Azərbaycanın Qarabağ məsələsində öz yekun məqsədinə çatacağı, Xankəndi-Laçın yolundakı aksiyanın Bakının istədiyi nəticə ilə bitəcəyi artıq Ermənistanda da açıq etiraf edilir.
Məsələ ilə bağlı erməni politoloq Yervand Bozoyan bildirir ki, əslində, hələ Praqa bəyannaməsini imzalamaqla Ermənistan hakimiyyəti Qarabağın Azərbaycanın tərkibində olmasına mahiyyətcə razılaşıb: “İndiki vəziyyətdə isə əsas məsuliyyəti Rusiya tərəfinə yükləmək düzgün deyil, çünki Paşinyanın Praqadakı bəyanatın bəndləri ilə razılaşması son nəticədə indiki vəziyyətə gətirib çıxarıb. Bundan sonra rus sülhməramlıların Laçın yolunda maneəsiz hərəkəti təmin etmək üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyini söyləmək, ən azı vicdansızlıqdır, primitiv manipulyasiyadır”.
Erməni ekspert qeyd edir ki, İrəvan daim “günah keçisi” axtarır: “Əgər əvvəllər günahkar ölkənin keçmiş rəhbərliyi idisə, indi rus sülhməramlılarıdır. Ölkə rəhbərliyinin Rusiya ilə bağlı qiymətləndirmələri ikitərəfli münasibətlərə xələl gətirə və etimadın səviyyəsini aşağı sala bilər, münasibətlərin korlanması isə obyektiv olaraq Türkiyə-Azərbaycan tandeminin möhkəmlənməsinə gətirib çıxaracaq. Mənə elə gəlir ki, bu gün Ermənistan hakimiyyətinin əsas məqsədi Mixail Saakaşvili kimi Rusiyadan uzaqlaşmaqdır. Onların şəxsi maraqları bu gün dövlətin maraqları ilə ziddiyyət təşkil edir. İrəvanın bütün ümidləri Qərb paytaxtlarınadırsa, burada da məyus olacaq. Həm ABŞ, həm də Avropa İttifaqı dəfələrlə açıq şəkildə bəyan ediblər ki, Ermənistanın coğrafi mövqeyinə görə onun təhlükəsizliyinə aydın təminat verə bilməzlər”. Bunlar fonunda Rusiyanın da Ermənistandan narazılığının artması müşahidə edilir. Rusiyanın xarii işlər naziri Sergey Lavrovun sonuncu mətbuat konfransında dedikləri bu mənada təsdüfi hesab olunmur. Lavrov qeyd edib ki, Qarabağda Laçın dəhlizi ilə bağlı vəziyyət ən yaxın zamanda tənzimlənə bilər: “Azərbaycanlılar erməni tərəfinin dəhlizlə mina daşıdıqlarına, sonradan isə üçtərəfli bəyanatın şərtlərinə zidd olaraq Azərbaycan mövqelərinin yaxınlığındakı əraziləri minaladıqlarına dair məlumatları veriblər və hazırda bizim hərbçilər bu məlumatları öyrənirlər. Orada qarşılıqlı ittihamlar çoxdur...”. Lavrov daha sonra bildirib ki, bugünlərdə Azərbaycan rəsmisi ilə Qarabağ nümayəndələri arasında görüş olub: “Dünən, ya da srağagün Rusiya kontingenti komandanının iştirakı ilə Azərbaycan nümayəndəsi ilə Qarabağ nümayəndələri arasında görüş olub. Düşünürəm ki, bu məsələ ən yaxın vaxtda tənzimlənəcək”. Lavrov bu görüşün təfərrüatları barədə danışmayıb. O əlavə edib ki, Rusiya sülhməramlılarının Laçın dəhlizindən keçən şübhəli avtomaşınları yoxlamaq üçün bütün lazımi imkanları var. Rusiya xarici işlər naziri xatırladıb ki, 10 noyabr üçtərəfli bəyanatının şərtlərinə görə, Laçın dəhlizi ilə hər hansı qeyri-humanitar, qeyri-mülki yüklərin, o cümlədən hərbi yüklərin daşınması qadağandır. Lavrov