousunu davam etdirməyə can atır.
Qarabağda qalan ermənilər isə belə vəziyyətdə “Laçın” sərhəd-keçid məntəqəsinin yerləşdyi Həkəri çayı üzərindəki körpüyə yürüş etmək niyyətindədirlər. Amma bunu təkbaşına etmək cəsarətində olmadıqlarından Rusiya sülhməramlı qüvvələrinə müraciət ediblər. Artıq Rusiya sülhməramlı kontingenti komandanının müavini olan Sazonov soyadlı şəxs ermənilərin Laçın yolunun açılması üçün planlaşdırdıqları yürüşə məktubla cavab verib. Məktubda deyilir ki, 10 noyabr 2020-ci il üçtərəfli bəyanatı sülhməramlıların avtoyürüşləri müşayiət etmələrini, müxtəlif aksiya və mitinq iştirakçılarının təhlükəsizliyinin təmin edilməsini nəzərdə tutmur. Vurğulanır ki, sülhməramlılar nəqliyyat-buraxılış məntəqələrində qadağan olunmuş əşyaların, o cümlədən odlu silah və partlayıcı maddələrin olub-olmadığını yoxlayırlar. Komandan müavini “teleqram” kanallarında Rusiya sülhməramlılarının avtoyürüş bəhanəsi ilə Həkəri postundakı Azərbaycan hərbçilərinə qarşı qüvvə tətbiq edəcəklərinə dair yayılan xəbərləri təkzib edib. Məktubda deyilir ki, dinc etiraz aksiyalarının keçirilməsi sülhməramlı qüvvələrin onlara qarşı hərbi əməliyyat keçirməsinə əsas vermir.
“Azatutyun” radiosu bildirir ki, Laçın yolunun açılmasıni istəyən ermənilər bu yaxınlarda avtobuslarla Həkəri çayı üzərindəki körpüdəki posta yürüş keçirməyi planlaşdırırlar. Bunu istəyənlər avqustun 4-də Rusiya sülhməramlılarının Qarabağdakı qərargahına gələrək sülhməramlı kontingentin komandanı Aleksandr Lentsovla görüş tələb etmişdilər. Onlar general Lentsovdan sülhməramlıların avtoyürüşün təhlükəsizliyini təmin etməsini tələb edirdilər. Amma ruslardan rədd cavabı ermənilərin belə yürüşünü artıq ciddi sual altına alıb. Bu halda Qarabağda qalan ermənilərin Azərbaycanın tələblərini qəbul etməkdən başqa çarəsi də qalmır. Belə bir vaxtda Qarabağda ermənilər arasında maraqlı proseslər də cərəyan etməkdədir. “Azatutyun” yazır ki, Qarabağ separatçılarının “parlamenti” adlandırılan qurum “Daşnaksütyun” partiyasının üzvü David İşxanyanı gizli səsvermə ilə “spiker” seçib. Onun namizədliyinin lehinə 22, əleyhinə 9 “deputat” səs verib. Bu hadisə separatçıların hamısı tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb.
Ümumerməni partiyası kimi tanınan Daşnaksütyun Qarabağ məsələsində ən radikal mövqe tutur və Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması əleyhinədir. “Qarabağda ikinci böyük siyasi fraksiyanın başçısı” Marsel Petrosyan fraksiyanın İşxanyanın əleyhinə səs verdiyini bildirib. Onun fikrincə, “iqtidaryönlü” “Azad vətən – Birləşmiş vətəndaş bloku” İşxanyanın namizədliyini məsləhətləşmədən, özbaşına verib: “Belə hərəkət eləməzlər. Faktiki belə alınır ki, onlar dolayı yollarla, atla gediş edərək müxalifəti hakimiyyətə gətiriblər. Hakimiyyət müxalifəti hakimiyyətə gətirib”. Yeri gəlmişkən, “Vahid vətən” partiyasına Qarabağın “milli təhlükəsizlik şurasının keçmiş katibi” kimi təqdim olunan Samvel Babayan rəhbərlik edir. Babayan son vaxtlar Azərbaycanla dialoqun zəruriliyi barədə bir sıra bəyanatlar verib. “Azatutyun” yazır ki, Qarabağ separatçılarının “iqtidarından” bu addımın səbəbi barədə sorğusuna cavab ala bilməyib. Müxalif “Ədalət” fraksiyasından “deputat” Metakse Akopyansa deyib ki, Arayik Arutyunyan bu addımı ilə müxalifətin arasına nifaq salmaq istəyib. Akopyan əlavə edib ki, “onun fraksiyası “Daşnaksütyun” üzvünün namizədliyinə səs verib və bununla Qarabağın “subyektliliyinin” artacağına ümid bəsləyir”. Qarabağın keçmiş və indiki “prezidentləri” – Arkadi Qukasyan, Bako Saakyan və Arayik Arutyunyan Daşnaksütyun partiyasına müraciət edərək David İşxanyanın “spiker” seçilməsini təklif ediblər. David İşxanyan seçildikdən sonra “bir çoxlarında belə təsəvvür yaranıb ki, Ermənistan Qarabağdan əlini üzüb”. Metakse Akopyan bəyan edib ki, indi Qarabağdakı rejim Ermənistan hakimiyyəti ilə daha sərt qarşıdurma və ziddiyyətlərə gedəcək. Bu halda Qarabağdakı ermənilərin daha çıxılmaz duruma düşəcəyi, Azərbaycanın məqsədinə daha sürətlə nail olması gözlənilir.
Bu arada xatırladaq ki, iyulun 25-də Moskvada Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri Ceyhun Bayramov və Ararat Mirzoyanla üçtərəfli danışıqlarının yekunlarını şərh edərkən Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov deyib ki, İrəvanda Qarabağ ermənilərini tez bir zamanda Azərbaycanla dialoqun zəruriliyinə inandırmağın vacibliyini başa düşürlər. O bəyan edib ki, Qarabağ ermənilərinin hüquq və təhlükəsizliyi Azərbaycanın beynəlxalq öhdəliklərinə uyğun həyata keçirilməyə hazırdır. Rəsmi Bakı bundan əvvəl iki dəfə Qarabağ ermənilərinin nümayəndələrini dialoqa dəvət edib. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev isə separatçılardan iki dəfə rədd cavabı aldıqdan sonra deyib ki, üçüncü dəvət olmayacaq.
Samirə SƏFƏROVA