Rusiyalı hərbi ekspert, “Milli müdafiə” jurnalının baş redaktoru İqor Korotçenko öz “teleqram” kanalında olduqca maraqlı bir məlumat yayıb. O, Rusiya Federasiyasının Zəngəzur nəqliyyat dəhlizi ilə bağlı mövqeyini açıqlayıb.
Korotçenko qeyd edir ki, Zəngəzur dəhlizində heç bir erməni sərhədçi və erməni gömrük işçisi olmayacaq: “Hətta sözdə belə ermənilərin Zəngəzur dəhlizində işi yoxdur. Dəhlizə yalnız Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin sərhəd xidməti nəzarət edəcək”. Xatırladaq ki, məhz bu hal Zəngəzurun dəhliz prinsipi əsasında işləməsi deməkdir və Azərbaycanın da istədiyi məhz budur. Bu arada onu da xatırladaq ki, Zəngəzurda Mehri-Əkərək yolunda yeni nəzarət-buraxılış məntəqəsi qurulub. Yola nəzarəti Rusiya sülhməramlıları həyata keçirir. Onlar erməniləri saxlayır, yoxlama aparır və yalnız bundan sonra onları buraxırlar. Məsələ ilə bağlı “nyus.am” portalı yazır: “Məlumata görə, təxminən 2-3 ay əvvəl bu əraziyə rus hərbçiləri yerləşdirilib, Onlar erməni avtomobillərini yoxlayırlar. Əslində biz Rusiyanın çox pis müttəfiqdən sadə işğalçıya çevrildiyi günü yaşayırıq”. Məsələnin maraqlı tərəflərindən biri də odur ki, rusların qurduğu postlar İrandan Ermənistana qanunsuz yüklərin daşınmasının qarşısını alır. Bu da erməni iş adamları arasında narazılığa səbəb olub. Elə İranda da eyni narazılıq müşahidə edilir. Erməni siyasi şərhçi Tevos Arşakyan bu xüsusda yazır ki, indi Ermənistan-İran sərhədində rus əsgərləri at oynadır: “Ermənistanın sərhədlərini qoruyan rus sərhədçilər müəyyən qədər pul müqabilində İrandan gələn narkotik trafikinə göz yumur. İrandan Ermənistan ərazisinə və oradan da başqa ölkələrə külli miqdarda narkotik keçir. Rus sərhədçilər isə buna pul müqabilində göz yumur. Bu faktı elə rusların özləri aşkar edib. Belə ki, Zəngəzurun Mehri şəhəri istiqamətində rus sülməramlıları postlar qurub və rəsmi açıqlamada İrandan Ermənistan ərazisinə qaçaqmalçılıqla keçirilən narkotiklərin izində olduqlarını bildiriblər. Bəs sülhməramlılar yaddan çıxarıb ki, elə sərhədin özündə də rus əsgərlər durur? Onlar özləri-özlərini niyə belə vururlar? Yoxsa sülhməramlılar öz paylarını istəyirlər? İndi baş verənlər İranla Ermənistanın ticarətinə öz mənfi təsirini göstərəcək. İqtisadiyyata yeni ziyanlar dəyəcək. Amma bu, rusların heç vecinə də deyil”. Bu arada o da məlum olub ki, Ermənistanın Dövlət Gəlirləri Komitəsi iri idxalçılar tərəfindən əvvəlcədən hazırlanmış sxem vasitəsilə vergitutma obyektlərini və müvafiq sənədləri olmayan yanacaq tədarüklərini gizlətmək cəhdlərini aşkarlayıb. Bildirilib ki, Ermənistanı yanacaqla təmin edən təsərrüfat subyektlərində aparılan yoxlamalar nəticəsində İrandan Ermənistana böyük həcmdə benzin və dizel yanacağının tədarükünü həyata keçirən bəzi təşkilatların vergidən yayınma mexanizmləri işləyib hazırladıqları və onları həyata keçirməyə çalışdıqları barədə operativ məlumatlar əldə edilib. Məlum olub ki, bəzi yük avtomobillərinin sürücüləri ilkin razılaşmalara əsasən yanacaq çənlərində daşınması nəzərdə tutulan həcmdən dəfələrlə artıq dizel yanacağı doldurub, müvafiq sənədləri olmadan onu Zəngəzur vilayətində fəaliyyət göstərən benzin və dizel yanacağı doldurma məntəqələrinə satırlar. Yanacaqdoldurma məntəqələri də, öz növbəsində, yanacaq partiyalarını toplayaraq, onu müvafiq qeydiyyata alınmadan Ermənistanda yanacaq tədarükü ilə məşğul olan iri təşkilatlara satırlar. Məlumata görə, iri təchizatçı şirkətlərin bəziləri müvafiq sənədləri olmadan İrandan gətirilən yanacağı Ermənistanda yenidən satıb, lakin bunu elə sənədləşdiriblər ki, guya yanacaq Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdiyi Azərbaycan ərazisindəki separatçılara çatdırılıb və orada satılıb. Görülən tədbirlər nəticəsində idxal və təkrar satışla məşğul olan bəzi sahibkarlıq subyektlərinin yanacağın sənədsiz tədarükü və daşınmasında qanun pozuntularına yol verməsi halları artıq qeydə alınıb. Onlara qarşı müvafiq məsuliyyət tədbirləri görüldüyü də qeyd edilir. Bütün bunlar fonunda İrandan Ermənistana qanunsuz yükdaşımalar xeyli azalıb. Erməni mediası yazr ki, qarşıdakı dövr ərzində vəziyyət daha da pisləşəcək. “İravnuk” qəzeti bu xüsusda qeyd edir: “Ruslar nəzarəti sərtləşdirir və bu, Zəngəzur dəhlizinin işə düşməsinə hazırlığın bir mərhələsidir. Dəhlizə yalnız ruslar nəzarət edəcəyindən, burada Ermənistan dövlətinə aid heç bir rəsmi qurum olmayacaq. Bununla dəhliz Azərbaycanın istədiyi formada fəaliyyət göstərəcək”. O da vurğulanır ki, İran da bunu əngəlləyə bilmir. Çünki Rusiya qəti mövqe ortaya qoyub. Rusiyalı politoloq Aleksandr Karavayev məsələ ilə bağlı bildirir ki, Zəngəzur dəhlizi Moskva üçün çox vacibdir: “Azərbaycan Rusiyanın müttəfiqləri arasında başlıca yerlərdən birini tutur. Moskvadakı erməni təbliğatının ruporları iki ölkənin müttəfiq qarşılıqlı fəaliyyətinə qarşı informasiya təxribatı həyata keçirməkdə davam edir və Azərbaycan Rusiya hakimiyyətinin diqqətini bu məsələyə tez-tez cəlb edir. Artiq nəticələr də var. Zəngəzur dəhlizinə gəlincə, bu marşrut təkcə regionda sosial və iqtisadi fəallığı stimullaşdırmayacaq, həm də Rusiyadan Fars körfəzinə qədər əlavə “böyük tranzit” kanalı təmin edəcək. Buna görə də həmin dəhliz mütləq açılacaq”.
Ramil QULİYEV
