Türkiyə-İsrail münasibətləri bərpa tam şəkildə olunur. Hər iki ölkə qarşılıqlı səfir təyin etmək barədə qərarlar qəbul edib. İsraillə Türkiyə arasında ilk diplomatik münasibətlər 1949-cu ildə qurulub və Türkiyə İsrailin müstəqilliyini tanıyan ilk müsəlman ölkəsidir.
2010, 2013 və 2017-ci illərdə İsraillə Türkiyə arasındakı diplomatik münasibətlər pisləşmişdi. Əksər ekspertlər hesab edir ki, Azərbaycanla Ermənistan arasındakı 44 günlük müharibə hər iki ölkənin yaxınlaşmasını təmin edən əsas amillərdən biri oldu.
Bəllidir ki, hər iki ölkənin Cənubi Qafqazda ciddi strateji maraqları var. Azərbaycan regionda əsas açar dövlət olduğuna görə hər iki ölkə arasında müsbət münasibətlərin bərpasında körpü rolunu oynaya bilir.
İki ölkənin yaxınlaşmasında Azərbaycan amilini necə qiymətləndirə bilərilk?
Vaqif Abdullayev: “Bu dostluğun möhkəmlənməsi Azərbaycan üçün böyük siyasi əhəmiyyət kəsb edir”
Siyasi elmlər foktoru, professor Vaqif Abdullayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Türkiyə-İsrail münasibətlərinin yaxşılaşmasında rəsmi Bakının da payı az deyil və təbii ki, bu dostluğun möhkəmlənməsi Azərbaycan üçün böyük siyasi əhəmiyyət kəsb edir: “Faktiki olaraq Türkiyə-İsrail-Azərbaycan strateji ittifaqı yaradılır. Zəfərlə başa çatan 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycana dəstək verən, sona qədər yanında olan qardaş Türkiyə ilə yanaşı, İsrailin də siyasi qətiyyətini unutmaq lazım deyil. Bu gün də regionda Azərbaycanın yaratdığı yeni siyasi reallıqlarda eyni cəbhədə yer alan ölkələr sırasında Türkiyə və İsrail ilk başda dayanır. Türkiyə-İsrail strateji birliyi həm də Azərbaycanın beynəlxalq platformalarda dayanıqlı möhkəm qarantiyası deməkdir. Türkiyə-İsrail əlaqələrinin yaxşılaşması böyük bir siyasi xəritədə sülh və təhlükəsziliyin də möhkəmlənməsinə dərin zəmin yaradılması deməkdir. Beləliklə, regionun yeni siyasi xəritəsində Bakı-Ankara-Təl-Əviv birliyinin güclənməsi bölgədə sülh təşəbbüslərinin möhkəmlənməsi, müxtəlif ölkə və qüvvələrin pozuculuq təhdidlərinin qarşısının alınmasında və dayanıqlı təhlükəsizliyə dərin zəmanətin yaranmasında mühüm rol oynayacaq”.
Sahil Kərimli: “Bzimlə dost olan iki qüdrətli ölkənin yaxınlaşmasının bizə yalnız faydası olacaq”
Siyasi şərhçi Sahil Kərimli qəzetimizə bildirdi ki, bu iki ölkə arasında baş verən yaxınlaşma çox sevindirici haldır: “Həm İsrail, həm də Türkiyə dünyada güc sayılan dövlətlərdi. Hər iki ölkə bir-birinin ərazisində səfirlik açmaq işinə strart verir. Bu ölkələr arasında normallaşmanın olmasında Azərbaycan amili var və danılmazdır. 44 günlük müharibə zamanı Azərbaycan öz şərəfli savaşında Türkiyə və İsrailin hərtərəfli dəstəyini gördü. Azərbaycanın hər iki ölkə ilə münasibətləri yüksək səviyyədədir. Buna görə də bu yaxınlaşmaya öz töhfəmizi verə bilmişik. Bu gün dünyada ciddi qütbləşmə amili var. Belə olduğu halda, bizimlə dost olan iki qüdrətli ölkənin yaxınlaşmasının bizə yalnız faydası olacaq. Azərbaycan amili bu məsələdə özünü aydın göstərir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
