İsveçrənin Davos şəhərində 53-cü Dünya İqtisadi Forumu yenə beynəlxalq miqyasda xüsusi diqqət mərkəzində yer alır. “Parçalanmış dünyada əməkdaşlıq” mövzusunda keçirilən foruma dünyanın 130 ölkəsindən 2700-dən çox siyasətçi, akademik, iş adamı və qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndəsi qatılıb. Forumda yenə bir sıra mühüm qlobal problemlər, siyasi, geosiyasi və təhlükəsizliklə bağlı əhəmiyyətli məsələlər müzakirə olunur.
Xatırladaq ki, əsası 1971-ci ildə isveçrəli professor Klaus Şvab tərəfindən qoyulan və qərargahı Cenevrədə yerləşən Davos İqtisadi Forumu dünyada ən böyük beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatıdır. Müxtəlif ölkələrin prezidentləri, baş nazirləri, iş adamları, eləcə də dünyanın tanınmış şəxsləri üçün Davos İqtisadi Forumu bir tribuna rolunu oynayır.
Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Forumun iclaslarının hamısına qatılır. Artıq Azərbaycan prezidenti İsveçrəyə 19-cu səfərini edib, Dövlət başçısı artıq 15-ci dəfədir Davos Forumunda iştirak edir. O da qeyd olunamlıdır ki, İlham Əliyev iştirak etdiyi Davos İqtisadi Forumunda indiyədək dünyanın aparıcı iş adamları ilə görüşüb, onlarda ölkəmizin iqtisadi imkanları barədə aydın, obyektiv təsəvvür yaradıb, Azərbaycanda həyata keçirilən iqtisadi islahatların uğurlu nəticələrini dünyaya çatdırıb. Bütün bunların nəticəsində isə ölkəmizə investisiya qoyuluşu, yeni texnologiyaların gətirilməsi prosesi sürətlənib. Budəfəki Forum çərçivəsində prezident İlham Əliyevin 8 qlobal şirkətin rəhbər şəxsləri, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının birinci vitse-prezidenti, BMT-nin Məskunlaşma proqramının icraçı direktoru ilə görüşüb. Bununla yanaşı, dövlət başçımızın Latviya, Litva, Xorvatiya, Monteneqro, Hollandiya dövlət və hökumət başçıları ilə də görüşləri olub. Aydındır ki, Davos Forumu iqtisadi müstəvi hesab olunur, lakin o da sirr deyil ki, alınan qərarların nəticələri dünya siyasətində, beynəlxalq münasibətlərdə ciddi formada inikas olunur. Hazırkı mürəkkəb geosiyasi şəraiti nəzərə aldıqda isə siyasi təsirlərin çəkisinin əvvəlkilərdən daha çox olacağı aydındır. Lakin əvvəlki alət və vasitələr, eyni zamanda, köhnə hədəflər artıq effektiv deyil. Bu gün tələb olunan əsas alətlər ən müasir innovasiyalar və alternativ bərpaolunan daimi mənbələr hesabına təmin edilən enerji təhlükəsizliyidir. Bu sahədə təbii ki, ixtisaslaşmış dünya nəhəngləri var. Lakin o da faktdır ki, Prezident İlham Əliyevin ardıcıl səylərinin davamı olaraq Azərbaycana artıq həmin müasir enerji tendensiyalarının elit klubunun yeni üzvü kimi baxılır. Faktiki olaraq Avropanın enerji təhlükəsizliyində əhəmiyyətli söz sahibi olması, alternativ mənbələr hesabına enerji istehsalçısı kimi sürətlə aparıcı mövqeyə yüksəlməsi 53-cü Forumda Azərbaycana baxış rakursunda da köklü dəyişikliklərə yol açıb.
Azərbaycnaın digər həqiqətlərinin dünayaya çatdırılmasında da forum mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Elə prezident İlham Əliyev keçirdiyi görüşlərdə Ermənistan və Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşdırılması, bu məsələdə Ermənistanın destruktiv mövqeyi, Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanmasına mane olan müxtəlif bəhanələri və danışıqlar prosesindən yayınmaq cəhdlərini geniş müzakirə predmetinə çevirib. Xüsusən də Laçın yolu ətrafında yaranmış vəziyyət, Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdiyi Azərbaycan ərazilərində təbii sərvətlərimizin talan edilməsinə qarşı etiraz aksiyasına diqqət yetirib. Bundan başqa, dövlət başçısı Azərbaycanın beynəlxalq enerji şirkətləri ilə imzaladığı anlaşma memorandumlarının və sazişlərinin ölkəmizə 22 min meqavatadək külək və günəş enerjisini istehsal etmək imkanı yaradacağını bəyan etməklə Avropanın milli təhlükəsizliyində artan rola sahib olacağını bəyan edib. Eyni zamanda, ölkə ərazisindən keçən yüklərin həcminin 75 faiz artdığı nəzərə alınaraq, Azərbaycanda yeni tankerlərin, quru yük gəmilərinin və bərələrin sayının artırılmasına ehtiyac olduğunu bəyan etməklə dövlətimizin başçısı Azərbaycanın formalaşdırdığı infrastrukturun, Zəngəzur dəhlizinin Avropa üçün ən etibarlı və ən təhlükəsiz variant olduğunu, yaxud başqa bir məsələdə, Azərbaycan "Ağıllı şəhər" və "Ağıllı kənd" layihələrini işğaldan azad olunmuş digər ərazilərdə də həyata keçirməyi planlaşdırdığını bəyan etməklə, Zəngilanın timsalında mövcud uğurlu əməkdaşlığa digər investorların da cəlbi üçün münbit şəraiti diqqətə çatdırdı. Üstəlik, bütün bunlar yeni dünya düzənin tələbinə uyğun, dayanıqlı enerji təchizatına önəm verilməsi, xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərin yaşıl enerji zonası elan olunması nəzərə alınaraq həyata keçirildiyi bəyan edilməklə prezident İlham Əliyevin Azərbaycanı yeni çağırışlar dövründə alternativsiz tərəfdaşa çevirməkdə olduğu aydın görünür. Azərbaycan Çin münasibətlərinin forum çərçivəsində də gündəmndə olması burada xüsusi qeyd olunmalıdır. Xatırladaq ki, Çin 2013-cü ildə Avrasiya ölkələri arasında infrastrukturun yaradılmasına və qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin qurulmasına yönəlmiş “Bir Kəmər-Bir Yol” adlı yeni iqtisadi inkişaf strategiyası elan edib. Strategiya iki əsas inkişaf istiqamətini nəzərdə tutur: “İpək Yolu İqtisadi Kəməri” və “Dəniz İpək Yolu”. Söhbət malların Şərqdən Qərbə güzəştli şərtlərlə birbaşa daşınması üçün ticarət dəhlizinin yaradılmasından gedir. Çinlə Azərbaycan xalqları arasında böyük tarixə malik olan dostluq münasibətləri nəticəsində Azərbaycan Çinin irəli sürdüyü “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünə Qafqaz regionunda dəstək verən ilk ölkə olub. Bu baxımdan “Bir kəmər, bir yol” strategiyasının həyata keçirilməsində Azərbaycan logistika mərkəzi, qovşaq və körpü rolunu oynayır. Çin bunu yüksək qiymətləndirir. Digər ölkələrin də Azərbaycana münasibəti Davosda özünü qabarıq büruzə verdi. Ümumiyyətlə, Davos İqtisadi Forumu Azərbaycan üçün həm postneft ölkəsi, həm də həqiqətlərimizin dünyaya çatdırılması baxımından hər zaman mühüm önəm kəsb edib.
Tahir TAĞIYEV
