Məlum olduğu kimi, bu günlərdə sosial şəbəkələrdə ermənilərin Azərbaycan ərazilərində vandallığını sübut edən yeni foto və videogörüntülər yayılıb. Həmin kadrlarda Zabuxda qanunsuz məskunlaşan erməni sakinin yaşadığı evə od vurması əks olunub.
Onlardan biri barbar əməlinə kəndin Azərbaycana geri qayıtması ilə haqq qazandırıb, evin azərbaycanlılara qalmaması üçün belə etdiyini bildirib. Qeyd edək ki, Azərbaycan ərazisində məskunlaşmış ermənilərin analoji hərəkətləri artıq adi hal alıb. Onlar 44 günlük Vətən müharibəsi ərzində də işğaldan azad olunan ərazilərdə çoxlu sayda əmlaka ziyan vurublar. Amma son məlumatlar göstərir ki, Azərbaycanın təzyiqi ilə ermənilər bu dəfə Zabuxda istədikləri vəhşilikləri törədə bilməyəcəklər. Bunu “Azatutyun” radiosunun Zabuxdan hazırladığı reportajdan da görmək olar. Həmin materialdan bəlli olur ki, Zabux kəndində evi yandırmağ cəhd edən şəxs Aram İsaxanyan olub: “O, yarıboş evinin otaqlarına benzin səpələyib və buranı atəşə verib. Bilir ki, evini yandırandan sonra bəlkə də vəd olunmuş kompensasiyanı ala bilməyəcək. Amma dediyinə görə, Zabuxda onun üçün qiymətli olan o qədər şeyi qoyub gedir ki, bunların yanında hansısa şəhadətnamə heç nədir. Zabuxun bu sakini artıq kənddən çıxıb gedib. Amma ev axıradək yanmayıb. Aramın nənəsi Emma İsaxanyan deyir: “Heyif ki, axıradək yanmadı. Kim inciyir incisin, kim incimir inciməsin, mənim azərbaycanlılara veriləcək nəyimsə yoxdur. Yəni mən evimi uşağımı öldürən adama verim ki, gəlib burda yaşasın? Bundansa öz üstümə benzin töküb yandırsam, hər şeyi beləcə bitirsəm yaxşıdır”. Emma İsaxanyanın oğlu sonuncu Qarabağ müharibəsində həlak olub. Bu, Zabuxda evini yandırmağa çalışan hələ ki yeganə ailədir. Kəndin sakinlərinə buradan çıxarılacaqları elan ediləndə Qarabağdakı separatçılar deyiblər ki, evlərinə ziyan vurmayanlara, yandırmayanlara kompensasiya veriləcək. Onlara tapşırılıb ki, əks halda yeni mənzil üçün şəhadətnamə ala bilməyəcəklər. Kəndin başqa bir sakini Alik Bulbulyansa belə deyir: “Evi yandırsaq da, yandrımasaq da ürəyimizcə deyil ki, evimizi qoyub gedirik. Azərbaycanlılar bura köçüb bizim zəhmətimizin bəhrəsini görəcəklər”.
“Azatutyun” yazır ki, bütün hallarda Zabuxda nəzarət gücləndirilib. Rusiya sülhməramlıları kəndin girişində blokpost qurublar. Ermənilərə bu kəndin tərk edilməsi üçün avqustun 25-dək vaxt verilib: “Üç uşaq anası Ani Ovsepyan deyir: “Azərbaycanlıların nə vaxt, hansı tərəfdən gələcəyini bilmirsən. Hərçənd, ruslar söz veriblər ki, buradan sonuncu erməni çıxanacan azərbaycanlıları kəndə buraxmayacaqlar”. Sakinlərin əksəriyyəti artıq əşyalarını daşıyıb aparıb. Körpə uşaqları olanlar kəndi vaxtından əvvəl tərk etməyə çalışır. Onlara deyilib ki, avqustun 20-dən sonra kənddə su, elektrik və rabitə olmayacaq. Ani Ovsepyan bildirir ki, onların əşyalarını daşıyan yük maşını artıq yola çıxıb. Onun sözlərinə görə, əşyalarını qoyub qayıdacaqlar, amma artıq Eçmiədzində kirayəlik ev tapıblar. Qadın deyir ki, yük maşınlarının sürücüləri onlardan bir neçə gün əvvəl Qırmızı Xaçın onlara verdiyi qədər pul istəyir: “200-250 min dram. Heç nəzərə almırlar ki, kiminsə əşyası çox olduğuna görə ona maşının iki reys etməsi lazım ola bilər”. Kəndə əşyaları pulsuz daşımaq istəyən sürücülər də gəliblər, amma onların maşınları çox balacadır. Yerli sakinlərə yeni mənzillərin alınması üçün şəhadətnamələr avqustun 25-dək veriləcək. Amma Laçın şəhərindən və Sus kəndindən çıxanlar bu yaşayış məntəqələrindən kənarda bir qədər gözləməli olacaqlar”. O da bildirilir ki, Zabuxda qalan ermənilərin evlərə ziyan vurmaması üçün nəzarət gücləndirilib. Bununla ermənilərin Zabuxda vəhşiliklər törətməsinin qarşısı alınır. Bunlar fonunda isə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndlərinə qayıdacaq ailələrin sayı dəqiqləşdirilir. Xatırladaq ki, bu xüsusda Prezident İlham Əliyev müvafiq tapşırıqlar verib. Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində isə Prezident Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndlərində ermənilərin qalmasının mümkünsüz olduğunu bildirib: “Laçın şəhərindən, Zabux və Sus kəndlərindən qanunsuz məskunlaşmış insanlar çıxarılmalıdır. Bu təbiidir. Onların orada qalması, əslində, hərbi cinayətdir. Çünki o, Cenevrə konversiyalarının qaydalarına ziddir. İşğalçı ölkə işğal edilmiş torpaqlarda qanunsuz məskunlaşma apara bilməz. Bu, hərbi cinayətdir. Bəlkə də orada yaşayanlar - Suriyadan, Livandan gəlmiş ermənilər bunu bilmirlər, amma Ermənistan rəhbərliyi bunu yaxşı bilir. Ona görə oradan bəzi xəbərlər gəlir, biri deyir ki, mən çıxmayacağam, o biri deyir ki, mən çıxmayacağam. Özləri bilər. Onlar hərbi cinayətkardırlar. Yenə də bizi, bizim səbrimizi sınağa çəkməsinlər. Öz xoşu ilə oradan çıxıb getsinlər. Haraya gedirlər bizi maraqlandırmır”. Beləliklə, ayın sonuna kimi Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndlərinə nəzarət tam şəkildə Azərbaycanın əlində olacaq.
Nahid SALAYEV
