Rusiya vətəndaşlığından imtina edib Qarabağa yaşamağa gələcəyini (hətta gəldiyini) açıqlayan erməni əsilli məşhur rusiyalı iş adamı, bankir, investor və milyarder Ruben Vardanyan barədə söz-söhbətlər bitib-tükənmək bilmir.
Elə də dildə-ağızda olmayan, lakin Qarabağa köçdüyünü elan etdikdən sonra dilə-dişə düşən R.Vardanyanla bağlı yeni iddialar ortaya çıxır ki, kənardan baxan onu böyük “siyasi fiqur” zənn edir. Onun Qarabağa köçüb gəlməsinin səbəbləri geniş şərh olunmur, amma Rusiya mediasında müxtəlif fərziyələr irəli sürülür.
“Vardanyan Qarabağa fransız qoşunlarını gətirmək istəyir”. Azərbaycan mətbuatı xəbər verir ki, bu barədə Rusiyanın məşhur ictimai-siyasi nəşri “Svobodnaya pressa” köşə yazarı İqor Moiseyevin Ruben Vardanyan haqqında “Rubik kubu” adlı məqaləsində deyilir.
Nəşr məşhur rusiyalı bankir, investor və milyarder Ruben Vardanyanın Qarabağa köçməsini bir növ “zəlzələ” kimi qiymətləndirib. “Svobodnaya pressa” ümumi qəbul olunmuş versiyanı diqqətə çatdırır: Vardanyan Ermənistanın Baş naziri kürsüsünə gəlməyi Qarabağdan başlamağı planlaşdırır. “Ermənistanda tamamilə anti-Rusiya mövqeyində olan Paşinyan hakimiyyətə gələndə Vardanyan Ermənistan və Rusiyanın siyasi meydanında görünmür və eşidilmirdi. Və o, Marqarita Simonyan, Karen Şahnazarov, Semyon Baqdasarov və erməni diasporunun digər tanınmış simalarından fərqli olaraq, Paşinyanın anti-Rusiya siyasətinə münasibət bildirməyib. Vardanyan böyük siyasətdə iştirak üçün ilk real müraciətini Qarabağ müharibəsi zamanı edib. Orada vəziyyət çıxılmaz idi. Azərbaycan ordusu bütün cəbhələrdə Qarabağa qalib gəldi. Daha sonra Ruben Karlenoviç Putinə açıq məktubla müraciət edərək, Ermənistanın maraqlarını qorumaq üçün Rusiya ordusunun göndərilməsini istəyib. Üstəlik, o, bu mövqeyi dəstəkləmək üçün bir dənə də olsun sağlam arqument gətirməyib. Ruben Vardanyan o vaxt Qarabağ haqda düşünmürdü. Əks halda, o, daha bir məktub yazardı – “ümumbəşəri dəyərlər” haqqında sadələşdirilmiş ifadələrlə yox. Məsələn, çox əzabkeş xalqını xilas etməyi xahiş edərdi və ya buna bənzər bir şey.
Bu gözlənilməz jest onun bir çox həmkarını şoka salıb. Xarakterik olan odur ki, Rusiyada yaşayan erməni diasporunun nümayəndələrinin heç biri Vardanyanın əməlində qınaq obyekti görməyib. Görünür, kiçik vətən sevgisi ümumi geosiyasi dünyagörüşünə kölgə salır, strateji proqnozlar verməyi mümkünsüz edir.
Qanın səsi sağlam düşüncədən güclüdür. Bəs minnətdarlıq? Kimə? Rusiyaya? Yox, eşitməmişik…
Vardanyana hər şeyi verən Rusiyadan qaçış qəhrəmanlıq kimi təqdim olunur. Əminəm ki, indi çoxları Vardanyanın yolu ilə gedəcək.
Növbə kimindir? Başqa kim Rusiyadan hiyləgərcəsinə qaçıb eyni vaxtda xaricdəki aktivlərini saxlaya bilər? Bütün sevgi budur. Vətənə də, pula da. Üstəlik, rus əsgərləri Qarabağ xalqını qorumaqda davam edir. Ruben Karlenoviç özü də videomüraciətində onlara minnətdarlıq edir və bildirir ki, bu onun Fransada Ermənistanla Azərbaycan arasında danışıqlara başlamasına heç də mane olmur. Bu, Rusiyanın Zaqafqaziyada maraqlarına obyektiv zərər vurur. Lakin fransızlar bankirin can atdığı sülhməramlıları gündəmə gətirsə və öz hərbi kontingentini Qarabağa göndərsələr, iş istər-istəməz Kabildəki amerikalılarla eyni olacaq”, – deyə Moiseyev yazıb.