İrəvana xəbərdarlıq edib ki, Azərbaycanla sərhəddə Bakı ilə razılaşdırılmadan Avropa İttifaqı müşahidəçilərinin yerləşdirilməsi arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxara bilər: “Bizim müttəfiq olmağımıza, missiya göndərilməsinə hazır olmamıza baxmayaraq, erməni tərəfi mülki müşahidəçilərin uzunmüddətli əsasda yerləşdirlməsi barədə Avropa İttifaqı ilə danışmağa üstünlük verir. Bura Azərbaycanla sərhəddir və müşahidəçilər Azərbaycanın razılığı olmadan yerləşdirilsə, bu, sadəcə olaraq əks-nəticə verə bilər. Bu, sərhəddə etimadı möhkəmləndirmək əvəzinə əlavə qıcıqlandırcı vəziyyət yarada bilər”. Rusiyalı nazir bir daha xatırladıb ki, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) regiona öz nümayəndələrini göndərməyə hazırdır, amma Ermənistan bundan imtina edir. O vurğulayıb ki, KTMT-nin öz nümayəndələrini göndərmək təklifi hələ də qüvvədə qalır. Sergey Lavrov Ermənistanın Azərbaycanla sərhədinə KTMT missiyasının göndərilməməsi səbəblərinə toxunub. O qeyd edib ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan təşkilatın sammitində qəbul olunmuş sənədi imzalamaqdan imtina edib: “Biz İrəvanda keçirilən sammitdə belə bir missiyanın parametrləri barədə sənədi razılaşdırdıq, amma onu qəbul etmək mümkün olmadı. Çünki bizim erməni həmkarlarımız sənəddə Azərbaycanın kəskin ittiham olunmasını istəyirdilər”. Lavrovun sözlərinə görə, KTMT-nin digər üzvləri Azərbaycanın ittiham edilməsi ilə razılaşmayıblar. Beləliklə, həm Laçın yolundakı aksiya, həm də sərhəd məsələsində Lavrovun açıqlamaları Bakının mövqeyinə daha uyğundur.
Rusiyanın “Vestnik Kavkaza” nəşri yazır ki, Kreml ilə münasibətlərini pisləşdirən İrəvan Qərbdən də istədiklərini ala bilməyəcək: “Ermənistan indi Qərb istiqamətində sürətlə uduzur. Məsələn, Paşinyan, Azərbaycan və Gürcüstan liderlərindən fərqli olaraq, Davosda davam edən Dünya İqtisadi Forumuna qatılmayıb və belə mühüm regionlararası forum haqqında panel müzakirəsində olmayacaq. Paşinyan Davosda deyil, çünki Ermənistanın Qərb biznesinə təklif edəcəyi heç nə yoxdur. O, Azərbaycanla müharibədə qisas almaq üçün ancaq pul və silah istəyə bilər. Fransa istisna olmaqla, Qərb bu mövzuda maraqlı olmaqdan əl çəkib. Bakı ilə əməkdaşlığın Avropa üçün faydası İrəvanla nəticəsiz siyasi oyunlardan qat-qat yüksəkdir. Bütün bu hadisələrin fonunda Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov azərbaycanlı həmkarı Ceyhun Bayramovla telefon danışığı aparıb. Nazirlər Laçında magistralın açıq olmasından, hər gün onlarla avtomobilin oradan keçməsindən, etiraz etmək hüququna malik olan Azərbaycan vətəndaşlarının rus sülhməramlıların işinə heç bir problem yaratmamasından danışıblar. Bu söhbət İrəvanın qaldırdığı hay-küyü və saxtakarlığı təkzib edir. Artıq Ermənistandakı dağıdıcı qüvvələr bütün cəbhələrdə uduzur və sabit, dinc Cənubi Qafqaz tərəfdarları bunu ancaq alqışlaya bilər”.
Nahid SALAYEV
