Rusiya və Ermənistan arasında münasibətlərin yenidən kifayət qədər gərgin həddə olması müşahidə olunmaqdadır. Düzdür, rəsmi səviyyədə hansısa gərginlikdən bəhs edilimir, münasibətlərin qaydasında olduğu iddia edilir. Lakin İrəvandakı “Sürməli” topdansatış bazarında baş vermiş partlayışdan sonra baş verənlər münasibətlərdəki gərginliyin artıq rəsmi etirafı kimi də dəyərləndirilə bilər.
Qeyd edək ki, partlayış avqustun 14-də yerli vaxtla saat 13:23-də qeydə alınıb. Partlayışdan sonra ticarət mərkəzində yanğın olub. Dağıntılar altında hələ də insanların qaldığı bildirilir. Təcili tibbi yardım, hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları ərazidə xilasetmə əməliyyatlarını davam etdirir. Hadisə zamanı 16 nəfərin öldüyü, 3 nəfərin itkin düşdüyü məlumdur. Baş verənlərdən sonra Ermənistanda hadisənin rus xüsusi xidmət orqanları tərəfindən törədilməsi ilə bağlı iddialar səslənir. Elə bundan sonra Rusiyanın Ermənistandakı səfirliyi “Sürməli” topdansatış bazarında baş vermiş partlayışda əli olması ilə bağlı Rusiya strukturlarına qarşı saxta ittihamlarla əlaqədar Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinə nota göndərib. Rusiya diplomatik missiyasının mətbuat xidməti bu xüsusda aşağıdakı məlumatı yayıb: “Biz bunu Rusiya-Ermənistan müttəfiqlik münasibətlərinə xələl gətirmək məqsədi daşıyan bu cür eyhamların arxasında duran siyasi qüvvələrin birbaşa təxribatı kimi qiymətləndiririk. Biz Ermənistan hakimiyyətindən bu cür qeyri-dost təzahürlərin qarşısını almağa yönəlmiş addımlar gözləyirik”. Ittihamlarla bağlı səfirlik onu da vurğulayır ki, bu, Rusiya strukturlarının “Sürməli” topdansatış bazarında fövqəladə vəziyyətin tətbiqində iştirakı ilə bağlı saxta ittihamları özündə əks etdirən rüsvayçı bəyanatlardan başqa bir şey deyil. Elə bu fonda Rusiya Ermənistanın siyasi qüvvələrini “Rusiya-Ermənistan münasibətlərini pozmağa yönəlmiş birbaşa təxribatda” ittiham edir. Amma səfirliyin bu açıqlamasına rəğmən, “Sürməli” topdansatış bazarında baş verənlərə görə Rusiyaya qarşı ittihamlar artır. Məsələn, Ermənistan hökumətinə yaxın “Baqramyan 26” teleqram kanalı Rusiya səfirliyini Ermənistan hakimiyyətini gözdən salmağa çalışmaqda ittiham edib. İrəvanda açıq şəkildə deyilir ki, Ermənistanda insan tələfatı ilə nəticələnən faciədən rus təbliğatçıları Ermənistan əhalisi arasında panika yaratmaq üçün istifadə edirlər. Bu işdə erməni jurnalist Mika Badalyan və onun şəriki, İkinci Qarabağ müharibəsindən və Donbasdakı cəbhə xəttindən tanınan Semyon Peqov xüsusilə fərqlənir. Badalyan və Peqov ölənlərin sayı ilə bağlı yalan məlumat yayaraq, xüsusən də partlayış nəticəsində beş yaşlı qızın öldüyünü qeyd ediblər. Bununla paralel olaraq, erməni blogerləri partlayışın özündən bir neçə saat əvvəl Rusiya mediasının faciə ilə bağlı xəbər yayması barədə məlumat verib. Sonradan məlumat təkzib olundu, lakin İrəvandakı “Sürməli” ticarət mərkəzində baş verən faciədə Rusiyanın iştirakı ilə bağlı versiyanın sosial şəbəkə istifadəçiləri tərəfindən bu qədər maraqla qarşılanması faktının özü Ermənistanda anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsini və Putinə qarşı ab-havanı açıq şəkildə nümayiş etdirir. Bu yanaşma, cəmiyyətlə yanaşı, bu gün Ermənistanın hakim elitasında da üstünlük təşkil edir. Hesab edilir ki, bu məsələdə Ermənistan hakimyyətində yer alan sorosçular da xüsusi fəallıq edir.
İndilikdə “Sürməli” ticarət mərkəzində baş verən partlayış Ermənistan üçün ən ciddi hadisə hesab olunur. Ekspertlər diqqəti ona yönəldirlər ki, baş verənlər ermənilərdə şok effekti yaradıb. O da bəllidir ki, bütün ölkələrdə bu tip hadisələrdən sonra həm hüquq-mühafizə orqanları, həm də digər dövlət qurumları partlayışın qəsdən və ya ehtiyatsızlıq ucbatından yarandığına dair bir neçə versiya üzərində işləyir. Ermənistanda da bu gün həmin vəziyyət hökm sürür. Digər maraqlı nüans odur ki, Azərbaycanla Ermənistan arasındakı münasibətlər nə qədər gərgin olsa da, bu versiyalar içində hadisənin ölkəmiz tərəfindən törədildiyinə dair düşüncə belə yoxdur. Bu hadisənin yerli müxalifətin, Rusiya Xüsusi Xidmət orqanlarlarının köməyi ilə törədildiyi bildirilir. Bu versiyanın irəli sürülmə səbəbi isə may ayından etibarən Ermənistan müxalifəti tərəfindən iqtidara qarşı mitinqlərin keçirilməsi ola bilər. Təbii, bu mitinqlərin əsas səbəbi insanları hakimiyyətə qarşı qaldırmaq idi, lakin heç bir nəticə olmadı. Buradan qaynaqlanaraq Ermənistanın hüquq-mühafizə orqanları, versiya olaraq, partlayışda müxalif qüvvələrinin əli olduğunu iddia edir. Hesab edilir ki, Rusiya tərəfinin göstərişi əsasında müxaliflər, o cümlədən “Qarabağ klanı” belə addımlar atır. Məqsəd ölkədə xaos yaradıb hakimiyəti devirməkdir. Təsadüfi deyil ki, elə indi də Ermənistanda müxtəlif ünvanlara, o cümlədən metro stansiyalarına, hava limanlarına bomba qoyulması ilə bağlı vaxtaşırı müvafiq dövlət qurumlarına məlumatlar daxil olur. “Sürməli” ticarət mərkəzində baş verənlərdən sonra Ermənistan Fövqəladə Hallar Nazirliyinə Şirak hava limanının və Gümrü dəmir yolu stansiyasının minalanması barədə siqnal daxil olub. Hər iki məntəqədə insanlar təxliyə edilib. Bu prosesdə Ermənistan radikal müxalifətinin, o cümlədən “Qarabağ klanı”nın əlinin olması istisna edilmir. Müxalifət terror və xaos ab-havası yaradaraq indiki hakimiyyəti əvəzləməyi düşünür. Rusiyada müəyyən qüvvələrin onlara dəstəyi də istisna edilmir.
Nahid SALAYEV