“Öz biznesini qorumaq naminə hər vasitədən istifadə edən Vardanyan Qarabağ ermənilərini özünə kozır kimi götürüb”
Məsələyə şərh verən siyasi ekspert Rövşən Rəsulov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, R.Vardanyanın Rusiya vətəndaşlığından çıxaraq özünü Qarabağa pərçimləməsi, istiqaməti bu tərəfə götürməsi ilk növbədə Ermənistanda hakimiyyətə gəlmək iddiasının təzahürüdür: “Vardanyanın iddiası Ermənistanda hakimiyyətə gəlməkdir. Daha dəqiq desək, Ruben Vardayan Ermənistanda hakimiyyətə gəlmək üçün hazırkı vəziyyətdən öz məqsədləri naminə yararlanmağa çalışır. Digər tərəfdən, bu şəxs yaxşı bilir ki, Rusiyada fəaliyyət göstərən iş adamları, milyarderlər, biznesmenlər sanksiyalara məruz qalırlar. Özünün də bu sanksiyaların altına düşəcəyini yaxşı anlayır, ona görə də, bu addımı ataraq “ qara məni basınca mən qaranı basım” prinsipinə əməl edir. O, sanksiyalara məruz qalmadan maliyəsini, vəsaitini Rusiyadan çıxarıb Ermənistana köçürmək istəyir. O, öz vəsaitini Ermənistana köçürməklə guya hakimiyyətə gəlmək şansını yüksəltməyə çalışır. Öz biznesini qorumaq naminə hər vasitədən istifadə edən Vardanyan Qarabağ ermənilərini özünə kozır kimi götürüb. O, özünü guya Qarabağda yaşayan ermənilərin halına yanırmış kimi göstərməklə və “Qarabağa köçürəm” bəyanatları ilə özünə xal toplamağa çalışır. Digər tərəfdən, onun bu günlərdə Fransaya səfər etməsi və guya bağlı qapı arxasında kimlərləsə söhbətlər aparması və sair kimi amillər həm də Rubenin idarə olunduğu ehtimalını göstərir. Ehtimal edilir ki, Ruben Vardanyan bu işi təkbaşına etmir, ona bu ideyanı verənlər var və o bu ideya altında məqsədlərini reallaşdırmağa çalışır. Vardanyanın Rusiya vətəndşlığından çıxıb Ermənistanda hakimiyyətə gəlmək iddiasının arxasında Rusiyanın maraqlarının olduğunu ehtimal etmək olar. Daha dəqiq desək, Vardanyan Kremlin adamı kimi Paşinyanı devirmək üçün nəzərdə tutulan bir fiqur olaraq da istifadə oluna bilər. Bu ehtimal da böyükdür”.
R.Rəsulovun fikrincə, amma necə olursa olsun, Ermənistanda kimin hakimiyyətə gəlməsindən asılı olmayaraq bizim üçün əsas maraqlı məsələ Qarabağ məsələsinin tamamilə aradan qaldırılmasıdır və Qərbi Zəngəzur istiqamətində nəqliyyat infrastrukturlarının, kommunikasiyaların açılmasıdır. Bu baxımdan, Ermənistanda hakimiyyətə Vardanyan gəlsin, yaxud Akopyn gəlsin bizim üçün fərqi olmadığını deyən siyasi ekspert hesab edir ki, əsas odur ki, Azərbaycan öz mövqeyindədir, sərt mövqeyində qalır. “Bildiyimiz kimi, artıq Qarabağdan ermənilərin ağır texnika və hərbi sursatların çıxarılması ətrafında da şərtlər irəli sürülüb və bunun ardınca biz digər prosesləri də izləyəcəyik. Ümumiyyətlə, vaxtlar, saatlar, dəqiqələr və saniyələr hamısı Azərbaycanın xeyrinə işləyir. Bu baxımdan, Ruben Vardanyanın bu fəaliyyətini elə də şişirtməyin yeri yoxdur. Onun özü siyasət dənizində bir damcı belə deyil. Xüsusən də Azərbaycan siyasəti qarşısında o sadəcə sıfırdır”-deyə R.Rəsulov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
